De prijs van duurzaam ondernemen

Er zijn nog steeds flink wat uitdagingen als het gaat om groen ondernemen. Zo zijn er geen uniforme regels en is nog veel onduidelijkheid. Niet alleen organisatoren en producenten, maar ook toeleveranciers worstelen met het financiële plaatje van groen werken.

Volgens Bjorn Berkers, eigenaar van CREATE!, is dit geen verrassing. “Wij kijken al jaren hoe we het beste kunnen werken om zo min mogelijk impact te maken op het milieu. Daar hangt een prijskaartje aan. Dat is geen probleem, maar zorgt voor twee uitdagingen. Ten eerste is het duurder dan wat je daarvoor deed en is het niet meetbaar wat de voordelen zijn. Ten tweede worden de extra kosten uiteindelijk door de bezoeker betaald. Het is onmogelijk om over de gehele keten marges in te leveren, die staan toch al onder druk. Organisatoren komen er niet onderuit om een deel daarvan op de ticket te zetten.”

Die mening wordt gedeeld door Ralph van Veen, directeur F&L Rental Group. “Sommige stappen zorgen voor een besparing. Het werken met hybride systemen zorgt bijvoorbeeld voor minder brandstofgebruik. De uiteindelijke rekening zal echter tussen de 20 en 30 procent duurder worden. Als de organisator meewerkt, ga je die extra kosten terugzien in het toegangskaartje. Dat is begrijpelijk, maar dat kun je niet jarenlang blijven doen. Er moet dus ooit een andere oplossing komen.”

Duurzaamheid

“We lopen niet tegen belemmeringen aan, maar dat zit er wel aan te komen”, vertelt Berkers. “Kijk naar CSRD-regels. Grote ondernemingen moeten op hun jaarrekening kunnen aantonen wat er gedaan wordt aan bijvoorbeeld milieucirculariteit en energie. Dit alles wordt getoetst door een accountant om uiteindelijk inzichtelijk te maken wat de impact van een event is op de omgeving. Uiteindelijk kom je er dus niet onderuit.”

Ralph van Veen stelt dat in zijn tak van sport groen ondernemen niet begint met een batterij of waterstof. “Alles begint met een goede stroomberekening. Het klinkt misschien basaal, maar zoek eerst uit wat je nodig hebt, breng dat in kaart en baseer daar dan je plan op. Het is vaak de makkelijkste oplossing om een extra batterij in te zetten, maar ik denk dat elk festival in Nederland kan optimaliseren door minder aan te vragen. Er is een groot spanningsveld tussen wat er wordt gevraagd en wat er wordt gebruikt.”

Risico’s

De groene investeringen zorgen vaak voor een hogere factuur aan festivals. Volgens Van Veen hoeft dit niet per se een probleem te zijn. “Wij leveren aan een aantal van de koplopers in de markt al jaren dit soort oplossingen, innovaties en artikelen en zij maken hiervoor ruimte in hun budget. Die partijen willen ook een groenere toekomst en zijn bereid om te investeren.”

Berkers heeft andere ervaringen. “Als je over duurzaamheid praat, is iedereen het met je eens. Het is belangrijk en daar doen organisatoren maar wat graag aan mee. Tot het moment dat je een extra bedrag rekent om een beetje van die investeringen terug te verdienen. Dan gebeurt het weleens dat ze niet kunnen of willen betalen. Toeleveranciers moeten dus alle kosten dragen en de risico’s lopen. Dat is best wel een uitdaging die – eerlijk gezegd – moeilijk is vol te houden.”

Naleving van de regelgeving

Een ander heet hangijzer zijn de regels en de navolging daarvan. Van Veen: “Gemeentes moeten meer faciliteren. Bijvoorbeeld door brandweer en veiligheidsregio in een vroeg stadium te betrekken. Nu zie je nog te vaak situaties waar er een akkoord is van gemeenten, maar dat de andere twee partijen de regels te hoog opstapelen. Dat kan ertoe leiden dat je juist milieuvriendelijke handelingen niet kunt doen. De regels verschillen per regio en er zijn ook situaties waar niet iedereen die regels kent. Het ontbreken van eenduidigheid is een struikelbrok.”

Gemeentes moeten meer faciliteren

De CREATE-eigenaar is het hier volmondig mee eens. “De regels die worden doorgezet zijn bovendien niet altijd even realistisch. Er kan bijvoorbeeld geroepen worden dat al het verkeer richting evenementen elektrisch moet worden of dat energievoorziening emissieloos moet zijn. Op papier kan dat, maar kostentechnisch is dat een ander verhaal.”

Wordt hier tijdens festivals en events op gecontroleerd? Van Veen. “Ik heb het nog niet meegemaakt. Wij gebruiken nieuwe stage 5-machines en duurzame brandstof, maar controle heb ik nog nooit gezien. Je kunt er dus net zo goed een oude machine neerzetten. Zolang deze niet rookt vindt iedereen het prima. Dat doen we natuurlijk niet, maar een beetje vreemd is het wel. ”Een handboek met wet- en regelgeving zou volgens Berkers een hoop oplossen. “Dan is er die duidelijkheid waar iedereen naar verlangt.”

100 procent groen

De grote vraag is of een 100 procent duurzaam festival in de toekomst haalbaar is. Berkers stelt dat er hier een onderscheid gemaakt moet worden tussen technisch en financieel. “Ik denk dat het anno 2025 technisch goed haalbaar is. De vraag is hoe krijg je dan het event rendabel? Je moet dan compleet anders kijken naar hoe een festival georganiseerd gaat worden. Het is de vraag of de bezoeker, die dan ook weer een hogere ticketprijs moet betalen, dat accepteert.”

Ik denk dat het anno 2025 technisch goed haalbaar is

Van Veen denkt dat 100 procent duurzaam wel degelijk mogelijk is, maar plaatst een kanttekening. “Dat kan alleen op locaties die daar compleet op ingericht zijn. En dat zijn er natuurlijk niet veel. Denk aan een vierkante asfaltvlakte met heel veel vaste spanning- en rioolpunten. Bij zo’n grote parkeerplaats als bij de RAI kom je een eind om 100 procent duurzaam te organiseren. Je hoeft dan bijvoorbeeld geen rijplaten te vervoeren of neer te leggen en stroom zit inpandig, dus je kunt met kabels werken in plaats van brandstof. Natuurlijk is dat dan niet de meest charmante plek voor een festival. Vooral omdat we inmiddels gewend zijn aan een mooie omgeving.”