VNG-handreiking over crisisweerbaarheid raakt ook podia en festivals

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft een nieuwe handreiking uitgebracht met 41 maatregelen om de weerbaarheid en veerkracht van lokale gemeenschappen te vergroten. Geopolitieke spanningen en klimaatverandering maken het volgens de VNG noodzakelijk dat gemeenten zich beter voorbereiden op noodsituaties en rampen. Hoewel de richtlijn primair op gemeenten is gericht, zijn de gevolgen ook voelbaar voor poppodia en festivals.

Gemeenten zien culturele instellingen steeds vaker als maatschappelijke infrastructuur. Dit betekent dat podia en festivals in crisistijd kunnen worden ingezet als informatie- of opvangpunt. Grote, herkenbare locaties lenen zich volgens de VNG bij uitstek voor de inrichting van zogenoemde noodsteunpunten. Voor exploitanten kan dit leiden tot nieuwe afspraken met gemeenten en veiligheidsregio’s over verantwoordelijkheden, kosten en risico’s.

Strengere vergunningseisen

Voor festivals, die afhankelijk zijn van gemeentelijke vergunningen, kan de nadruk op crisisweerbaarheid leiden tot zwaardere voorwaarden. Denk aan uitgebreidere noodplannen, crowd control-maatregelen en voorzieningen voor langdurige stroomuitval. Ook poppodia kunnen hiermee te maken krijgen: investeringen in back-upsystemen of alternatieve communicatiemiddelen worden waarschijnlijk vaker meegenomen in de veiligheidstoets.

Samenwerking en legitimatie

De handreiking benadrukt bovendien dat gemeenten maatschappelijke organisaties nadrukkelijker moeten betrekken bij hun crisisorganisatie. Podia en festivals worden daarbij expliciet gezien als partners in de lokale weerbaarheid. Voor instellingen kan dit gevolgen hebben voor financiering: gemeenten die subsidie verstrekken zullen sterker meewegen in hoeverre culturele organisaties bijdragen aan crisisbestendigheid en maatschappelijke veerkracht. Daarmee wordt de rol van culturele instellingen breder gelegitimeerd dan alleen via hun artistieke of economische waarde.

Landelijk netwerk van steunpunten

Een van de maatregelen die al verder is uitgewerkt, is de ontwikkeling van een landelijk netwerk van noodsteunpunten. In het najaar van 2025 starten pilots in alle veiligheidsregio’s. Bekende locaties, waaronder poppodia, worden daarbij getest als plekken waar inwoners in crisistijd terechtkunnen voor informatie en hulp. De resultaten van deze pilots worden medio 2026 geëvalueerd.

Lokale uitwerking cruciaal

De handreiking verdeelt de maatregelen over verschillende crisisfasen – van de eerste 72 uur tot de nazorg. Gemeenten krijgen adviezen voor het waarborgen van vitale voorzieningen zoals drinkwater en elektriciteit, maar ook voor het functioneren van democratische processen tijdens langdurige verstoringen. Gemeenten worden gestimuleerd om deze adviezen te vertalen naar hun lokale context.