VVEM-voorzitter Boris van der Ham: 'We moeten onze blik verder de toekomst in werpen'

Eind 2023 trad Boris van der Ham aan als onafhankelijk voorzitter van de Vereniging van Evenementenmakers (VVEM). Bijna een jaar later blikt hij terug op zijn eerste twaalf maanden, waarin de branche die hij vertegenwoordigt een aantal pittige uitdagingen voor de kiezen heeft gekregen.

Boris van der Ham is bestuurder in de zorg, cultuur en het bedrijfsleven. Daarnaast is hij acteur en muzikant, en was hij tussen 2002 en 2012 volksvertegenwoordiger. Zijn achtergrond geeft hem zowel bestuurlijke ervaring als de nodige affiniteit met de evenementenbranche. Toch heeft het voorzitterschap van de VVEM hem ook de ogen enigszins geopend. “Ik realiseer me nu nog meer wat er allemaal achter de schermen gebeurt. Natuurlijk weet je dat er mensen zijn die ervoor zorgen dat evenementen worden georganiseerd, mensen die zorgen dat podia worden opgebouwd, dat er licht en geluid is, noem maar op.

Wij in Nederland doen dat op heel hoog niveau

Tegelijk neem je het ook een beetje voor lief. En dat is feitelijk ook goed. De magie van evenementen is dat ze er ogenschijnlijk uit het niets zijn en vervolgens ook weer verdwijnen. De mensen in deze branche zijn de goochelaars die deze magie mogelijk maken. Wij in Nederland doen dat op heel hoog niveau. Ik vind het enorm inspirerend om te zien hoeveel kennis er aanwezig is bij de leden van de vereniging. Het eerste jaar voorzitterschap van de VVEM heeft me in staat gesteld een kijkje in de keuken te nemen. Dat heeft me meer dan ooit doen beseffen hoe belangrijk al die facetten zijn, en ook hoe waardevol onze branche is.”

Rijk middenveld

Toch staat die waardevolle branche onder druk. Stijgende kosten, meer regelgeving, veiligheid wordt een steeds belangrijker en ingewikkelder thema, er is krapte op de arbeidsmarkt, krapte in de publieke ruimte, teruglopende bezoekersaantallen, het stikstofdossier…

“En vergeet de potentiële schade niet die onze branche door de dreigende btw-verhoging op kan gaan lopen,” zegt Van der Ham. “Prijsverhoging is naar voor de consument. Maar ik ben vooral bang dat sommige ondernemers bepaalde evenementen niet eens meer gaan organiseren, omdat het gewoon niet meer uitkomt. Ook kleinere spelers en het hele rijke middenveld dat we in Nederland hebben, loopt schade op. De festivals en evenementen waar jonge talenten meters kunnen maken, de plekken waar een meer experimenteel programma de ruimte krijgt. Hier kunnen bezoekers op laagdrempelige wijze geïnspireerd worden en de kracht van gezamenlijkheid beleven.

Ook kleinere spelers en het  middenveld loopt schade op

Het is logisch dat er vaak veel aandacht uitgaat naar het topsegment. Natuurlijk zijn die kroonjuwelen als Martin Garrix of het succes van een Goldband geweldig, maar kijk ook eens goed wat daaronder zit. Juist in wat die pieken nog niet heeft behaald, of in succes ‘de middenmoot’ gaat blijven, zit echt veel talent en veel plezier bij het publiek. Persoonlijk vind ik de carrière van Rob de Nijs daarvan een heel goed voorbeeld. Iedereen erkent hem als een icoon, maar hij heeft zijn rijke carrière met name in dat middensegment gehad. Zo zijn er nog veel meer artiesten die langdurig op dat niveau werken. Dáár zit wat mij betreft de échte rijkdom van onze branche.”

Botsing van culturen

“Wat ik persoonlijk heel mooi vind om te zien, is dat de realisatie van een evenement heel vaak een gezonde botsing van culturen is. Je kunt een heel ecologisch verantwoord evenement met alleen gezond voedsel zijn, maar als de mensen die daar de podia en tenten opbouwen broodjes frikandel voor de lunch willen, dan moet je daar samen uit komen. Het is de samenleving in het klein, maar omdat iedereen hetzelfde doel voor ogen heeft moet je daar gewoon goed over kunnen overleggen.

Dit vakgebied trekt mensen die gewoon steeds weer de mouwen opstropen

Dit vakgebied trekt mensen die gewoon steeds weer de mouwen opstropen, de schouders eronder zetten en gezamenlijk dingen gedaan krijgen omdat er nu eenmaal op een bepaald moment bezoekers voor de poort staan en alles gereed moet zijn. Dat praktische betekent ook dat we de problemen pas vaak tackelen zodra die zich voordoen. Als branchevereniging probeert de VVEM daarnaast ook wat verder weg in de toekomst te kijken om problemen of kansen in een vroeg stadium te signaleren en daar op in te spelen. Als voorzitter wil ik pleiten om de komende tijd de blik nóg verder in de toekomst te werpen.”

Anticiperen op de toekomst

Van der Ham wijst met het oog hierop op thema’s als de publieke ruimte, de arbeidsmarkt, bezoekersaantallen, demografie en meer. “De veerkracht en daadkracht van deze branche zijn geweldig. Zie bijvoorbeeld hoe de evenementenbranche door de coronaperiode is gekomen en zichzelf zo goed mogelijk heeft herpakt. Maar laten we die creativiteit ook eens richten op het jaar 2040.”

“Dat klinkt ver weg, maar dat is al over 16 jaar. Waar staat de maatschappij dan? Wat zijn de plannen voor ruimtelijke ordening op de lange termijn? We weten dat er woningen bijgebouwd moeten gaan worden. In hoeverre heeft dat impact op de locaties waar onze leden evenementen organiseren en opbouwen? Wat zijn de plannen wat betreft openbaar vervoer of het wegennet? Hoe komen de bezoekers in de toekomst op onze evenementen? Hoe ziet de beroepsbevolking er tegen die tijd uit en hoe heeft dat impact op ons personeel? Waar heeft het publiek tegen die tijd behoefte aan?”

“Er zijn veel dingen die je niet aan kunt zien komen, zoals een pandemie of de grillen van een nieuwe regering. Maar er zijn tal van zaken die je wél nu al in kaart kunt brengen. Als we dit als branchevereniging goed gaan doen, kunnen we helpen om eerder te anticiperen op mogelijke bedreigingen, heldere keuzes te maken en ruim op tijd onze belangen voor het voetlicht brengen bij beleidsmakers. Dat vind ik een mooie ambitie om als voorzitter de komende tijd waar te gaan maken.”

Er zijn tal van zaken die je wél nu al in kaart kunt brengen