“Er is behoefte aan kritische, communicatieve leiders”

Waar de ‘festivalisering’ van onze maatschappij toeneemt, doen dreigingen die roet in het eten kunnen gooien dat ook. Veiligheid heeft dan ook hoge prioriteit voor alle partijen die betrokken zijn bij evenementen. De hiervoor gevraagde kennis en kunde komen voort uit samenwerking met scholen. “Wij richten ons volledig op de praktijk in het werkveld.”

Binnen het MBO bestaan diverse opleidingen op het gebied van veiligheid. ROC Midden Nederland biedt bijvoorbeeld vanuit het Veiligheid & Defensie College studies op verschillende niveaus zoals Beveiliger (niveau 2), Handhaver Toezicht en Veiligheid (niveau 3), en Leidinggevende in de Veiligheidsbranche (niveau 4). De laatstgenoemde studie vormt een schakel tussen MBO 3, de arbeidsmarkt en het HBO. Volgens opleidingscoördinator Blanche Streppel is het een doorstroomstudie voor MBO 3-studenten met ambitie. “Het is een kopopleiding van één jaar waarvoor studenten een stevige basis moeten hebben. We bouwen voort op het vakmanschap dat ze in MBO 3 hebben ontwikkeld.”

Meedraaien bij evenementen

De kopstudie richt zich op leidinggeven en personeelsbeleid. Studenten leren teams en projecten aansturen, plannen maken, overzicht houden en verantwoordelijkheid nemen. Daarnaast verdiepen zij zich in HR-vraagstukken en worden hun vaardigheden als Nederlands, Engels en rekenen aangescherpt. Volgens Streppel leidt de opleiding voor studenten tot allround leidinggevende veiligheidsprofessionals.

Een groot deel van het leerproces vindt plaats in concrete werksituaties. De opleiding werkt daarvoor nauw samen met gemeenten, beveiligingsbedrijven, politie en andere partners. Zodoende draaien deze MBO’ers tijdens hun studie ook al mee in de veiligheidsorganisatie van evenementen. Streppel: “De MBO 4-groep stuurt daarbij soms ook groepen studenten aan op andere niveaus. Alle studenten van het Veiligheid & Defensie College doen concrete praktijkervaring op, zodat ze weten waar ze in hun werk mee te maken krijgen.”

Waardevolle inzichten

Streppel vertelt dat de opleiding nauw samenwerkt met het werkveld. “Studieprojecten ontstaan vaak vanuit vragen van gemeenten, politie of beveiligingspartners. Daarnaast organiseren we regelmatig bijeenkomsten en assessoren­trainingen voor leerbedrijven. Die wisselwerking levert waardevolle inzichten op.” Bedrijven en organisaties zijn volgens haar vaak lovend over de capaciteiten van studenten die Leidinggevende in de Veiligheidsbranche volgen. “Onze studenten onderzoeken bijvoorbeeld vraagstukken die soms al langer spelen en komen met adviezen waar organisaties echt iets aan hebben. Dat waarderen werkgevers enorm.”

Die wisselwerking levert waardevolle inzichten op

Na het afronden van de opleiding stromen veel studenten door naar functies binnen defensie, handhaving en beveiliging. De opleiding geldt bovendien als hofleverancier van veiligheidsprofessionals voor gemeenten in de regio Nieuwegein. Een aanzienlijk deel van de geslaagden kiest er volgens Streppel voor om door te studeren aan het HBO.

Bonte mix studenten

Afgestudeerden van de mbo-opleiding Leidinggevende in de Veiligheidsbranche kunnen in het hbo verder met Integrale Veiligheidskunde (IVK). Avans Hogeschool is een van de hbo-instellingen die deze studie biedt. Volgens opleidingsverantwoordelijke Sandra Heijstermann bestaat de grootste groep eerstejaars uit havisten, aangevuld door een diverse groep mbo’ers uit richtingen als sport & bewegen, management & bedrijfskunde en dus beveiliging. “Ook zien we studenten die afkomstig zijn van de universiteit. Zij komen er vaak achter dat ze liever praktijkgericht willen werken en de studie IVK biedt die mogelijkheid in hoge mate”, aldus Heijstermann.

