Sziget Festival: “Wat nooit mag veranderen, is het gevoel van vrijheid”

Nederland speelt al decennialang een bijzondere rol in de geschiedenis van Sziget. Buiten Hongarije geniet het festival volgens Kádár nergens zoveel naamsbekendheid als in Nederland. "Zelfs mensen die nooit zijn geweest, kennen de verhalen of hebben Sziget op hun bucketlist staan."

De band ontstond eind jaren negentig toen de Nederlandse ondernemer Elroy Thümmler het festival bezocht en spontaan aanbood tickets in Nederland te verkopen. Hij begon met een bescheiden aantal geprinte tickets, maar bouwde de markt in de jaren daarna gestaag op. Uiteindelijk groeide het aantal Nederlandse bezoekers uit tot circa 20.000 per editie.

"Het kwam van twee kanten," vertelt Kádár. "Sziget werd steeds internationaler en tegelijkertijd ontdekten we dat Nederlanders graag reizen én van festivals houden. Boedapest bleek daarvoor de ideale bestemming."

Volgens Judith Scheper, International PR & Media Manager, ontdekken Nederlandse bezoekers buitenlandse festivals vaak al op jonge leeftijd. “In Nederland zijn we meer gewend aan festivals en groeien we ermee op. Dat is anders dan in veel andere landen. Als Nederlanders achttien of negentien zijn, kijken ze al verder: waar kunnen we nog meer naartoe? Zo besluiten ze op jonge leeftijd naar Sziget of een ander festival in het buitenland te reizen.”

In een gemiddeld jaar ontvangt Sziget ongeveer 200.000 unieke bezoekers, van wie circa de helft uit het buitenland komt. “Hongaarse bezoekers kopen meestal kortere tickets, zoals dagkaarten of driedagenpassen. Internationale bezoekers komen juist voor de volledige ervaring en blijven vijf of zes dagen op het eiland,” zegt Kádár. “Dat zijn voor ons belangrijke bezoekers, omdat je het complete festival moet meemaken om te ontdekken hoe uitgebreid het aanbod van Sziget is.”

Sterke positie binnen de Nederlandse muziekindustrie

De groei van het Nederlandse publiek leidde tot intensievere relaties met de Nederlandse live-industrie. Artiesten, managements en bedrijven zochten steeds vaker zelf contact met Sziget. Ook ontstonden initiatieven als de Sziget Express, jarenlang een populaire treinverbinding vanuit Nederland naar Boedapest.

Zelfs de Nederlandse ambassade in Hongarije speelt inmiddels een rol tijdens het festival. Door het grote aantal Nederlandse bezoekers is de ambassade jaarlijks aanwezig om ondersteuning te bieden wanneer bezoekers bijvoorbeeld documenten verliezen.

Ook in de programmering is de Nederlandse invloed zichtbaar. Nederlandse artiesten behoren al jarenlang tot de vaste waarden op het affiche. Kensington koos Sziget als onderdeel van zijn afscheidstournee, terwijl Martin Garrix juist op Sziget zijn eerste headline-show ooit op een mainstage verzorgde

"Voor veel artiesten staat een optreden op Sziget hoog op het verlanglijstje," aldus Kádár. "Het festival is een belangrijke internationale mijlpaal. Artiesten die hier spelen, bereiken in één keer een groot en internationaal publiek. Dat maakt Sziget voor veel opkomende acts een belangrijke stap in hun carrière."

Podium voor talent

Om nieuw talent te ontdekken vertrouwt het festival niet alleen op een eigen bookingteam, maar ook op een internationaal netwerk van lokale partners. "We hebben onze 'spionnen' overal zitten," zegt Kádár. "Daarnaast werken we met lokale promoters en talentcompetities. Zo kunnen we artiesten die in hun eigen land al een publiek hebben, maar internationaal nog niet bekend zijn, helpen die volgende stap te zetten."

We hebben onze 'spionnen' overal zitten

Scheper legt uit dat Sziget talentontwikkeling actief stimuleert via een internationaal netwerk van partners en talentcompetities. "In Italië en Duitsland organiseren we eigen talentwedstrijden waar artiesten zich kunnen aanmelden. In Nederland werken we vaak samen met een mediapartner. 3FM stuurt ieder jaar een artiest naar Sziget; dit jaar is dat LAMMER."

