ESNS toont volle rijkdom hedendaagse popmuziek

Er is geen festival dat elk jaar zo goed weergeeft wat er gebeurt in de Europese popmuziek als Eurosonic Noorderslag. In de 34 jaar dat het Groningse evenement wordt georganiseerd, is het een absolute must-visit geworden voor zowel de professional als de muziekliefhebber. Programmeurs Robert Meijerink en Joey Ruchtie vertellen over het gevarieerde programma van de komende editie.

Met meer dan 350 Europese artiesten en ruim 40.000 bezoekers, waaronder 4.000 professionele delegates, kan Eurosonic Noorderslag voor artiesten de ‘gateway to Europe’ betekenen. Dat daar behoefte aan is, zelfs in een unie waar grenzen in de praktijk nog futiliteiten zijn, blijkt uit het enorme aantal internationale bands en artiesten dat zich aanmeldt om op ESNS te spelen. De eerste drie dagen van het festival, van woensdag tot en met vrijdag, staat de Europese muziek centraal, tijdens Eurosonic. Het is de taak van programmeur Robert Meijerink om uit het enorme aanbod de beste, spannendste, interessantste en bijzonderste acts te kiezen en een blauwdruk te bieden van alle muzikale ontwikkelingen op het continent.

We bieden een heel diverse mix van genres aan, van folk tot elektronica – Robert Meijerink

“Daarbij kijkt Eurosonic niet alleen naar de mainstream, maar worden ook de niches en onderbelichte genres een plek geboden”, legt Meijerink uit. “Er is ook dit jaar weer veel diversiteit in een muzikaal gelaagd programma. Met de komst van de Music Moves Europe Talent Awards, een award van de Europese Commissie, is er een belangrijke prijs voor opkomende acts bijgekomen. Vorig jaar was Rosalía een van de winnaars. Ze was toen nog een onbekende, talentvolle artiest. Binnen een jaar is ze echter uitgegroeid tot een wereldster. Dit jaar hebben we haar gitarist Raül Refree op het festival staan, die de grondbeginselen van de fado herintroduceert. Dat is tevens een belangrijke niche voor het festival: de roots van de rijke Europese muziekgeschiedenis belichten met een nieuwe blik en origineel repertoire. Een ster als Rosalía is in dat opzicht een referentie die we heel belangrijk mogen noemen.”

Welke muzikaal relevante genres in Europa zijn terug te zien binnen het programma van Eurosonic?

“De verschillende ontwikkelingen binnen bepaalde stromingen laat ik terugkomen op het festival. Zo zie je dat er allerlei interessante dingen gaande zijn binnen neoklassiek en ambient. Er is ook veel aandacht voor vanuit het publiek. Kijk alleen al naar de grote stappen die Niklas Paschburg afgelopen jaar heeft gezet na zijn optreden op Eurosonic. Dit jaar hebben we vijftien artiesten binnen dit genre geprogrammeerd, die onderling erg van elkaar verschillen. Dan is er nog een stroming waar we in Nederland goed in zijn: bands met een mengelmoes van niet-westerse stijlen, zoals YĪN YĪN, Altin Gün, The Mauskovic Dance Band. In de rest van Europa zie je ook veel artiesten en bands die hun achtergrond of interesse gebruiken om hun sound heel divers te maken. Dat levert ook een bijzondere route op in het programma. Bijvoorbeeld met Pongo uit Portugal, die een Angolese achtergrond heeft en dat gebruikt om in haar muziek een brug te slaan tussen moderne dance en traditionele Angolese muziek. Verder zie je dat hiphop nog steeds groot is, maar de stoere jongens meer naar de achtergrond zijn gedrukt en de gevoelige jongens en meisjes zich beter laten horen, met meer invloeden van R&B en soul. Daarnaast is de gitaarmuziek weer vertegenwoordigd en breken we een lans voor hardere bands.”

Welke acts van vorig jaar hebben veel aan Eurosonic gehad?

“Afgelopen jaar was Fontaines D.C. de meest geboekte act van Eurosonic. Ook Girl in Red, black midi, Pip Blom en Iris Gold hebben veel shows in Europa gespeeld. Een echte doorbraak was er voor Whispering Sons, dat na Eurosonic zalen wist uit te verkopen in diverse landen. Speciale vermelding is er voor Zabelov Group, een Tsjechisch duo dat met neoklassieke accordeonmuziek als grote onbekende uitstekend heeft gepresteerd en talloze Europese boekingen heeft binnengesleept. Hun succes onderstreept het belang van Eurosonic en is precies wat we met het festival voor ogen hebben.”

Hoe houd je het programma muzikaal relevant?

“Eurosonic is een showcasefestival waar artiesten die in een vroeg stadium van hun carrière zijn een platform krijgen. Om de meest interessante acts te spotten die er klaar voor zijn om over de eigen landsgrens te spelen, hebben we een intensieve samenwerking met partners als het European Talent Exchange Programme (ETEP) en een wijd arsenaal aan Europese bookers. Zij zijn de kenners van hun eigen land en weten als geen ander of een artiest live kan presteren. Met mijn collega’s duik ik het hele jaar door naar de parels uit dat aanbod en proberen we naar boven te krijgen welke artiesten klaar zijn om zich in Groningen in de kijker te spelen. Daarbij bieden we een heel diverse mix van genres aan, van hard naar zacht en van folk tot elektronica. Belangrijk is ook dat ik als programmeur vanuit een bottom-up benadering werk, en niet van bovenaf de lijnen bepaal.”

