'Europese muziekindustrie verliest grip zonder sterk onafhankelijk ecosysteem'

Een nieuw rapport over de Europese muziekindustrie roept beleidsmakers en marktpartijen op tot een ‘urgente herbezinning’ op eigendom, infrastructuur en marktwerking. Zonder ingrijpen dreigt verdere machtsconcentratie, met gevolgen voor culturele diversiteit, economische waarde en Europese soevereiniteit, aldus de onderzoekers.

Het rapport Powering an Independent and Culturally Diverse European Music Ecosystem is opgesteld door industrie-analist Dan Fowler. Hij borduurt voort op het rapport Combating the Emergence of a Two-Tier Music Streaming Market, dat in juni vorig jaar verscheen.

Volgens Fowler staat het Europese ecosysteem onder druk door toenemende marktconcentratie, asymmetrie in data en kapitaal, en het strategisch toe-eigenen van het label ‘independent’ door niet-onafhankelijke spelers. Ook generatieve AI en streamingmanipulatie worden genoemd als factoren die de markt verder uit balans brengen. Hoewel Europa wereldwijd geldt als bron van muzikaal talent en genres, ligt de feitelijke controle over distributie, platforms en data grotendeels bij niet-Europese bedrijven. Dat ondermijnt niet alleen de verdienpositie van onafhankelijke labels en artiesten, maar ook de culturele pluriformiteit.

Helen Smith, Executive Chair van IMPALA, noemt het rapport een logisch vervolg op de eerdere oproep van de organisatie om “op te komen voor cultuur”. “Het laat zien waarom dat een economische en democratische noodzaak is, én hoe dat kan worden gerealiseerd.”

Volgens Kees van Weijen, voorzitter van STOMP, onderstreept het rapport dat culturele diversiteit in Europa, en specifiek binnen de muziekindustrie, een strategische topprioriteit is. “Die ontwikkeling sluit aan bij de groei van het Nederlandstalige repertoire, dat de afgelopen jaren aantoonbaar terrein wint en naar verwachting ook in de toekomst verder zal doorgroeien.”

Van Weijen benadrukt dat deze groei alleen houdbaar is wanneer er voldoende toegang blijft tot externe financiering. “Investeringen in nieuw repertoire zijn cruciaal voor de sector en moeten structureel worden geborgd om diversiteit en continuïteit te waarborgen.”

In dat kader zullen STOMP en de NVPI eind maart gezamenlijk informatie en praktische handvatten delen over beschikbare subsidieregelingen in Nederland.