Onafhankelijk verder na Superstruct

Eind 2025 kwam de toekomst van het festival onder druk te staan nadat eigenaar Superstruct Entertainment vanwege aanhoudende verliezen kritisch keek naar de toekomst van het evenement. Er werd zelfs gesproken over het voortijdig beëindigen van de huurovereenkomst voor het festivalterrein op Óbudai-eiland in Boedapest. Festivaldirecteur Tamás Kádár en medeoprichter Károly Gerendai werkten daarop aan een nieuwe eigendomsstructuur om de continuïteit van Sziget veilig te stellen.

Die doorstart is inmiddels gerealiseerd. Sziget opereert weer als zelfstandig festival. Volgens Kádár brengt dat zowel kansen als uitdagingen met zich mee. "Na acht jaar in een stabiele organisatie ontstaat ineens veel ruimte voor nieuwe ideeën, discussies en creativiteit. Dat geeft energie, maar je moet tegelijkertijd voorkomen dat je te veel tegelijk wilt veranderen."

De nieuwe eigendomsstructuur bestaat uit een groep investeerders waarin ook langdurige leveranciers participeren, waaronder bedrijven uit staging, beveiliging en food & beverage. Daardoor verschuift de relatie van opdrachtgever-opdrachtnemer naar gezamenlijk ondernemerschap.

Volgens Kádár biedt deze constructie voldoende financiële slagkracht om de komende twee à drie jaar gericht te investeren in de verdere ontwikkeling van Sziget. "Onze partners hebben daadwerkelijk geld op tafel gelegd. Dat geeft ons de ruimte om de komende jaren samen veranderingen door te voeren." Minstens zo belangrijk vindt hij de gezamenlijke betrokkenheid. "Ze denken niet langer alleen als leverancier, maar als mede-eigenaar. Daardoor kijken we samen hoe we het festival slimmer, efficiënter en uiteindelijk beter kunnen maken."

Festivals moeten veranderen

Volgens Kádár is de nieuwe eigendomsstructuur niet de aanleiding voor de veranderingen bij Sziget, maar hooguit een versneller. De echte reden ligt volgens hem in de ontwikkelingen binnen de internationale festivalmarkt. "Festivals móéten veranderen. De hele festivalwereld verandert en ook de muziekindustrie verandert enorm. Als festivals niet meebewegen, verliezen ze uiteindelijk het spel."

Daarbij wijst hij op de explosief gestegen gages van headliners, de aanhoudende groei van arena- en stadionconcerten en de toenemende druk op festivalbegrotingen. "Iedereen heeft het over de “concertboom”, de stijgende kosten van headliners en alle andere ontwikkelingen die festivals raken. Niet alleen Sziget, maar de hele sector. Daar moeten we een antwoord op vinden. Als we alleen blijven zeggen dat het allemaal moeilijker wordt, kiezen bezoekers uiteindelijk voor arena-shows."

Volgens Kádár ligt de oplossing nadrukkelijk niet in nóg grotere line-ups. "Een festival is natuurlijk een reeks concerten, maar tegelijkertijd veel meer dan dat. Mensen reizen tweeduizend of drieduizend kilometer naar Sziget om artiesten te zien die ze ook thuis kunnen bekijken. Daar moet dus een andere reden voor zijn."

Juist daarom kiest Sziget ervoor om verder te investeren in de complete festivalbeleving. Naast muziek spelen theater, circus, dans, kunst, maatschappelijke programmering en de sfeer op het terrein een steeds grotere rol. "Dat is precies waar festivals zich moeten onderscheiden en waarin we moeten investeren. Ik denk dat veel festivals moeten beseffen dat niet iedere euro naar de line-up hoeft te gaan."

Politieke verandering biedt nieuwe ruimte

Naast de organisatorische veranderingen ziet Kádár ook een duidelijke omslag in de politieke en economische context van Hongarije. Volgens hem zorgen de recente verkiezingen niet alleen voor meer vertrouwen in de economie, maar ook voor een opener klimaat voor festivals en de culturele sector.

