NAVO-top: Politiecapaciteit bepaalt wat wel en niet doorgaat

Op 24 en 25 juni verandert Den Haag in een ogenschijnlijk onneembare vesting. Dan vindt de NAVO-top plaats in de hofstad. Een gigantische logistieke operatie die behoorlijk wat impact heeft op het dagelijkse leven. We vroeg twee experts naar de impact voor de livebranche.
Op 24 en 25 juni verandert Den Haag in een ogenschijnlijk onneembare vesting. Dan vindt de NAVO-top plaats in de hofstad. Een gigantische logistieke operatie die behoorlijk wat impact heeft op het dagelijkse leven. We vroeg twee experts naar de impact voor de livebranche.
Op 24 en 25 juni 2025 is Nederland gastland voor de NAVO-top in het World Forum in Den Haag. Tijdens deze top worden zo’n 45 staatshoofden en regeringsleiders, 45 ministers van Buitenlandse Zaken, 45 ministers van Defensie, 6.000 delegatieleden, 500 deelnemers aan het NATO Public Forum en 2.000 journalisten in Den Haag verwacht.
Met de komst van zoveel politieke kopstukken en de gespannen geopolitieke situatie is het niet verwonderlijk dat er stevige beveiligingsmaatregelen worden genomen. Voor de top zijn maar liefst 27.000 politieagenten en 5.000 militairen ingezet. Die inzet veroorzaakt echter een forse verschuiving in de beschikbare politiecapaciteit elders in het land. Dat leidt tot hoofdbrekens in meerdere sectoren — waaronder de live-industrie. Want wat betekent die verminderde inzetbaarheid van politie op 24 en 25 juni voor evenementen die op dat moment gepland staan?
Kansloos
Het antwoord daarop is zonder meer ja. Harold Salomons van Crowd Professionals merkte de impact al vroegtijdig. “Verschillende nieuwe evenementen waarbij ik betrokken was, kregen geen groen licht. Rond de periode van de NAVO-top stonden veel regio’s geen nieuwe C-evenementen toe. Het tekort aan politiecapaciteit speelde daarbij een doorslaggevende rol, aangezien een aanzienlijk deel van het beschikbare personeel om en nabij Den Haag wordt ingezet.”
Verschillende nieuwe evenementen waarbij ik betrokken was, kregen geen groen licht
Daniel Pardijs van Crowd Care deelt die opvatting en ziet bovendien een gemiste kans. “Het is opvallend dat de overheid ervoor heeft gekozen om de NAVO-top uitsluitend met publieke middelen te beveiligen. De private beveiligingssector is hierbij niet betrokken. Enerzijds is dat begrijpelijk — de meeste bedrijven hebben het al druk genoeg. Anderzijds had dit juist een mooie kans kunnen zijn voor de vele gerenommeerde beveiligingsbedrijven die ons land telt. Een samenwerking had beide partijen kunnen versterken. Waarom we niet zijn benaderd? Vermoedelijk heeft dat te maken met het hoge risicoprofiel van de NAVO-top.”
Zo goed als geen problemen
Pardijs spreekt zijn waardering uit voor de wijze waarop het evenement wordt beveiligd. “Vanuit ons perspectief is dit indrukwekkend. Je praat over de grootste veiligheidsoperatie in Nederland ooit. Het zal heel interessant zijn hoe dit opgezet en uitgevoerd gaat worden. Het is evident dat dit een impact heeft op de middelen van de overheid en daardoor ook van de maatschappij. De organisatie van de NAVO-top vraagt om forse offers, wat her en der tot wrevel leidt. Ook binnen de live-industrie heerst niet overal tevredenheid over de consequenties.”
Volgens Pardijs zijn er in het najaar al brieven verzonden vanuit de landelijke overheid. “Hier werden vooral de burgemeesters aangesproken om rekening te houden met vergunningsverlening en de politie-inzet. Jammer genoeg ontbrak vaak een tijdige opvolging door gemeenten. Ze hebben het niet goed en snel kunnen vertalen richting de stakeholders. Natuurlijk is er gekeken naar de lokale en regionale politiecapaciteit, maar er was overal vaak onduidelijkheid. Tot een aantal weken geleden heeft de politie voortdurend aangegeven het ook niet goed te weten wat er van hen gevraagd werd. Die sluimerende onduidelijkheid is natuurlijk voor niemand goed. De realiteit is, zoals Harold ook aangeeft, dat grote, terugkerende evenementen nauwelijks hinder ondervinden. Het zijn met name de nieuwe events die hiervan de dupe zijn geworden.”

