Eric van Eerdenburg: ‘Lowlands is een verzameling van gelijkgestemde zielen’

Lowlands is sinds 1993 een begrip in de Nederlandse festivalwereld. De afgelopen 24 jaar staat Eric van Eerdenburg aan het Lowlands-roer. Samen met EB Live kijkt hij naar de toekomst en het verleden van een van de grootste festivals van Nederland.

Hoe ben je in de industrie` begonnen?

“Ik zat in een bandje dat geen klap verdiende en daardoor werkte ik ook bij het boekingskantoor. Daar stonden destijds bands als Blue Murder, de Div, Revelation Time en Claw Boys Claw onder contract. Daarna was ik werkzaam bij onder meer de platenmaatschappij van Boudisque, Europop en bij Van Hoorn Company. Ik hielp hem met Heineken Night of the Proms. Daar ben ik John Mulder van MOJO tegengekomen. Die samenwerking was heel goed en uiteindelijk ben ik bij MOJO aan de slag gegaan.”

In je eerste jaar werd je directeur van Lowlands. Wat trof je daar aan?

“Het festival liep toen een jaar of acht. De negende editie was mijn eerste als assistent-directeur en de tiende als ­directeur. Lowlands had een enorme status en raakte iedere keer uitverkocht. Wat ik merkte was dat er veel teleurstelling was over de programmering. Er was een tekort aan headliners. De reden daarvoor was dat Leeds Reading en Pukkelpop in hetzelfde weekend zaten. We kregen de Britse ‘left-overs’ van wat er op logistiek gebied nog mogelijk was. Alles hing af van de Engelse programmering. Bij de elfde editie in 2002 was Lowlands dan ook niet uitverkocht. Ik moest toen wel even slikken. Een jaar ­directeur van een succesvol festival dat ten ­onder dreigde te gaan. Ik heb toen ingegrepen en onder meer de datum verschoven waardoor we een week voor Leeds Reading zaten. Je zag gdat Lowlands hierdoor veel beter in de agenda van de artiesten paste.”

Tegenwoordig is de vraag niet meer of Lowlands uitverkoopt maar hoe snel. Went dat ooit?

“Dat doet het nooit. Ieder jaar is het weer zenuwslopend. De vraag die altijd in het achterhoofd speelt, is: houdt het publiek nog van Lowlands? Daarom is het zo belangrijk dat we de juiste bookers hebben en dat we continu de tijd en wat er speelt goed aanvoelen. Niet alleen op het gebied van muziek, maar ook wat betreft horeca, dans, theater, beeldende kunst, maatschappelijke zaken, literatuur, aankleding en vibe.”

Wat is het verschil tussen Lowlands en andere grote meerdaagse festivals?

“Er zijn festivals die heel erg drijven op de headliners van de dag. Daar zijn wij een stuk minder van afhankelijk. Gedurende drie dagen proberen we altijd en op alle vlakken relevant te zijn. Uiteindelijk zorgt het gecureerde programma voor de bekende Lowlands-sfeer. Het is hier altijd een verzameling van gelijkgestemde zielen. Wat ook helpt is dat we geen dagkaarten verkopen. Bezoekers komen donderdagavond binnen en gaan maandagochtend weer naar huis. Op zaterdag met een frisse kop binnenkomen, terwijl iedereen al een dag bezig is, zie ik als een verstoring van de orde en sfeer.”

 Heeft COVID-19 voor veranderingen gezorgd die je nog terugziet?

“In de basis niet. De manier van denken en opereren is niet echt anders geworden. Natuurlijk hebben we dingen geleerd die we nu toepassen. Ik noem de toevoer van verse lucht. Wat vooral parten heeft gespeeld is dat de organisatie uit elkaar geslagen was. Flink veel mensen uit onze teams zijn gestopt en niet teruggekomen. Binnen het Lowlands-team is ervaring en kennis doorgeven essentieel. Je merkt wel dat we door corona een paar jaar terug in de tijd zijn als het gaat om die samenwerking.”

Vorig jaar ontstond er in de media een relletje omdat dat journalisten 10 euro ‘charity fee’ moesten betalen, een bedrag dat volledig ten goede kwam aan goede doelen. Sommige media weigerden te betalen omdat ‘de vrije toegankelijkheid tot informatie ontzegd werd’. Is het vergrootglas dat op Lowlands is gericht de keerzijde van jullie succes?

“Aan de ene kant is zo’n vergrootglas een enorm voordeel. Als het goed gaat krijg je immers alle aandacht. Dat gebeurt dan ook als het slecht gaat of als je iets doet wat niet bevalt. Zo is het nu eenmaal. Daar moet je mee leren leven. Terugkijkend heb ik mij hogelijk verbaasd over de commotie. Zeker gezien het feit dat andere festivals wereldwijd – maar ook in Nederland – al werkten met een eenmalige bijdrage die gestort werd voor een goed doel. Het was ook vreemd dat onze charity charge omgedraaid werd naar een mediabijdrage. Het Journalisten Tientje van Lowlands. Onzin, want iedereen die een gratis ticket kreeg moest dit betalen. Het is pijnlijk dat een klein clubje harde roepers dat eigenlijk niet weet hoe de vrijheid van journalistiek in elkaar zit, dit in de media kreeg. Mijn gedachten hierover zijn altijd duidelijk geweest: wil je echt onafhankelijk over wat voor evenement dan ook verslag doen? Koop dan, net als alle andere bezoekers, een kaartje en doe je ding. Het was een vreemde gewaarwording, maar we houden de charity fee er gewoon in. Als dat voor wie dan ook reden is om niet te komen, dan kom je maar niet.”

