Stevige impuls nodig om verduurzaming in cultuursector te versnellen

In het rapport Cultuur Natuurlijk worden aanbevelingen gedaan om verduurzaming van de cultuursector te versnellen en cultuur een prominentere rol in maatschappelijke duurzaamheidstransities te geven. Het rapport werd deze week uitgereikt aan Staatssecretaris Gunay Uslu van Cultuur en Media.

In Cultuur Natuurlijk wordt geconcludeerd dat de cultuursector, net als veel andere branches, nog lang niet klimaatneutraal en circulair is. De Raad van Cultuur is van mening dat iedereen zich moet inspannen om de ecologische crisis te lijf te gaan, ook de cultuursector.

Naast de bestaande wet- en regelgeving is verduurzaming eveneens nodig voor een sterke en toekomstbestendige cultuursector, die in 2050, wanneer Nederland klimaat‐ neutraal en circulair wil zijn, nog altijd bloeit en kwaliteit garandeert. De cultuursector kan zijn creativiteit, verbeeldings- en veranderkracht gebruiken voor de verduurzaming van Nederland en zo een legitieme partner worden voor samenleving, overheden en bedrijfsleven. Omgekeerd moeten deze de potentie die de cultuursector biedt dan wel nadrukkelijker benutten.

Het rapport meldt verder dat duurzaamheid ‘vaak niet hoog en permanent op de agenda van veel culturele organisaties staat’. De sector is weliswaar gemotiveerd, maar een relatief kleine groep koplopers onderneemt daadwerkelijk actie. Vanuit de overheid is er weinig aandacht voor duurzaamheid in de cultuursector.

De Raad van Cultuur noemt dit om verschillende reden ‘een gemiste kans’. De sector kan zelf een significante bijdrage aan de doelen leveren, bereikt een enorm publiek, kan duurzaamheid artistiek-inhoudelijk adresseren en een belangrijke rol spelen om uit de impasse te komen die nu bij veel maatschappelijke transitievraagstukken speelt.

De Raad constateert tegelijkertijd dat er in de cultuursector toenemende aandacht, twijfels en zorgen zijn over de huidige manier van werken en produceren. De cultuursector staat op het omslagpunt naar een nieuwe toekomst. Het is nu tijd voor een injectie in de vorm van steun, samenwerking en stimulans. Er zijn waarde- en gedragspatronen die belemmerend werken, maar ook praktische struikelblokken als gebrek aan kennis, tijd en geld en cultureel vastgoed dat voor verduurzaming afhankelijk is van een verhuurder. Ook is er sprake van tegenwerkende regelgeving en een afwachtende overheid.

De Raad vindt dat er oog moet zijn voor het verschil in organisaties. Markt en overheid bedenken doorgaans duurzaamheidsoplossingen vanuit structuren binnen grote, goed geoutilleerde organisaties, terwijl het gros van de gesubsidieerde culturele organisaties in Nederland opereert vanuit een kleine vaste kern, waar bepaalde voorzieningen niet voorhanden zijn.