Meer durf
Salomons begrijpt de keuzes die gemeenten hebben gemaakt. “Dit is een situatie die voor alle deelnemers het beste omschreven kan worden als hoofdpijndossier. Aan de ene kant heb je natuurlijk de organisatoren die een nieuw festival uit de grond wilden stampen en daar vaak al tijden mee bezig waren. Aan de andere kant is het voor de politie ongetwijfeld ook heel vervelend om zo vaak nee te moeten verkopen omdat de capaciteit er simpelweg niet is om In de festivalperiode zo’n evenement te begeleiden. Ik ga ervanuit dat de politie zijn uiterste best doet, maar tegelijkertijd constateer ik ook te veel vrees. Liever had ik wat meer durf gezien.”
Dit kan het beste omschreven worden als hoofdpijndossier.
De durf waar Salomons op doelt, lijkt voort te komen uit het feit dat je bij nieuwe evenementen niet op voorhand kunt stellen dat deze per definitie grotere veiligheidsrisico’s met zich meebrengen. “Er wordt erg op safe gespeeld en men kiest nadrukkelijk voor de veilige weg. Terwijl je niet moet vergeten dat de coördinatie van de veiligheid bij evenementen al jaren niet meer bij de politie ligt. Die verantwoordelijkheid ligt bij de organisatie zelf, en dat gaat goed. De branche heeft op het gebied van veiligheid enorme stappen gezet. De politie wordt pas ingeschakeld bij incidenten als arrestaties of drugsgerelateerde zaken. Het aantal keren dat de Mobiele Eenheid op een evenement moest ingrijpen is op één hand te tellen.”
De hamvraag blijft of de minimale politie-inzet voor problemen binnen de livebranche gaat zorgen. Dat is volgens Pardijs nog niet te beantwoorden. “Dat weten we pas als de top voorbij is. Afhankelijk van het risicoprofiel van het evenement kom je met een zeer lage politie-inzet een heel eind. Hopelijk blijft het uit, maar mocht er tijdens die twee dagen iets ernstigs gebeuren op grotere schaal, dan is het onzeker of de beschikbare capaciteit toereikend is. Of dit tot problemen leidt, zal pas achteraf blijken.”
Over de NAVO-top
Secretaris-generaal Mark Rutte van de NAVO is de gastheer van de top, maar de organisatie ligt in handen van het ministerie van Buitenlandse Zaken. De Taskforce NAVO-top 2025, die bij het ministerie is opgericht, zorgt er samen met de NAVO voor dat elk detail klopt.
Verschillende organisaties nemen een deel van de verantwoordelijkheid op zich. De NCTV is verantwoordelijk voor de veiligheid. Defensie en de Koninklijke Marechaussee zetten 5.000 militairen in om de top te beveiligen: op de grond, in de lucht, vanuit de ruimte en vanaf zee. Rijkswaterstaat zet verkeersmaatregelen in op het landelijke wegennet, terwijl de politie met 27.000 agenten klaarstaat om delegaties en locaties te beveiligen. Schiphol zorgt voor een soepele aankomst van de vele delegatieleden.
Burgemeesters van de kustgemeenten tussen Hoek van Holland en Noordwijk zijn verzocht een noodverordening vast te stellen voor het aan hun stranden grenzende deel van de Noordzee. In de periode van 19 tot en met 25 juni geldt daar een verbod op het te water laten en varen met motorboten vanaf het strand.
Ook zijn er in deze periode tijdelijke en gedeeltelijke afsluitingen van diverse (snel)wegen, waaronder de A5, A4, A44 en N44. Op- en afritten, viaducten en tunnels worden beperkt toegankelijk. Daarnaast zullen regionale en lokale wegen in en rond Den Haag slecht bereikbaar of volledig afgesloten zijn.
Rubriek: Regelgeving & Veiligheid