Wat doe je op een gemiddelde Lowlands-dag?

“Je loopt natuurlijk nooit helemaal ontspannen rond. Je weet nooit wanneer en waar je nodig bent. Lowlands probeer ik te ervaren op dezelfde manier als het publiek dit doet. Dat doe ik door veel over het terrein te lopen en vooral te luisteren. Volgens mijn stappenteller tik ik iedere dag de 26 kilometer wel aan. Ook wil ik weleens bij de mengtafel naar binnen te kruipen tijdens een optreden om te kijken hoe het publiek zich gedraagt en hoe de sfeer is. Ook eet ik dingen die ik niet eerder at om zo te controleren of de prijs/kwaliteit-verhouding goed is. Kijken en observeren zorgen ervoor dat je leert voor de volgende editie. De grondhouding is niet ‘we weten het wel’. We weten het namelijk niet. Nooit.”

Staan er nog bands op je verlanglijst?

“Die zijn allemaal wel een keer langs geweest. Het is belangrijker dat de bookers de lijstjes kennen van artiesten en bands waar het nu borrelt. Acts waarvan je denkt die kunnen weleens heel groot gaan worden. Dat is de levensader waar Lowlands op drijft. Die zie je dan meestal terug op de kleinere podia.”

Hoe kijk jij naar de toekomst van de industrie?

“Wat je ziet is dat er een soort ‘McDonald–isation’ aan de gang is. Veel buitenlandse festivals zijn bezig met wereldwijde edities. Zij stappen dan naar de grote merken met de boodschap: dit is de perfecte manier om je doelgroep te bereiken, kom dus adverteren. Naar mijn mening is dat niet per se de sfeer waarin je als bezoeker een festival wil ervaren en het is daarnaast slecht voor het underground klimaat. De branche moet zich afvragen hoe zij de onderkant van de markt, waar bandjes groeien en nieuwe publieksgroepen ontstaan, levend houden. Er is een sfeer ontstaan waar iedereen het meeste geld wil verdienen. Dat duwt elkaar constant omhoog en uiteindelijk is de fan de lul. Als je een ticket voor Taylor Swift koopt, blijft er voor veel mensen weinig geld over om nieuwe bandjes te ontdekken in bijvoorbeeld Paradiso. Ik maak me enorm zorgen over dit mechanisme, maar wie ben ik? De wereld is anders en wij proberen met Lowlands dat een beetje te remmen.”

Wat je ziet is dat er een soort ‘McDonald–isation’ aan de gang is

Zeg je weleens nee tegen artiesten?

“Dat gebeurt inderdaad weleens. Sommige bands of artiesten vragen zoveel geld dat ik denk: doe eerst zelf maar een stadionshow om te bewijzen dat je dit bedrag waard bent. Als we te dure artiesten programmeren gaat dat ten koste van het programma en de ticketprijs. We trekken we ons nooit iets van enige druk aan.”

Waar haal je na 24 jaar de inspiratie vandaan?

“In ieder geval niet door middel van iets specifieks. Het komt uit mijn hoofd, de fantasie, maar ook van de mensen met wie ik werk en van cultuurbezoek in de breedste zin van het woord. Daarnaast kijk ik graag naar de geschiedenis van festivals die ik zelf te gek vind. Ik noem Glastonbury en alle oude hippie shit. Daar is alles mee begonnen en daar vind je nog steeds het gelijkgestemde element dat bij Lowlands zo belangrijk is. Ik mag de jongerencultuur ook niet vergeten. Dat is de spiegel van het nu. Ik kan bepaalde muziek niet mooi vinden, maar als dat dan wel 50.000 man laat ­stuiteren, dan vind ik dat interessant. Daar is iets aan de hand en ik wil dan weten wat dat is.”

Ik mag de jongerencultuur ook niet vergeten

Je bent onlangs 63 jaar geworden en al 24 jaar directeur van Lowlands. Hoelang blijf je dit nog doen?

“Toen ik begon was ik 39 jaar oud. Een mooie leeftijd om zo’n groot circus als Lowlands in je handen te krijgen. Nu zijn we 24 jaar verder en we denken natuurlijk na over wanneer ik ga stoppen. Daar kan ik echter nog geen details over geven. Wel durf ik te stellen dat je op een gegeven moment gewoon moet oprotten. Het is beter te vertrekken als het vuur nog hevig brandt dan dat andere mensen constateren dat dit niet meer het geval zou zijn. Dat is overigens nu nog niet het geval en dat houd ik graag nog even zo.”