Discussiemiddag D&I: Tussen superwoke en oude witte mannen

Eind augustus organiseerde Entertainment Business een Discussiemiddag over diversiteit & inclusie in de muziekindustrie. Op de redactie in Hilversum discussieerden Eva de Vroome (NVPI), Marc Zwart (Blue Skies Publishing), Izla Kara (Avalon Music), Fidel Nina (BMG) en Kees van Weijen (STOMP) over een aantal prikkelende stellingen. Onder leiding van Katja Keersmaekers bleek dat de muziekindustrie, ondanks haar voorsprong op andere sectoren, nog altijd worstelt met diepgewortelde gewoontes.
Eind augustus organiseerde Entertainment Business een Discussiemiddag over diversiteit & inclusie in de muziekindustrie. Op de redactie in Hilversum discussieerden Eva de Vroome (NVPI), Marc Zwart (Blue Skies Publishing), Izla Kara (Avalon Music), Fidel Nina (BMG) en Kees van Weijen (STOMP) over een aantal prikkelende stellingen. Onder leiding van Katja Keersmaekers bleek dat de muziekindustrie, ondanks haar voorsprong op andere sectoren, nog altijd worstelt met diepgewortelde gewoontes.
Katja Keersmaekers werkte onder meer bij Agents After All en Friendly Fire, en is nu een van de twee drijvende krachten achter The Mental Crew. Ze weet dus hoe de muziekindustrie in elkaar zit. Keersmaekers trapt dan ook meteen af met de hamvraag: “Nou vertel maar eens, diversiteit en inclusie, hoe zit dat bij jullie?”
Izla Kara van Avalon Music wil de handschoen wel oppakken. “Gek genoeg maken we er intern wel eens een grapje over,” zegt ze. “Laten we uit diversiteitsoverwegingen eens een keer iemand aannemen die Nederlands is. Bij Avalon werken vooral mensen met diverse achtergronden. Bij ons ontstaat dat heel natuurlijk, mede dankzij ons divers artiestenroster.”
50-50
“BMG is superdivers,” vult Fidel Nina aan. “We hebben ongeveer 25 mensen in het team en ik denk dat het bijna 50-50 is, ‘zwart en wit’. Dat maakt het juist heel leuk. Er werken allerlei verschillende type mensen door elkaar.” Volgens Nina doen ze veel samen. “Met bijvoorbeeld Ramadan doen we met z’n allen een dag of langer mee, wat leuk maar ook uitdagend kan zijn. Dat is weer iets heel anders dan kerst of Sinterklaas. Uiteindelijk merk je dat de motivatie ook groter wordt als er meer diversiteit in een team zit.”
Nina is ervaringsdeskundige zo blijkt als hij vertelt over een vorige baan. “Hiervoor werkte ik met een team van twaalf à dertien mensen. Dat waren letterlijk dertien witte collega’s en ik. Ook dat voelde hecht hoor maar we hadden wel eens gesprekken over dingen als Sinterklaas rond november/december en hoe ik dat ervaarde. In eerste instantie denk je: waarom vragen ze dit aan mij? Maar aan de andere kant begreep ik ook wel dat ze gewoon nieuwsgierig waren naar mijn mening en ervaring en daar kun je ook weer van leren.”

Collectieve verantwoordelijkheid
Branchevereniging NVPI vindt diversiteit een collectieve verantwoordelijkheid, zegt Eva de Vroome. “Dat heeft ons bestuur ook gezegd. En dan is het ook logisch dat NVPI die neemt, omdat bij ons vrijwel alle labels zijn aangesloten. Uiteindelijk hangt het natuurlijk wel af van wat de leden en labels zelf willen en doen, maar wij kunnen goede voorbeelden uitlichten en bewustwording vergroten.”
De realiteit is dat bewustwording langzaam gaat
Ook Kees van Weijen van STOMP vindt dat deze thema’s collectief moeten worden aangedragen. “De realiteit is dat bewustwording langzaam gaat, vooral binnen de platenmaatschappijen en als het gaat om het aannemen van mensen met een diverse achtergrond.”
Zichtbaarheid
Marc Zwart van Blue Skies Publishing ziet dat er in de afgelopen jaren meer bewustwording ontstaat rond inclusiviteit en diversiteit. “Soms lijkt het alsof bepaalde thema’s heel uitgesproken worden gevierd, bijvoorbeeld tijdens Pride. Toch denk ik dat juist die zichtbaarheid belangrijk is om als branche richting meer balans te bewegen. Zelf probeer ik vooral bewust mijn eigen onbewuste aannames te herkennen, zodat verandering vanuit mijzelf komt. Ik wil de beste mensen aannemen om wie ze zijn, maar daar moet je wel actief ruimte voor maken. Het helpt als er mensen zijn die dit gesprek blijven aanjagen, want dáár vindt vooruitgang plaats.”
