Reeperbahn Festival viert 20-jarig jubileum: terugblik en vooruitblik met Detlef Schwarte

Van 17 tot en met 20 september vindt in Hamburg de 20e editie van het Reeperbahn Festival plaats. Wat in 2006 begon als een kleinschalig muziekfestival, is uitgegroeid tot een toonaangevende internationale conferentie en showcasefestival voor professionals uit de live-industrie. Festivaldirecteur Detlef Schwarte blikt terug op de start van het festival, benoemt de uitdagingen van het moment en schetst de koers voor de toekomst.

De eerste editie van Reeperbahn Festival in 2006 bood ruim 200 acts, grotendeels afkomstig uit Duitsland. Het concept was destijds ongebruikelijk: bezoekers kochten een ticket zonder te weten welke artiesten ze precies zouden zien, en toegang tot een specifieke act was niet gegarandeerd. “Je kocht eigenlijk een verassing,” vertelt Schwarte. “Het duurde twee à drie jaar voordat het publiek de charme van onverwachte ontdekkingen begon te waarderen.”

In de beginjaren werd duidelijk dat het festival ook een magneet was voor professionals uit de industrie, die vooral kwamen om nieuw talent te ontdekken. Dat leidde tot de toevoeging van een conferentieprogramma in 2010. Daarmee werd Reeperbahn Festival niet alleen een showcase voor publiek, maar ook een professionele ontmoetingsplaats.

Corona

Het jaar 2019 betekende qua bezoekersaantallen het hoogtepunt voor zowel het festival als de conferentie. “Corona heeft daar echt een groot verschil in gemaakt. Zonder het hele verhaal te vertellen dat iedereen inmiddels kent, denk ik dat het de industrie, en vooral live-evenementen, nog steeds beïnvloedt,” vertelt Schwarte. Financiële druk, hogere reiskosten en de opkomst van digitale ontmoetingsvormen maken de stap om fysiek aanwezig te zijn lastiger. “Het blijft een uitdagende periode, waarin het nog moeilijker is geworden om te voorspellen welke kant het opgaat. Het is niet meer vanzelfsprekend dat we uitverkopen.”

Het is niet meer vanzelfsprekend dat we uitverkopen

Volgens Schwarte is het niet realistisch om te verwachten dat alle onderdelen van de sector terugkeren naar het pre-coronaniveau. Dat zorgt ervoor dat ook Reeperbahn Festival voortdurend moet evalueren en innoveren. “Hoe kunnen we onze bezoekers en partners nog beter van dienst zijn? Hoe creëren we een platform dat nog waardevoller is voor onze Duitse partners, voor internationale partners en voor de artiesten?”

Imagine Togetherness

Het centrale thema voor 2025 is Imagine Togetherness. Daarmee wil Reeperbahn Festival een oproep doen tot nieuwe vormen van samenzijn, verantwoordelijkheid nemen en samenwerking ontwikkelen. “Om een cultuur te vormen die verenigd is in toewijding aan de volgende generatie muzikale artiesten, aan fans, aan het volledige muzieksysteem en, uiteindelijk, aan de democratie.”

We proberen een plek te zijn voor iedereen om alle belangrijke kwesties aan te kaarten

Schwarte pleit dan ook voor meer verantwoordelijkheid bij succesvolle muziekbedrijven om het fundament van de sector te ondersteunen: “Daar waar muziek wordt gemaakt, waar mensen worden opgeleid, waar jongeren beginnen met een instrument bespelen, in een band spelen en hun eerste professionele stappen in muziek zetten. Die infrastructuur ontbreekt, verdwijnt of gaat verloren. De partijen die het erg goed doen, zouden zich misschien moeten afvragen: wat kunnen wij bijdragen om het hele systeem voor iedereen draaiende te houden? En hoe kunnen we ervoor zorgen dat die grassroots-cultuur kan overleven? Want uiteindelijk hebben ook zij deze infrastructuren nodig, al is het maar om “the next big thing” te ontdekken. En met Reeperbahn Festival proberen we een plek te zijn voor iedereen om alle belangrijke kwesties aan te kaarten en zo ook jonge, opkomende artiesten te ondersteunen. Dit is echt de plek waar ik wil dat mensen dit gesprek voeren.”

