Achtergrond: Hollands talent zoekt speelplek

Met Frans Bauer als een van de ‘grote namen’, baarde Parkpop onlangs opzien. Want Nederlandstalige (lees: volkse) artiesten blijven doorgaans weg uit het reguliere festival- en podiumcircuit. Opmerkelijk, want het zijn juist de volkse artiesten die mensenmassa’s op de been krijgen. 

Als volks repertoire de overstap maakt naar een festival, is dat vooral als novelty act. Als een artiest uit dat segment Ahoy vol krijgt, Jannes bijvoorbeeld, wordt er verbaasd op gereageerd. Toch zijn het juist de volkse artiesten die op evenementen- en concertgebied het meeste publiek weten te trekken. Onlangs heeft de honderdste editie van het Mega Piratenfestijn (circa 10.000 bezoekers per editie) plaatsgevonden, een festival dat bij velen ook goeddeels onder de radar blijft. Wel is het zo dat het gros van die evenementen een kleinschaliger karakter heeft. In 2014 heeft dit geleid tot 12.570 concerten en evenementen. Hiermee is het volkse segment in Nederland koploper als de evenementen in het land op genre worden gesplitst. In totaal kwamen daar meer dan 2.1 miljoen bezoekers op af.

Plat
“Wat daar het meest bijzonder aan is, is dat het hier een segment betreft dat in het geheel geen aanspraak maakt op enige vorm van subsidie”, aldus Ewout van der Linden, die vanuit zijn bedrijf Music Motion onderzoek heeft gedaan naar het volkse muzieksegment en de bezoekerscijfers onder de noemer Volkse Muziek In Nederland presenteerde. “Dat maakt ook dat dit segment zich op eigen podia beweegt en eigenlijk amper te vinden is op de cultuurpodia waar wel subsidiegelden heen gaan. Wat ik persoonlijk overigens vreemd vind. Je hoeft er niet van te houden, je mag het plat vinden, maar juist dit muzikale segment is ontegenzeggelijk een stuk typisch Nederlandse cultuur.”

Dalende inkomsten
Volgens Van der Linden gaat het hier om een markt die zichzelf nog op een traditionele manier ontwikkelt. Door veel op te treden komen uiteindelijk de artiesten die meer in hun mars hebben bovendrijven. Van de ruim twaalfduizend concerten en evenementen die op jaarbasis worden georganiseerd, vinden er 11.250 plaats in cafés en partycentra. Deze trekken op jaarbasis 850.000 bezoekers. Een probleem is hier dat de gages slinken en de markt hierdoor onder druk staat. Waar drie jaar geleden de inkomsten uit optredens voor de volkse artiesten nog zo’n € 50 miljoen per jaar was, is dit inmiddels geslonken tot € 37 miljoen. Het is vooral de ‘subtop’ die dit hard merkt en daardoor de groei naar boven niet kan doorzetten. “€ 500,- wordt nog wel weggedronken op een avond”, aldus Menno Muis van Lukassen Producties. “Maar alles boven de € 2.000,- heeft het nu even niet makkelijk.”

Worstelen
Ook op de ruim 1000 grotere live-evenementen (goed voor een miljoen bezoekers) die er voor dit muziekgenre zijn, wordt die subtop regelmatig ingeruild voor goedkopere acts. “Ik zie nog steeds heel veel mensen bij alle feesten. Maar toch wat vaker dj’s die feestmuziek draaien”, zegt Rudo de Raaff van PR-Indies. “Begrijp ik best, want zo’n dj is goedkoper. Toch jammer, want een echte artiest zorgt toch voor wat meer sfeer.”

Van der Linden geeft aan dat het voor de groei van deze markt goed zou zijn als er vaker een brug wordt geslagen met het traditionele poppodiumcircuit. “Het middensegment staat nu onder druk en heeft moeite met het vinden van plekken om op te treden. Er is echter wel duidelijk publiek voor en je ziet uit de cijfers van VNPF dat de podia in veel gevallen worstelen met het aanboren van nieuw publiek. Hoewel deze twee werelden nooit samen hebben opgetrokken, denk ik dat voor het volkse segment en de podia een grote kans ligt.”