Ik wil de beste mensen aannemen om wie ze zijn, maar daar moet je wel actief ruimte voor maken
Na een korte stilte gooit Keersmaekers er een nieuwe gedachte in: “Zou het helpen om echt een stap verder te gaan? Wat als we bij sollicitaties en wervingsprocedures vaste quota zouden hanteren om diversiteit en inclusie te bevorderen?”
Marc Zwart. “Voor mij draait het om de functie en om wie de meest geschikte persoon is. Ik ben niet voor het uitnodigen van kandidaten puur om cijfers te halen, maar ik zie wel dat de samenstelling van een team veel invloed kan hebben. Soms kan de toevoeging van één persoon met een andere achtergrond of invalshoek de hele groepsdynamiek positief veranderen. Dat effect moet je niet onderschatten.”
Eva de Vroome wijst op een voorbeeld van een bedrijf in de filmsector, waarbij in eerste instantie juist helemaal niet meer gekeken wordt naar aspecten als afkomst, gender of leeftijd. “Daar legt HR kandidaten in de eerste ronde anoniem voor. De managers zien dan van een kandidaat alleen de relevante informatie zoals ervaring en competenties. Daarmee geven ze iedereen een gelijke kans.”
Representativiteit maakt echt verschil
Zwart knikt. “Representativiteit maakt echt verschil. Toen ik bij Cloud 9 Music begon, was ik net uit de kast. Doordat er al een andere collega openlijk gay was, voelde het voor mij meteen makkelijker om ook die stap te zetten. Dat laat zien hoe belangrijk herkenning is. Stel dat je kunt kiezen tussen twee bedrijven, en bij één van de twee werken meer mensen met wie jij je kunt identificeren, dan is de kans groot dat je je daar sneller thuis voelt. Hoe meer verschillende perspectieven er binnen een bedrijf vertegenwoordigd zijn, hoe makkelijker het wordt om jezelf te zijn.”
Fidel Nina van BMG ziet dat effect in zijn eigen team. “Bij ons is de diversiteit groot, misschien voelen mensen zich daardoor juist aangetrokken tot ons bedrijf. Het kan zomaar zijn dat kandidaten bewust kiezen voor een omgeving waarin ze zichzelf herkennen.”

Identificatie
Izla Kara sluit daarop aan. “Dat herken ik. Als je in de muziekindustrie solliciteert, kijk je eerst of je je kunt identificeren met de artiesten. Bij Avalon is het roster divers, met veel jonge artiesten uit allerlei achtergronden. Dat trekt automatisch ook een divers personeelsbestand aan. Uiteindelijk draait het erom dat iemands persoonlijkheid past bij het team en de artiesten. Diversiteit in het roster vertaalt zich dan bijna vanzelf naar diversiteit in het personeel.”
“Misschien moeten we quota dus vervangen door een ander woord,” stelt Zwart. “Bewustzijn bijvoorbeeld. Het gaat erom dat je er bewust mee bezig bent, niet dat je cijfertjes moet afvinken.”
De Vroome vult hem aan: “Ook de manier waarop je vacatures formuleert, kan verschil maken. Sommige teksten spreken telkens hetzelfde type kandidaat aan. Labels die in hun teksten varieerden, zagen een andere instroom. Dat laat zien dat taal ook een rol kan spelen in diversiteit.”
Ook de manier waarop je vacatures formuleert, kan verschil maken
Keersmaekers: “Ik hoor vaak dat bedrijven inclusietrainingen aanbieden of interne taskforces oprichten om dit thema levend te houden. Is dat volgens jullie alleen maar winst, of zit er ook een keerzijde aan?”
Kees van Weijen haakt daarop in met een voorbeeld uit Europa. “Binnen IMPALA hebben we een document met talloze voorbeelden, waaronder een gratis inclusietraining die voor iedereen toegankelijk is. We delen dat ook met STOMP-leden, maar eerlijk gezegd valt het me tegen hoeveel mensen er gebruik van maken. Terwijl dit juist de manier is om de drempel te verlagen en kennis breed beschikbaar te maken.”
Standaard onderdeel
Zwart vindt dat je het zelfs verplicht zou mogen stellen. “Cursussen horen wat mij betreft gewoon bij het werkende leven. Waarom zou dit onderwerp daar geen standaard onderdeel van zijn? Door inclusietrainingen breed en van bovenaf aan te bieden, krijgen alle medewerkers dezelfde basis en kan het echt impact hebben op de cultuur van een bedrijf. Zo wordt bewustzijn niet iets voor een selecte groep, maar iets wat iedereen meeneemt in zijn of haar werk.”
