300 culturele organisaties in Nederland en België verbreken samenwerking Israël

Een groeiend aantal podia, theaters en culturele instellingen in Nederland en België heeft besloten geen samenwerking meer aan te gaan met Israëlische organisaties. Daarmee willen zij een signaal afgeven tegen de aanhoudende oorlog in Gaza en de bezetting van de Westoever.

Bij de ondertekenaars bevinden zich podia zoals TivoliVredenburg in Utrecht, Theater Oostpool in Arnhem en het Nederlands Theater Festival in Amsterdam. Ook musea en gezelschappen, waaronder Bonnefanten in Maastricht en de Koninklijke Vlaamse Schouwburg in Brussel, hebben zich achter de actie geschaard. Volgens de initiatiefnemers sluiten zich dagelijks nieuwe instellingen aan.

De boycot is gericht op culturele organisaties die volgens de deelnemers betrokken zijn bij of zwijgend instemmen met mensenrechtenschendingen. Er wordt nadrukkelijk onderscheid gemaakt tussen instellingen en individuele kunstenaars: artiesten blijven welkom, ongeacht hun afkomst of nationaliteit. Wel geldt dat Israëlische organisaties die zich expliciet uitspreken tegen bezetting en schendingen van internationaal recht niet onder de boycot vallen.

Naast de podia en theaters hebben inmiddels ook honderden individuele makers uit de podiumkunsten, muziek en literatuur zich aangesloten. Onder hen prominente namen uit de Nederlandse en Vlaamse kunstwereld.

Symbolische betekenis

Volgens TivoliVredenburg-directeur Jeroen Bartelse gaat de waarde van de boycot verder dan de directe gevolgen. “Juist doordat het vanuit podia en culturele huizen komt, raakt dit een gevoelig snaar. Het is een moreel signaal dat iets in beweging kan zetten,” stelt hij in de Volkskrant.

De initiatiefnemers zien de actie als onderdeel van een bredere internationale beweging waarin ook muzikanten, acteurs en academici vergelijkbare stappen hebben gezet. Zij verwijzen naar de culturele boycot van Zuid-Afrika in de jaren tachtig als voorbeeld van hoe druk vanuit de culturele sector kan bijdragen aan maatschappelijke verandering.

Verdeeldheid in de sector

Niet alle grote instellingen sluiten zich echter aan. Het Concertgebouw, Koninklijk Theater Carré en musea als het Rijksmuseum en het Stedelijk hebben laten weten zich afzijdig te houden. Zij geven aan dat zij zich als culturele instelling niet willen mengen in geopolitieke vraagstukken.