'Een digitaal decor zorgt voor ongekende mogelijkheden'

Een engine voor videogames gebruiken om een livebeleving nog spectaculairder te maken. Dat is wat Blue Paper Design samen met Triple Broadcast en MHB voor het nieuwe schlagerfeest Festival der Liebe in Rotterdam Ahoy heeft gedaan. Sander van der Ham, Kees Bot, Martijn Steenman, Roel de Rijk en Marten Hylkema vertellen over deze innovatieve technologie.

Het idee voor een Nederlands schlager­festival komt uit de koker van Jan Smit en Chantal Janzen, die beiden een voorliefde hebben voor de Duitse taal en de muziek. Hun idee groeide uit tot het succesvolle Festival der Liebe dat op 5 en 6 april in een uitverkocht Rotterdam Ahoy plaatsvond.

Niet alleen de line-up was indrukwekkend (met onder anderen Heino, Dennie Christian, Frans Bauer en Marco Schuitmaker), ook met het podium werden hoge ogen gegooid. Het was namelijk de eerste keer in Nederland dat een traditioneel podium gecombineerd werd met de mogelijkheden van een digitaal decor. Iets dat de beleving voor de bezoekers – vaak zonder dat zij dit in de gaten hadden – versterkte. Blue Paper was verantwoordelijk voor de showregie en werkte samen met Triple Broadcast, Triple Showtechniek en MHB, de leverancier van het led-scherm, om iets spectaculairs en vernieuwends neer te zetten.

Een verlenging van het bekende decor

Volgens creative director Sander van der Ham van Blue Paper was het bedenken van een digitaal decor een logische stap binnen het bedrijf. “Als we een decorontwerp bedenken, maken we altijd eerst een visualisatie voor de klant. Hiervoor gebruiken we de Unreal Engine en kunnen daarmee al snel een plaatje maken dat er zeer realistisch uitziet. We zijn toen gaan nadenken over hoe we deze techniek konden gebruiken als verlenging van het traditionele decor. De volgende stap was om een klant te zoeken die in dit nieuwe concept wilde stappen. Dat zijn Volendam Music en &C geworden. Zij waren bezig met het nieuwe event Festival der Liebe. Ik ben daarna met Triple Broadcast en Triple Showtechniek gaan praten en samen zijn we begonnen. Een klein jaar later was het eerste digitale decor realiteit.”

Visuele en muzikale invulling

Een decorontwerper is altijd op zoek naar andere vormen. Vormen die uiteindelijk het totaalbeeld moeten versterken. Digitaal gaat daar in de toekomst een steeds belangrijkere rol in spelen. Een digitaal decor is het beste te omschrijven als een verlenging van de fysieke set, legt Kees Bot, Content Director en Operator van Triple Broadcast, uit. Dit zorgt voor onbeperkte mogelijkheden.

Bot: “Tijdens Festival der Liebe maakten we gebruik van licht en 3D-effecten om het digitale decor constant te veranderen. Het ene moment stonden de artiesten in een après-ski-omgeving in de sneeuw, om even later op te treden bij de Brandenburger Tor met een vuurwerkshow.”

“We hebben voor Festival der Liebe met de setlist in het achterhoofd een aantal ­werelden gecreëerd,” vult Van der Ham aan. “We zijn begonnen met een Beiers après-ski-feest en lieten de finale plaats vinden in Berlijn. Zo werd de muzikale en ­visuele invulling op elkaar afgestemd.”

We hebben voor Festival der Liebe met de setlist in het achterhoofd een aantal ­werelden gecreëerd

Het digitaal decor werd tijdens Festival der Liebe aangestuurd door lichtont­werper en operator Martijn Steenman van Triple Showtechniek. “Je wilt dat wat de toeschouwer zowel digitaal als fysiek in de zaal ziet zoveel mogelijk overeenkomt. Alle elementen moeten tot hun recht komen zonder overweldigend te zijn. Tegelijkertijd moeten de twee elkaar aanvullen. Om dit te realiseren hebben we bijvoorbeeld het licht in de zaal door laten lopen op de schermen in het decor. Op die manier kwam de wereld op het podium nog realistischer over. De beleving van het concert werd op die ­manier nog meeslepender en intenser.”

