Regie gezocht voor gratis water

Hoe warmer het tijdens festivals wordt, hoe langer de rij bij de waterkranen. Een regelmatig terugkerende vraag hierbij is of water altijd gratis toegankelijk moet zijn. En als de omstandigheden daar onverwacht om vragen, hoe kun je dan alle bezoekers snel toegang tot gratis water geven?

Al jaren is er discussie tussen gemeenten en evenementenorganisaties over het verstrekken van gratis drinkwater tijdens evenementen. Als het in de zomer warmer wordt dan 25 graden, is gratis toegang tot drinkwater voor bezoekers volgens de richtlijnen van het RIVM een must op elk evenement. En soms, zoals bij sportevenementen, is het voor alle betrokkenen sowieso logisch dat drinkwater voor iedereen (in ieder geval deelnemers) gratis en eenvoudig toegankelijk moet zijn. In andere gevallen is dat minder of zelfs niet voor de hand liggend. Zo is water op festivals vaak een kostenpost voor organisatoren waar net als met andere posten verstandig mee omgesprongen moet worden. Toch zijn er gemeenten, zoals Amsterdam, die van organisatoren eisen dat er (in ieder geval bij dance-events) per x-aantal bezoekers een x-aantal waterpunten moet zijn. Andere gemeenten zien daar juist vanaf omdat ze er geen goede redenen voor zien. En zo ziet de livesector regelmatig een terugkeer van de vraag: moet er gratis drinkwater beschikbaar zijn op evenementen?

Alleen bij hitte

Tot voor kort gold er nog een richtlijn van het Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid (LCHV) die stelde dat er gratis drinkwater beschikbaar moet zijn bij dance-events, sportevenementen en bij temperaturen boven de 25°C. Die richtlijn is inmiddels aangepast; over dance-evenementen wordt met geen woord meer gerept. Bij hitte is het gratis drinkwatervoorschrift wel nog van kracht. Syan Schaap van Event Safety Institute wees er in een blog over dit onderwerp eens op dat er volgens de GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) eigenlijk geen vast temperatuurniveau is waarop drinkwater gratis beschikbaar moet zijn. De noodzaak daartoe hangt namelijk af van factoren als luchtvochtigheid, individuele gevoeligheid en inspanning. Maar bij meer dan 25°C kan iedereen zich voorstellen dat water voor bezoekers geen luxe meer is.

Geen verplichting

Schaap stelde in zijn blog ook dat hij een verplichting voor gratis drinkwater door gemeenten sowieso niet ziet zitten. “Het is beter om organisatoren eerst zelf een plan te laten opstellen voor drinkwatervoorzieningen. De gemeente kan dit plan beoordelen en – eventueel met advies van de GHOR – aanvullende eisen stellen. Zo ontstaat een evenwicht tussen volksgezondheid en praktische uitvoerbaarheid.”

MTD > snel opschalen

“Wij krijgen bij oplopende temperaturen regelmatig last minute de vraag om extra drinkwatervoorzieningen aan te leggen, vooral als het ineens een stuk warmer wordt dan verwacht,” zegt Roy Minten, Account Manager Events bij MTD. “Door jarenlange ervaring in de evenementensector zijn we hierop voorbereid en kunnen we snel schakelen. Bij MTD weten we hoe cruciaal drinkwater is, zeker in tijden van extreme hitte. We werken strikt volgens de richtlijnen van de Drinkwaterwet en het RIVM. Onze systemen zijn gecertificeerd voor drinkwater, waardoor we zonder problemen kunnen opschalen als de situatie daarom vraagt. Bij partners waar we al langer mee samenwerken, zit dit vaak al in het systeem – op basis van hun ervaring of ons advies. In het voortraject nemen we dan een hitteprotocol mee, waarin we rekening houden met zowel de benodigde watercapaciteit als de beschikbaarheid van het materiaal. Hierdoor zorgen we ervoor dat we snel kunnen opschalen met extra drinkwaterpunten en handwas-units.”

WATR. > In goed overleg

“Wij bereiden festivals in de zomer in principe altijd voor op het hitteprotocol,” zegt Han van Zeeland van WATR., daarmee doelend op een scenario waarbij het aantal waterpunten voor bezoekers moet worden opgeschaald. De leidingen heeft WATR. dan al verzorgd en met de hoeveelheid benodigd water wordt door het bedrijf rekening gehouden. Han en zijn team houden extra voorzieningen zoals drinkwaterpunten en handwas-units paraat zodat die indien nodig op het laatste moment bijgeplaatst kunnen worden. Soms gaat het volgens hem ook om het simpelweg verplaatsen van wasbakken met kranen, bijvoorbeeld van een toiletgroep naar een plek op het terrein die meer toegankelijk is voor bezoekers. “Over het algemeen is het goed en snel op te lossen voor onze afnemers. Als het onverwacht warm wordt, kan het zeker weleens druk zijn met dergelijke aanvragen. Doordat wij altijd samenwerken met leveranciers zijn die, als de nood aan de man is, ook altijd bereid om te helpen met het plaatsen van voorzieningen. Alles gaat in goed overleg en volgens de geldende richtlijnen.”

Duidelijke handvatten

Voor dit artikel spraken we ook met Schaap. Het valt hem op dat de discussie over de toegankelijkheid van gratis drinkwater op evenementen voortduurt terwijl zo’n beetje elke gemeente zijn eigen regels hanteert. “Het zou goed zijn als evenementorganisatoren duidelijke handvatten krijgen voor het beschikbaar stellen van gratis drinkwater, zodat zij weten waar zij aan toe zijn en discussies met gemeenten vermeden kunnen worden.”

Richtlijnenkader

Schaap stelt dat er behoefte is aan eenduidige en goed onderbouwde richtlijnen, zoals die bijvoorbeeld ook gelden voor toiletten op evenementen. “Tegelijkertijd teken ik daarbij aan dat één uniforme norm voor alle gratis drinkwater op evenementen lastig is, omdat evenementen verschillen in duur, aard, locatie en weersomstandigheden. Daarom pleit ik voor een flexibel richtlijnenkader met scenario’s gebaseerd op risico’s, weersomstandigheden of het soort evenement. Zo’n structuur zou bijvoorbeeld kunnen bestaan uit categorieën A, B of C, elk met eigen eisen.”

Verantwoordelijkheid branche

Om tot landelijke richtlijnen te komen, is het volgens Schaap eveneens belangrijk dat de evenementenbranche zich (beter) verenigt. “Het ontbreekt in deze sector nog weleens aan centrale regie. Daardoor blijft de ontwikkeling van heldere, gedeelde standaarden uit. Als dat wordt opgelost, ligt een uitkomst in een discussie over bijvoorbeeld gratis drinkwater op evenementen sneller binnen bereik.”

Waternood

Hoe dan ook is het voor festivalorganisatoren bij warm weer een must om bezoekers toegang te bieden tot drinkwater. Een goede voorbereiding is daarbij uiteraard verstandig om waternood te voorkomen. Leveranciers van tijdelijke watervoorzieningen kunnen bovendien inspelen op veranderende omstandigheden. Twee van hen geven hun kijk op zaken voor situaties waarin de temperaturen onverwacht naar grote hoogten stijgen (zie kaders).