Culturele sector en evenementenbranche waarschuwen Amsterdam voor hogere toeristenbelasting

Onder anderen MOJO-directeur Ruben Brouwer, RAI Amsterdam-CEO Paul Riemens en ADE -directeur Jan-Willem van de Ven vrezen dat de combinatie van hogere lokale belastingen en de landelijke btw-verhoging gevolgen heeft voor internationale programmering, congressen en werkgelegenheid.

In een open brief die maandag is verstuurd aan de Amsterdamse gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders uiten de ondertekenaars hun zorgen over de fiscale lasten voor bezoekers en organisatoren. De gemeente wil de toeristenbelasting verhogen van 12,5% naar 16% in 2027 en vervolgens naar 20% in 2031.

Sinds 1 januari 2026 geldt daarnaast een btw-tarief van 21% op hotelovernachtingen. Volgens de ondertekenaars loopt de gezamenlijke fiscale belasting daarmee in 2031 op tot 41% van de kamerprijs.

Gevolgen

De ondertekenaars wijzen erop dat hotelovernachtingen niet alleen een kostenpost zijn voor toeristen, maar ook voor culturele instellingen, poppodia, congresorganisatoren en evenementenproducenten. Internationale artiesten, technici, sprekers en delegaties zijn voor hun werkzaamheden regelmatig afhankelijk van verblijf in de stad.

“Voor culturele instellingen, poppodia, congressen en evenementen is een hotelovernachting onderdeel van de productiekosten. (Inter)nationale uitwisseling en programmering horen tot hun kerntaken. Artiesten, makers, technici, sprekers, delegaties en internationale partners overnachten ook in de stad. Een hoger tarief werkt daardoor door in productiebudgetten en toegangsprijzen”, schrijven de ondertekenaars.

Zij vrezen dat hogere verblijfskosten uiteindelijk invloed hebben op de keuze voor congreslocaties en de omvang van evenementen. Daarmee komt volgens de organisaties ook de internationale concurrentiepositie van Amsterdam onder druk te staan.

“De hotelrekening is het eerste steentje. Daarna volgen keuzes over locaties, omvang en programmering, en uiteindelijk de vraag of een congres of evenement nog in Amsterdam plaatsvindt. Die keten raakt vervolgens lokale leveranciers, werkgelegenheid, het aanbod, en gemeentelijke inkomsten.”

Twijfels over effect op bezoekersdrukte

De organisaties betwijfelen of een hogere toeristenbelasting daadwerkelijk leidt tot minder drukte in de binnenstad. Zij wijzen erop dat internationale vakbeurzen zoals IBC, medische congressen in RAI Amsterdam en grote publieksevenementen weliswaar bezoekers aantrekken, maar volgens hen niet automatisch tot overlast leiden. “Als het doel van beleid is om overlast te verminderen, moet een maatregel aantoonbaar effect hebben op de hoeveelheid bezoekers, het moment waarop zij komen, de plaats waar zij zich bevinden en vooral hun gedrag.”

Volgens de ondertekenaars bestaat het risico dat bezoekers voortaan buiten Amsterdam overnachten, maar de stad overdag blijven bezoeken. Daardoor zouden lokale hotels inkomsten mislopen, terwijl de druk op de openbare ruimte niet noodzakelijk afneemt.

De ondertekenaars vragen de gemeente om de geplande belastingverhoging op te schorten totdat onafhankelijk onderzoek is gedaan naar de gecombineerde economische gevolgen van de btw-verhoging en de toeristenbelasting.

Daarnaast stellen zij voor een Amsterdams Bezoekersfonds op te richten, bezoekers te stimuleren langer en buiten piekuren te verblijven en een Amsterdamse Raad voor de Bezoekerseconomie in te stellen.

Naast Brouwer, Riemens en Van de Ven hebben onder anderen Corendon-CEO Gunay Uslu, ondernemer Won Yip, IDFA-zakelijk directeur Cees van ’t Hullenaar en vertegenwoordigers van het Van Gogh Museum, Foam, Pride Amsterdam en de Beurs van Berlage de brief ondertekend.