Van Weijen nuanceert: “Kijk, grote bedrijven hebben daar meer mogelijkheden voor. Warner Music bijvoorbeeld heeft een speciale taskforce met interne aanjagers. Maar de meeste Nederlandse labels hebben twintig of minder medewerkers, dan heb je simpelweg niet de capaciteit om iemand hier fulltime mee bezig te laten zijn.”
Eva de Vroome bevestigt dat. “Bij grotere bedrijven werken meer mensen en daardoor is er een grotere kans dat dit soort initiatieven ontstaan.”
Zwart wijst er nog op dat ook Sony een taskforce heeft, onder de naam Road to Equality. “Dat soort initiatieven helpen wel om het gesprek gaande te houden. Mijn hoop is dat we op een punt komen dat dit allemaal vanzelfsprekend wordt. Maar voor nu zijn die bewuste stappen nodig.”
Mijn hoop is dat we op een punt komen dat dit allemaal vanzelfsprekend wordt
Izla Kara benadrukt dat het ook op een informele manier kan. “Bij ons ontstaat veel vanzelf. We lunchen samen, praten uitgebreid en leren zo elkaars achtergronden beter kennen. Collega’s organiseren een iftar of een kerstdiner, en zo ontstaat nieuwsgierigheid en respect voor elkaars tradities. Uiteindelijk gaat het bij ons om passie voor het vak. Dat verbindt meer dan afkomst of identiteit.”
Met een glimlach maar scherpe ondertoon vraagt Keersmaekers: “Laten we eerlijk zijn: zolang de hoogste functies vooral bezet worden door oudere witte mannen, hoeveel ruimte is er dan écht voor verandering in de muziekindustrie?”
Van Weijen haalt een voorbeeld uit Noorwegen aan. “Daar is afgesproken dat bestuursleden maximaal twee jaar zitting hebben. Daarmee maken ze plaats voor nieuwe mensen. Dat idee hebben wij bij STOMP ook toegepast: het STOMP Development Team bestaat uit drie vrouwen en drie mannen. Zo stimuleer je doorstroming en geef je bewust ruimte aan nieuwe perspectieven.”
De Vroome kijkt vooral naar hoe organisaties omgaan met uitstroom. “Goede exitgesprekken zijn essentieel. Vertrekken mensen omdat ze zich er niet welkom voelden? Als je dat structureel onderzoekt, kun je er van leren. Bovendien zou het verfrissend zijn als meer mensen vanuit andere sectoren instromen in de muziek. Een frisse blik van buiten kan ook wat opleveren.”
Goede exitgesprekken zijn essentieel
Proces
Marc Zwart is iets voorzichtiger. “Ik denk dat we in de muziekindustrie al behoorlijk goed op weg zijn. Steeds vaker zie je vrouwen en mensen van kleur doorstromen naar director functies. Het is een proces dat volop gaande is en dat we ook moeten blijven stimuleren om de verandering verder door te zetten.”
Van Weijen besluit: “De vraag is ook: wat is de actuele situatie eigenlijk? Hebben we daar data over – hoeveel mensen werken er in bedrijven, wat zijn de verhoudingen? Alleen als we weten waar we nu staan, kunnen we over één, twee of vijf jaar echt monitoren of er verbetering is. Ik zie hoe verandering werkt: een bestuurslid van ons was aanvankelijk fel tegen, maar is inmiddels één van de grootste voorvechters, juist omdat hij de waarde is gaan inzien.”
De vraag is ook: wat is de actuele situatie eigenlijk?
Aan het einde van het gesprek legt Keersmaekers nog een laatste gedachte neer. “Muziekbedrijven hebben natuurlijk ook de verantwoordelijkheid om actief te investeren in nieuw talent. Maar doen we dat wel genoeg, zeker als het gaat om mensen uit groepen die nu nog ondervertegenwoordigd zijn?”
Van Weijen reageert nuchter. “Veel van onze leden geven aan dat het überhaupt al moeilijk is om nieuw talent te vinden, los van diversiteit.”
Izla Kara denkt dat er wel genoeg talent is, maar dat het lastig is om die te bereiken. “Vaak komen mensen in de muziekindustrie terecht via hun eigen netwerk of door het talent waarmee ze zijn opgegroeid. Wanneer we actief investeren in talent uit bredere en meer diverse groepen, stromen er vanzelf ook meer diverse medewerkers in. Dat kan volgens mij een belangrijke bijdrage leveren aan een gevarieerder personeelsbestand.”
Eva de Vroome ziet dat er zeker vooruitgang is, maar dat die nog niet gelijk verdeeld is. “Op de werkvloer zie je steeds meer diversiteit, in de top is dat minder, al is daar ook beweging gaande. Het lijkt erop dat het ini ieder geval meer tijd kost voordat die doorstroming naar de top echt zichtbaar wordt.”
Rubriek: Nieuws