Cross-culturele internationale samenwerking

Popcultuur is volgens Schwarte van ­nature grensoverschrijdend. “Wij denken dat we veel van elkaar kunnen leren en elkaar ­kunnen inspireren. We werken dit jaar ­samen met drie partnerconferenties. En een daarvan is de Afro Futuristic Convention, waar vooral vrouwelijke ondernemers en artiesten uit Afrika samenkomen om te ­spreken over wat er speelt op hun continent. Reeperbahn Festival gaat uiteindelijk niet om het verkopen van muziekrechten of het sluiten van deals met labels, maar om ideeën, sociale betrokkenheid en creativiteit. De inspiratie die uit verschillende delen van de wereld komt, vaak met een andere aanpak en andere prioriteiten, maakt het geheel ­levendig en interessant.”

Ondersteuning voor opkomend talent

Reeperbahn Festival presenteert jaarlijks ongeveer 400 opkomende artiesten. De helft wordt direct door de organisatie geboekt en gecureerd, de andere helft komt via nationale en internationale partners zoals exportbureaus, labels en culturele organisaties. Om de artiesten te promoten heeft de organisatie de Anchor International Music Award in het leven geroepen. “Een commissie van zes artiesten selecteert uit de 400 acts. Zij spelen in een specifieke locatie, waar een prominente jury hen nauwlettend volgt. Op vrijdagavond wordt uiteindelijk de beste live-act bekroond. Zelfs een nominatie is al waardevol voor een opkomende artiest. Verder hebben we formats zoals meet-ups en speedmeetings, waar artiesten of hun teams in contact komen met festivals, exportorganisaties of organisatoren. Deze sessies zijn ook toegankelijk voor artiesten, al nemen meestal hun management of teamleden deel. Eigenlijk is het hele festival een instrument om artiesten te ondersteunen en hen te presenteren aan zowel publiek, media als de industrie.”

Conferentieprogramma

De conferentie telt jaarlijks zo’n 80 sessies, met uiteenlopende onderwerpen, zoals ticketing, sync, marketing, duurzaamheid, streamingmodellen en sociale media. Een voorbeeld van een programmadeel is een talk waar onder meer het Duitse model wordt besproken, waarbij een klein percentage van elke ticketprijs terugvloeit naar de ondersteuning van clubs en grassroots-cultuur. Schwarte benadrukt dat de conferentie alle deelmarkten binnen de muziek/live-entertainment industrie wil bedienen.

Reeperbahn Festival werkt al jaren aan meer diversiteit en inclusie, onder meer via het Keychange-initiative, dat inzet op gelijke vertegenwoordiging van mannelijke en niet-mannelijke artiesten en sprekers. Het festival haalt inmiddels de 50%-norm, met speciale aandacht voor vrouwelijke ‘front people’ op het podium. Schwarte: “We willen dat deze inspanningen vanzelfsprekend worden.” Ook op het gebied van duurzaamheid neemt Reeperbahn Festival concrete stappen, onder meer door kennisdeling en thematische conferenties over groene evenementen.

Een plek voor ontmoeting en inspiratie

Schwarte, sinds 2022 festivaldirecteur maar al vanaf de oprichting betrokken, ziet Reeperbahn als een spiegel van de industrie. Het jaarlijkse hoogtepunt voor hem is de openingsceremonie, waar 1.500 professionals uit alle deelmarkten samenkomen: “Het is een uniek moment om te voelen wat Imagine Togetherness kan betekenen.”

Ondanks uitdagingen als veranderend publieksgedrag blijft Schwarte optimistisch. “Als conferentie bieden we een plek om elkaar te ontmoeten, ideeën te delen en nieuwe samenwerkingen te verkennen. Geen contracten of verplichtingen, maar gewoon aanwezig zijn, openstaan en in gesprek gaan. Onze rol als Reeperbahn Festival – net als andere muziekconferenties in Europa – is mensen samenbrengen, gesprekken op gang brengen en onderwerpen agenderen die uitwisseling stimuleren. Daarbij betrekken we media, politici en bestuurders, zodat uitdagingen en kansen zichtbaar worden. Slechts enkele keren per jaar komt zo’n grote groep samen om te spreken over hoe het echt gaat met de sector – precies dat is de waarde van evenementen als het onze.”