De volgende dimensie van beleving

Van festivals tot corporate events: overal zoeken producenten en ontwerpers naar manieren om publiek en merk dichter bij elkaar te brengen. In deze special kijken we naar de belangrijkste trends en spelers die de toekomst van stage & design vormgeven – van de technologische en duurzame innovaties in decorbouw tot de praktijk bij Q-brands, 360 Experience Group en CREATE!, en de manier waarop opleidingen als HKU en Nimeto inspelen op de veranderende vraag uit het werkveld.

Waar podia ooit draaiden om groter, luider en indrukwekkender, ligt de nadruk vandaag op beleving en technologie. ‘Immersive’ ontwerpen, hologrammen en mixed ­reality brengen bezoekers in werelden die het onderscheid tussen fysiek en digitaal doen verdwijnen. Binnen die verschuiving ­nemen nieuwe spelers positie in. Zo werd in 2024 Q-brands opgericht, een jong ­bedrijf met ervaren mensen dat decor, ­interieur en merkactivaties realiseert. CEO Remco Hek ziet dat de lat steeds hoger ligt: “Uitzonderlijke ervaringen creëren die de grenzen van het mogelijke verleggen. Daarmee leggen we de lat hoog voor onszelf, maar voor ons gevoel is dat nodig om aan de wensen van eventbezoekers te blijven voldoen.”

Q-brands werkte onder meer voor Heineken en bouwde het imposante Heineken-dek tijdens de Dutch Grand Prix in Zandvoort. Zulke projecten leveren wat Hek een win-win-win noemt: “Intense ervaringen voor bezoekers, toegespitste aandacht voor merken en meer inkomsten voor evenementenorganisaties.” Duurzaamheid is ook hier een speerpunt. “We experimenteren bijvoorbeeld met gerecycled plastic. Soms werkt het niet, maar we blijven zoeken naar milieuvriendelijke oplossingen. De portemonnee regeert nog vaak, maar duurzaamheid wordt steeds belangrijker.”

Diepte en beleving

Een andere drijvende motor achter ­innovatie is de 360 Experience Group, een collectief van bedrijven als Live Legends, Vision Impossible, Unbranded en Iridium Dreams, alle gespecialiseerd in live­beleving, televisie, touringproducties en ­experiences. Mikael Olsthoorn (Unbranded) ziet de markt snel veranderen. “Er is een grote markt ontstaan rondom location-based entertainment en experiences, en daar kunnen wij goed in mee­bewegen.” Hij merkt dat fysieke decors terug in opkomst zijn. “Er was een tijd dat bijna alles met led­schermen werd opgelost. Maar we merken dat er opnieuw budgetten vrijkomen voor decor­ontwerp en -bouw. Video blijft ­belangrijk, maar fysiek decor voegt diepte en beleving toe.”

Mark van Loenhout (Live Legends) benadrukt de kracht van integratie: “Onze ­wereld is eigenlijk een grote LEGO-doos met ­dezelfde bouwblokken — trussen, lampen, ledschermen — en toch proberen we die telkens op een vernieuwende manier te combineren. Het publiek verwacht steeds iets nieuws. Dat maakt het uitdagend én leuk.”

Samenspel

Ook Martijn Adema van Vision Impossible ziet dat video en decor steeds meer in ­elkaar overvloeien. “Vroeger was video vaak een los onderdeel: een groot scherm achter een podium. Tegenwoordig draait het om het samenspel tussen videocontent, vorm en licht.” Zijn team past die kennis ook toe in zakelijke omgevingen. “We passen onze kennis van beleving en storytelling graag toe in corporate settings.”

Peter McKenzie van Iridium Dreams brengt daar de technische dimensie bij: “Met de filosofie ‘making the impossible possible’ vertalen we ambitieuze ideeën naar spectaculaire, werkende oplossingen voor op het podium.” Zijn team bouwt bewegende decors en kinetische installaties voor internationale acts – van Roger Waters tot Katy Perry – en integreert die met licht, geluid en media.

Balans tussen creativiteit en betaalbaarheid

Bij CREATE! in Eindhoven staat de balans tussen creativiteit en betaalbaarheid centraal. Oprichter Bjorn Berkers zegt: “Anno 2025 moet je niet alleen creatief omgaan met het podiumdesign, maar ook met het budget.” De oplossing ligt volgens hem in meerjarige samenwerking. “Wat dit of volgend jaar wordt ontwikkeld, kan in een aangepaste vorm ook in de volgende edities opnieuw worden ingezet. Kijk verder vooruit en je zult zien dat het makkelijker wordt om alles betaalbaar te houden.” Berkers waarschuwt dat de toenemende invloed van investeerders de dynamiek van de sector verandert. “Discussies gaan tegenwoordig over heel andere onderwerpen dan de vraag hoe we iets indrukwekkends kunnen neerzetten. Steeds vaker worden juist de budgetten ingekort. Dat raakt in de eerste plaats de toeleveranciers.”

Nieuwe generatie

De snelle technologische en creatieve ontwikkelingen zorgen tegelijk voor een ­groeiende vraag naar goed opgeleide ontwerpers en bouwers. Volgens Charlotte Poos, studieleider bij HKU Theatre & Stage Design, staan duurzaamheid, digitale technologie en ondernemerschap centraal. “Internationaal groeit de druk om producties groener te maken en richtlijnen, zoals het Britse Theatre Green Book, geven hier steeds meer richting aan. Studenten leren nadenken over circulaire materialen, ­modulair bouwen en hergebruik, maar vooral ook om bewuste keuzes te maken.”

Digitale technologie krijgt eveneens een vaste plek in het onderwijs. “Waar enkele jaren geleden nog slechts werd geëxperimenteerd met AR en VR, zijn het nu middelen die worden gebruikt in zowel het ontwerpproces als de uitvoering.” Daarnaast is ondernemerschap onmisbaar: “Na vier jaar moeten studenten hun plek kunnen vinden in het brede werkveld. Bijna elke afgestudeerde wordt zzp’er, die werk in het theater combineert met opdrachten voor festivals of de commerciële sector.”

Ook op mbo-niveau is de vraag groot. Wendy Eilers van Nimeto Utrecht ziet een duidelijke behoefte aan goed opgeleide krachten. “Bedrijven staan te springen om goed opgeleide mensen. Afgestudeerden komen onder andere terecht bij decorbouwers voor theater of televisie, bij bedrijven die stands bouwen voor inter­nationale beurzen of bij evenementenbureaus en festivals.”

Nimeto speelt daarop in met aparte richtingen voor decor- en standbouw en nauwe samenwerking met het bedrijfsleven. “Het blijft belangrijk dat studenten leren omgaan met de middelen die ze later in de praktijk gebruiken. De technieken en materialen veranderen, maar de basis blijft: kwaliteit leveren, veilig werken en trots zijn op wat je maakt.”