Tonny Eyk: ‘Ik heb zo’n beetje alles in het vak gedaan wat mogelijk is’

De jaarlijkse Oeuvre Award Music in Media gaat dit jaar naar Tonny Eyk. Hij wint de oeuvreprijs voor al het werk dat hij de afgelopen decennia heeft gecomponeerd en de paden die hij voor mediacomponisten heeft geplaveid. Entertainment Business zocht hem thuis op in Badhoevedorp. “Die award is een mooi schouderklopje en waardeer ik enorm.”

Door: Arnold le Febre

Een gesprek met de 83-jarige Tonny Eyk is als een reis door bijna 75 jaar Nederlandse muziekgeschiedenis. De pianist, orkestleider, schrijver, arrangeur en componist slalomt door zijn carrière, pakt er regelmatig een knipsel, plakboek of foto bij, waarna de ene na de andere illustere naam de revue passeert. Van Bill Haley & His Comets, Heintje Davids en Benny Neyman tot koningin Juliana, Ringo Starr en Van Kooten en De Bie.

Ik heb met zo veel artiesten gewerkt en zo veel meegemaakt…

Om de paar minuten verontschuldigt hij zich, nadat hij een foto van weer een andere beroemdheid laat zien of ergens een vergeelde affiche vandaan trekt. “Ik ben echt niet aan het opscheppen hoor, maar ik heb met zo veel artiesten gewerkt en zo veel meegemaakt…”

Accordeon-duo

Tonny Eyk werd geboren als Teun Eikelboom en stond al op jonge leeftijd op de planken. Samen met zijn tweelingzus Jeanette vormde hij het accordeon-duo Les deux Jeateux, een samenvoeging van hun twee voornamen. Op zesjarige leeftijd stond de tweeling op het podium van theater Amicitia in Den Haag, om acht jaar later beroepsmuzikanten te worden.

“Les deux Jeateux was een beetje een moeilijke naam. Als Lou Bandy ons aankondigde, zei hij altijd: ‘Dames en heren, uw aandacht voor Les deux Jeateux. Dat is geen ziekte, maar zo heten ze. Ontvang ze met een hartelijk applaus!’”

26 jaar speelde het duo samen en vierde internationale successen. “Jeanette verhuisde later naar België en opende een café in De Panne. Ze overleed in 2015, heel treurig. De laatste jaren van haar leven was ze zwaar dement en bracht ze door in een verzorgingshuis in Rotterdam. Mijn vrouw Liesbeth [Vasbinder, voormalig balletdanseres van Het Nationale Ballet, met wie Eyk al 60 jaar samen is, red.] en ik gingen er met lood in onze schoenen naartoe. Ze herkende ons niet meer.”

Thuis in alle genres

De carrière van Tonny Eyk ging gelijk op met de groei van de Nederlandse entertainment- en televisie-industrie. Hij was op 10-jarige leeftijd te zien en te horen in de eerste experimentele televisie-uitzendingen van Nederland en muzikaal betrokken bij de eerste Nederlandse reclame-uitzending in 1963 voor Mecom Televisie.

In de daaropvolgende decennia speelde hij in theaters, was te zien in talloze tv-programma’s en werkte samen met grote namen als Rudi Carrell, Willem Duys, Mies Bouwman, Fred Oster (‘de allerbeste tv-producent die ik ooit heb gekend’), Willem Ruis, en Kees van Kooten en Wim de Bie.

Met zijn talloze composities heeft Eyk een groot aantal generaties muzikaal gevormd. Hij schreef de liedjes van Koot & De Bie, de tunes van onder andere Studio Sport, AVRO’s Toppop, Wedden dat…?, Klassewerk en De Wie-kent-kwis en componeerde de Kinderen voor Kinderen-hits ‘Ik heb zo waanzinnig gedroomd’ en ‘Op een onbewoond eiland’.

“Het geheim van een Tonny Eyk-tune? Ik heb geen idee; ik schudde ze gewoon uit mijn mouw. Maar ze waren wél goed. Ik heb zo’n beetje alles in het vak gedaan wat mogelijk is, in alle genres. Misschien was dat wel per ongeluk mijn geheim: ik was thuis in alle genres.”

Ik was thuis in alle genres.

Schouderklopje

In zijn werkkamer annex ‘museum’ staan tal van onderscheidingen en awards: gouden en platina platen, Edisons, een Gouden Harp… In een oorkonde aan de muur valt te lezen dat Tonny Eyk is benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. In 2006 werd de componist door het Franse Ministerie van Toerisme onderscheiden met de Médaille du Tourisme. En nu dus een Oeuvre Award Music in Media. “Het is een mooi schouderklopje en ik waardeer het enorm. Maar in alle eerlijkheid: ik geef niet zoveel om prijzen.”

Deze Oeuvre Award Music in Media is een mooi schouderklopje.

Muziek voor films en series

Trots is hij op de muziek die hij componeerde voor een groot aantal succesvolle Nederlandse (kinder)films en -series, waaronder ‘De stille kracht’, ‘Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan’, ‘De zevensprong’, ‘Nummer 14’. ‘Willem van Oranje’ en ‘De Boezemvriend.’

“Het lijkt wel alsof men een beetje vergeten is dat ik dat ook nog heb gedaan. Net zoals ik ook altijd klassieke muziek heb gecomponeerd, en samenwerkte met gerenommeerde orkesten als het Radio Filharmonisch Orkest onder leiding van Jaap van Zweden en het Amsterdam Sinfonietta met Lev Markiz. Ik schrijf nog altijd stukken voor The Fancy Fiddlers, het strijkersensemble van de Hilversumse vioolpedagoge Coosje Wijzenbeek.”

Hoogtepunten

Over de hoogtepunten in zijn carrière hoeft Tonny Eyk niet lang na te denken. “Mijn samenwerkingen met Rudi Carrell en natuurlijk Kees van Kooten en Wim de Bie. Kees en Wim lieten alle muziek aan mij over. Net als Willem Duys en Mies Bouman zijn zij een soort familie geworden.”

Tot en met 1987 produceert Tonny Eyk de albums van Van Kooten en De Bie en schrijft hij onder meer de succesvolle liedjes ‘De Tegenpartij’, ‘Ballen In Mijn Buik’, ‘Rozen Rumbonen En Rode Wijn’ en ‘Ome Gijs’. Het levert het duo vier gouden en twee platina lp’s op.

Eyk haalt een laatste oude knipselmap tevoorschijn. “Moet je zien, dit is het programma van het concert van Bill Haley & His Comets uit november 1958 in Luik. Mijn zus en ik waren het voorprogramma. Na de pauze was het de beurt aan Bill Haley. Ik wilde een handtekening hebben, dus na afloop van het concert liep ik naar zijn kleedkamer. Toen ik de deur opendeed, stond hij in de wasbak te pissen. Hij mompelde een verontschuldiging, maar ik durfde niet naar binnen te gaan… O, en kijk, hier een foto van koningin Juliana, die rookte als een ketter trouwens. En ach, kijk die poster van Roger Whitaker…”