Realistische vraagstukken

Avans werkt voor IVK met een onderwijsconcept waarin levensecht leren centraal staat. Leermodules en opdrachten zijn gekoppeld aan het werk van echte organisaties. Elke module staat in het teken van een realistisch vraagstuk dat direct vanuit het werkveld komt. Heijstermann: “Studenten werken bijvoorbeeld samen met opdrachtgevers als de brandweer, veiligheidsregio’s, gemeenten, maar ook evenementenorganisatoren en een attractiepark als de Efteling. Het werkveld bepaalt wat relevante vraagstukken zijn en beoordeelt ook mee of ons onderwijs daarbij aansluit.”

Vergunningaanvragers en sfeerbeheerders

Evenementenveiligheid is een van de ­thema’s waar IVK-studenten mee in aan­raking komen. Dat gebeurt in het derde kwartaal van het eerste jaar. Studenten werken dan aan concrete veiligheidsopdrachten, bijvoorbeeld voor introductiefestivals in studentensteden, dance-events of voetbalwedstrijden. Heijstermann: “Ze werken mee aan vergunningaanvragen, risicoanalyses, terreinindelingen en bouwen zelfs maquettes voor een evenemententerrein. Studententeams kunnen ook meedraaien als sfeerbeheerders, waarvoor ze worden getraind door een beveiligingsorganisatie. Zo ervaren onze studenten al in vroeg stadium wat het betekent om betrokken te zijn bij de veiligheid rondom een evenemententerrein.”

Stage en afstudeerproject

Naast de praktijkprojecten kent IVK ook een stageperiode van een half jaar in het tweede leerjaar. “Hierdoor zien studenten al vroeg in hun opleiding hoe relevant hun toekomstige werk is”, zegt Heijstermann. “Het vergroot hun motivatie en helpt ze om een richting te vinden in het brede veiligheidsdomein. Tijdens de stage draaien studenten mee in een organisatie en voeren ze kleinere risico-inventarisaties en verbeterplannen uit. In het vierde leerjaar begeven ze zich opnieuw in het werkveld voor een afstudeerproject van een half jaar. In die periode doen de studenten onderzoek en voeren adviestrajecten uit.”

Competentiegericht

Organisaties die veiligheidskundigen willen aantrekken, zitten volgens Heijstermann te wachten op talenten met competenties. “Van IVK’ers wordt verwacht dat ze kritisch denken, en communicatief vaardig zijn. Ook moeten ze leiderschap en weerbaarheid tonen en het vermogen hebben om overzicht te houden in complexe situaties. Kortom, de praktijk vraagt om professionals die stevig in hun schoenen staan. Ons onderwijs is daarop ingericht. Het traditionele lesgeven in losse vakken en het stampen van studiestof hebben we losgelaten. We leren studenten in plaats daarvan hoe en waar ze informatie kunnen vinden en hoe ze die kunnen toepassen. Kennis, vaardigheden en onderzoek worden geïntegreerd aangeboden, gebaseerd op ontwikkelingen in het veiligheidsdomein.”

Moderne veiligheidsspecialisten

Om de studie IVK zo praktijkgericht aan te kunnen bieden, kiest Avans voor een continue afstemming met het werkveld. Heijstermann: “We werken met een Raad van Advies waarin directeuren, beleids­medewerkers, mkb’ers, overheidsorganisaties en private partijen zitten. Zij toetsen voortdurend of ons onderwijs aansluit bij ontwikkelingen in de praktijk. Ook stagebedrijven en studenten zelf geven feedback, die we verwerken via een curriculumcommissie. Alles is erop gericht om een solide basis te bieden aan studenten die willen uitgroeien tot moderne, breed inzetbare veiligheidsspecialisten.”