Onder de vorige regering kreeg Sziget regelmatig te maken met politieke weerstand, onder meer vanwege Magic Mirror, het LGBTQIA+-programma dat al ruim twintig jaar onderdeel uitmaakt van het festival. Zo verplichtte wetgeving bezoekers zich te legitimeren voordat zij het programmaonderdeel mochten bezoeken. "Dat was echt absurd. Gelukkig zijn zulke situaties zijn nu voorbij."

Mensen hebben weer vertrouwen in economische groei

Volgens Kádár is de stemming in Hongarije sindsdien merkbaar veranderd. "Mensen hebben weer vertrouwen in economische groei en dat merken wij ook." Dat optimisme ziet hij als een belangrijke steun in de rug voor de evenementenbranche. Tegelijkertijd wijst hij op de economische betekenis van Sziget voor het land. "Sziget is het grootste toeristische evenement van Hongarije. We brengen meer internationale bezoekers naar Boedapest dan de Formule 1."

Meer investeren in de totale beleving

Voor de editie van 2026 ligt de nadruk nadrukkelijk op de complete festivalervaring. Volgens Kádár wordt fors geïnvesteerd in nieuwe podia, aankleding en programmering. "We willen laten zien hoe kleurrijk Sziget is. We investeren bewust in de toekomst en willen geen concessies doen. Als iets een goed idee is, voeren we het uit."

Een van de opvallendste toevoegingen is de verdere ontwikkeling van het kunst- en cultuurgebied Jardin des Arts, waar hedendaagse dans, theater en circus samenkomen. Volgens Scheper onderscheidt juist de kwaliteit van deze programmering Sziget van veel andere festivals. "De circus- en theatershows behoren echt tot de internationale top. Dat zijn producties waar bezoekers gedurende het festival over blijven praten."

Ook Magic Mirror blijft een van de vaste pijlers van Sziget. Het podium, dat al ruim twintig jaar een thuisbasis vormt voor de LGBTQIA+-community, presenteert dagelijks twee headline-shows. Dit jaar bestaat het programma onder meer uit een nieuwe Hongaarse productie en een headline-show van het Amsterdamse collectief House of Circus. Scheper kijkt daar ieder jaar bijzonder naar uit. "De kwaliteit van de Magic Mirror-producties is ontzettend hoog. Het zijn shows waar bezoekers elkaar tijdens het festival over tippen. Wie pas op de laatste festivaldagen gaat kijken, moet dan vaak in de rij gaan staan."

Ook op het gebied van elektronische muziek wordt verder geïnvesteerd. Kádár kijkt vooral uit naar de doorontwikkeling van The Club, dat dit jaar onder de naam Der Club terugkeert. "Vorig jaar zijn we met dit concept begonnen en dit jaar bouwen we het verder uit. Het voelt alsof je midden op een festival bent, maar tegelijkertijd in een echte club staat." Voor de programmering werkt Sziget samen met twee clubs uit Boedapest, Arsenal en Turbina. "Dat wordt voor mij persoonlijk een van de hoogtepunten van deze editie, omdat ik zelf een groot liefhebber ben van elektronische muziek."

Vrijheid als onderscheidend vermogen

Volgens Scheper onderscheidt Sziget zich vooral door de unieke combinatie van internationale bezoekers, de open sfeer en de complete festivalbeleving. Zodra bezoekers de brug naar het eiland oversteken, komen ze terecht in een omgeving waar ontmoeting en vrijheid centraal staan. "Je hoort er Nederlands, Hongaars, Duits en Engels door elkaar. Natuurlijk herken je als Nederlander veel Nederlanders, maar tegelijkertijd ontmoet je bezoekers uit heel Europa. Mensen staan er echt voor open om contact te maken."

Die internationale gemeenschap vormt volgens Kádár ook de basis voor de toekomst van Sziget. De ambitie is dan ook om terug te keren naar de bezoekersaantallen van vóór de coronapandemie, met circa 30.000 tot 40.000 extra meerdaagse bezoekers.

"Wat nooit mag veranderen, is het gevoel van vrijheid. Dat is wat Sziget anders maakt dan andere festivals. Niet alleen op het terrein zelf, maar ook in de manier waarop we het festival vertellen en uitdragen,” concludeert Kádár.