Dit jaar is Zwitserland focusland. Wat is er bijzonder aan Zwitserland als muziekland?

“Zwitserland lijkt op het eerste gezicht een heel normaal land, maar blijkt bij nadere kennismaking juist heel bijzonder. Neem alleen al het aantal talen; er wordt Italiaans, Duits, Frans en Reto-Romaans gesproken. Daarbij zijn er opvallend veel festivals, clubs en optredens voor zo’n klein, centraal gelegen land. We wilden Zwitserland al langer als focusland op Eurosonic en voerden de afgelopen jaren veel gesprekken over de inhoudelijke invulling. Dat is nu gelukt, met een gevarieerd programma vol met kwaliteitsacts. Daar ben ik heel blij mee.”

Noorderslag

Op de zaterdag staat de Nederlandse muziek centraal tijdens Noorderslag. Het festival biedt een staalkaart van de huidige stand van zaken binnen de vaderlandse muziekwereld. En daar gaat het dezer dagen goed mee, zegt programmeur Joey Ruchtie: “Het floreert, aan alle kanten. Een paar jaar terug hoorde je nog wel eens de term ‘on-Nederlands goed’. Nu, die term bestaat niet meer. Er is een bepaald zelfbewustzijn en zelfvertrouwen onder Nederlandse artiesten, dankzij het besef dat ze niet onderdoen voor hun buitenlandse collega’s. Dat zie je ook terug in de taal waarin ze zingen: opvallend veel artiesten zingen in het Nederlands. Niet alleen in de urban, tegenwoordig ook in de pop en de alternatieve muziek.”

Welke trends zie je momenteel in de Nederlandse muziek?

“Dat er een enorme pluriformiteit is. Daarbinnen zie ik ook dat de hiphop en urban over zijn hoogtepunt heen zijn. Ze zijn zeker nog populair, maar niet meer zo dominant als een paar jaar geleden. Vanuit de hiphop zie ik dat er mooie nieuwe ontwikkelingen ontstaan. Het ontwikkelt zich weer verder, zoals je bij Snelle ziet, die uit de hiphop komt maar bijna popmuziek maakt. Zo heeft hij ook een duet met Marco Borsato. Hij speelt op Noorderslag met een live-band, een trend die ik bij meer hiphop-artiesten zie. Ze willen niet meer in het discothekencircuit optreden, maar met een live-band in de clubs en op de festivals.”

De Nederlandse muziek van nu is net een amoebe die constant in beweging is.

Waar liggen de zwaartepunten in het programma van Noorderslag dit jaar?

“Bij Nederlandstalige muziek, met MEROL, Meetsysteem, Eva van Manen, WIES, Davina Michelle, Snelle en Roxeanne Hazes. Verder zijn er geen hokjes meer of dominante stromingen, de Nederlandse muziek van nu is net een amoebe die constant in beweging is. De golfbewegingen in de popmuziek zijn tegenwoordig veel minder duidelijk zichtbaar, het speelveld is eclectisch. Verder zie ik dat hiphop een blijvertje is binnen het programma.”

Als programmeur moet je meer vertrouwen op je intuïtie en fingerspitzengefühl – Joey Ruchtie

De popmuziek kent steeds meer niches. Wat betekent dat voor jouw werk?

“De dynamiek van selecteren en programmeren is anders geworden, al kan ik niet aanwijzen op welk moment ik het roer heb omgegooid. Als programmeur moet je je aanpassen aan een nieuwe realiteit. Je moet tegenwoordig meer op je intuïtie en fingerspitzengefühl vertrouwen. Het huidige werkveld van de popmuziek is meer gedemocratiseerd, artiesten geven vaker zelf richting aan hun carrière. Dat betekent dat acts signaleren en ze op het juiste moment presenteren op Noorderslag lastiger is geworden, het gaat tegenwoordig ontzettend snel. Kijk naar MEROL, die vorig jaar niet op het festival stond. Een week nadat ik het programma rond had, raakte haar carrière in een stroomversnelling en had ik geen ruimte meer voor haar op het festival. Tegelijkertijd heb ik in het verleden soms artiesten te vroeg in hun carrière geboekt.”

Hoe belangrijk is Noorderslag nog voor de zomerfestivals, nu zij steeds vroeger hun programma samenstellen?

“Er zijn natuurlijk tal van andere festivals, en daarbij kan ik niet voor hen spreken. Wel denk ik dat de dynamiek van het vastleggen van festivalprogramma’s is veranderd. Voorheen zag je dat de festivals wachtten tot na Noorderslag om Nederlandse artiesten te boeken. Een deel van de festivals legt nu de populairste Nederlandse artiesten al eerder vast. Tegelijkertijd zie ik dat zelfs de festivals die in het voorjaar plaatsvinden, plekken in hun programma vrijhouden voor de revelaties en ontdekkingen van Noorderslag. Die willen het momentum pakken.”

De politiek heeft eindelijk oog voor de volle breedte van de popmuziek, inclusief urban dus. Wat doe jij daar mee, als programmeur van Noorderslag?

“Ik zie het niet als opdracht, maar houd er onbewust wel rekening mee tijdens het samenstellen van het programma. Het opvolgen van deze wens van de politiek biedt de kans om sterker te staan als sector. Ook Noorderslag gedijt tenslotte in een gezond popklimaat.”