Unreal Engine

De realisatie van het digitale podium tijdens Festival der Leibe was een combinatie van onderzoek en uitproberen, aldus Bot. “Als je al een tijd meedraait in deze business kun je vertrouwen op wat je gevoel zegt. Dat was hier niet zo. We moesten van de gebaande paden af om dit realiseren. Ik zie het dan ook als pionierswerk. Niemand wist precies waar we aan begonnen en wat de mogelijkheden waren. We moesten meerdere keren uitzoeken wat wel werkt en wat niet.”

De Unreal Engine is gemaakt om in games hyperrealistische graphics te kunnen presenteren. Roel de Rijk, Unreal Engine-programmeur bij Blue Paper, legt uit waarom gekozen is voor deze engine. “Unreal heeft de laatste jaren flinke stappen gemaakt op het gebied van realistische beelden. Daarnaast is het werken met Unreal relatief gemakkelijk. Er zijn niet veel stappen nodig om bijvoorbeeld een lampje te laten werken. De ontwikkeling van Unreal Engine gaat supersnel. Wat we met Festival der Liebe hebben neergezet, was een jaar geleden nog niet denkbaar. Die constante evolutie zorgt ervoor dat er in de toekomst steeds meer mogelijkheden bijkomen.”

Geen restricties

De reacties op het digitale decor waren unaniem positief. Zowel de opdrachtgevers Volendam Music en &C als de artiesten waren enthousiast over deze nieuwe stap. Van der Ham: “Tijdens de tweede show van Festival der Liebe werd al gesproken over een vervolg. Het is zeker onze ambitie om volgende stappen te zetten in het gebruik van digitaal decor voor Festival der Liebe. Het mooie is dat we dan niet meer enkel hoeven te pionieren. We kunnen met de ervaring van dit jaar nog mooiere dingen neerzetten.”

Volgens Bot zal het pionieren echter wel altijd onderdeel blijven. “De technologie staat niet stil, dus we gaan ook volgend jaar weer uitzoeken wat we kunnen gebruiken om iets nog spectaculairders neer te zetten.”

Van der Ham: “Voor deze editie wilden we vooral iets moois neerzetten dat de hele show ondersteunde. Er was geen tijd en budget om nog dieper in Unreal Engine te duiken. Maar geloof me als ik zeg dat hiermee voor decorontwerpers in de toekomst nog zoveel meer mogelijk is. Je hoeft je immers niet meer te laten remmen door fysieke restricties en kunt een nieuwe wereld creëren.”

Je hoeft je niet meer te laten remmen door fysieke restricties

Steenman spreekt van een overgang tussen de fysieke en digitale wereld. “Je moet beide werelden blenden. Dat maakt het geloofwaardig. Je moet echter oppassen dat de magie van de illusie niet verdwijnt. Tijdens de show keek het publiek bijvoorbeeld ineens naar een gebouw in Berlijn. Iedereen wist dat dit natuurlijk niet echt was, maar het voelde wel alsof daar een echt gebouw in het decor gedraaid werd.”

Bot: “Je kunt in een digitaal decor iets heel realistisch maken of juist niet. Dat je met die combinatie kunt spelen maakt deze techniek heel interessant. Het was overigens grappig om te zien dat nieuwe ideeën over het gebruik geboren werden tijdens Festival der Liebe. Het maakproces was ook het inspiratieproces.”

Toekomst

De mogelijkheden voor het gebruik van digitale decors zijn eindeloos, en hoewel Triple Broadcast en Blue Paper uitkijken naar de volgende editie van Festival der Liebe, staan ze ook te trappelen om dit bij andere evenementen uit te rollen. Bot is enthousiast. “We hebben onlangs gekeken naar concerten en producties binnen onze eigen klantenkring waar het digitale decor uitstekend toepasbaar zou kunnen zijn. Het is nog te vroeg om namen te noemen, maar daar zijn we wel mee bezig.”

Volgens Van der Ham gaat het zeker breder toegepast worden. “Deze technologie is heel breed in te zetten, van corporate events en theatervoorstellingen tot natuurlijk liveoptredens. We hebben nu een uitstekende showcase en staan open voor vervolgprojecten. Het is moeilijk om uit te leggen wat we precies gedaan hebben zonder het met je eigen ogen te zien. Binnenkort zullen de opnames beschikbaar komen die gemaakt zijn door de publieke omroep. Iedereen die heeft meegewerkt aan de eerste stap is ongelofelijk trots op wat we hebben neergezet. We kijken uit naar wat nog meer op ons pad komt en zitten vol inspiratie om middels een samenspel van digitaal en fysiek decor nieuwe werelden te creëren!”