Professionals over 40 jaar ESNS: 'Je loopt van een zaal zo een café in, en komt altijd ergens terecht'

Van programmeurs en labeldirecteuren tot crew en creatives: Eurosonic Noorderslag wordt door iedereen anders beleefd, maar raakt steeds aan dezelfde kern. In deze reacties blikken sleutelfiguren uit de Nederlandse muziekindustrie terug op ESNS als ontmoetingsplek, springplank en snelkookpan. Over muziek ontdekken, praten tot diep in de nacht en het unieke ecosysteem dat Groningen ieder jaar opnieuw voor een paar dagen wordt.

Camiel le Rutte, directeur Lowlands

“Als ik terugkijk op al die jaren ESNS, dan is het voor mij altijd tweeledig geweest. Voordat ik directeur van Lowlands werd, was ik bijna tien jaar programmeur van de Melkweg en ging ik in januari in een andere rol naar Groningen. Je komt daar om nieuwe bands te ontdekken, vooral tijdens Eurosonic en deels op Noorderslag, maar minstens zo belangrijk is dat het een ontmoetingsplek is. Je hebt eigenlijk twee vaste ijkpunten in het jaar: in de zomer Lowlands, waar je heel veel collega’s ziet van zalen, labels, managers en artiesten, en in januari ESNS. Iedereen komt daar samen.

Als ik aan Eurosonic Noorderslag denk, dan denk ik aan ‘the gathering’ van de mensen uit de Nederlandse muziekwereld. Gebeurt het belangrijkste dan in panels of bij bands? Soms, maar eigenlijk gebeurt het vooral ertussenin. In de gesprekken die je onverwacht voert, de afspraken die spontaan ontstaan, het bijpraten met mensen die je lang niet hebt gezien, de ontmoetingen diep in de nacht of juist vroeg in de ochtend. Het is gewoon goed om elkaar daar even te zien en soms ook problemen te delen. Natuurlijk zijn er ook meetings en informatieve panels in de Oosterpoort, maar het echte gevoel zit in het samenkomen van mensen die allemaal in hetzelfde werkveld zitten.

Muzikaal heb ik daar ontzettend veel mooie momenten meegemaakt. Stormzy heb ik ooit gezien in de grote zaal van Simplon. Ik heb een keer een fantastische show van Naaz gezien in de Schouwburg, die staat me nog goed bij. Goldband in de bovenzaal, Joost op de Grote Markt – dat was een jaar of drie ­geleden, bijzonder moment. Maar het is niet alleen de muziek. Groningen zelf is gewoon een bijzondere stad waar alles openstaat. Je loopt van een zaal zo een café in, en je komt altijd ergens terecht.”

Toon Martens, Managing Director Sony Music Benelux

“Ik ben altijd heel trots dat Eurosonic in Nederland is, omdat het echt een uniek showcasefestival is. Waar vergelijkbare evenementen steeds meer opschuiven richting een gewoon festival, blijft Eurosonic heel erg van ons als industrie. Het voelt bijna als een leuk personeelsfeest voor de hele sector.

Ik heb Eurosonic altijd heel belangrijk gevonden, juist omdat artiesten er een platform krijgen dat ze verdienen. We hebben allemaal die momenten meegemaakt waarin acts daar spelen en daarna ineens doorbreken. Dat is geen toeval. Het is prachtig dat dat een Nederlands evenement is, want het is echt een springplank gebleken. Denk aan de Dua Lipa-show die iedereen zich nog herinnert, of de show van Eefje de Visser waarna het helemaal losging. Voor mij, meer dan tien jaar geleden, was Gavin James zo’n voorbeeld. Voor Nederlandse artiestenontwikkeling is Eurosonic vaak een cruciaal scharnier­moment geweest: een tool die je op het juiste moment kunt inzetten om naar een volgend level te gaan. Daarnaast is het natuurlijk gewoon ontzettend gezellig. Als Belg heb ik daar in het begin soms aan moeten wennen, aan de eierbal bijvoorbeeld, maar ook aan hoe Nederlands het voelt. Er zit een directheid in, maar ik bedoel dat positief: Nederlanders hebben een enorm zelfvertrouwen in wat ze uitstralen. Dat is precies waarom Nederland zo’n goed exportland is. Eurosonic durft echt te zeggen: ‘Dit is het beste wat je dit jaar gaat zien.’ Die mentaliteit van vol vertrouwen uitstralen zit er helemaal in, en dat is ook waarom het zo’n scharniermoment kan zijn: het heeft impact.

Tegelijkertijd brengt dat voor artiesten druk met zich mee. Je moet binnenkomen daar. Als je niet ‘levert’, kan het ook meteen negatief uitpakken. Eurosonic is een snelkookpan: you better be ready. En de industrie ís natuurlijk ook een snelkookpan. Vanaf zo’n moment ga je óf omhoog, óf omlaag, dus je moet goed kiezen wanneer je daar staat.

In de twaalf jaar dat ik er nu kom, is er natuurlijk wel het een en ander veranderd, maar dat ligt niet per se aan Eurosonic zelf. Voor labels is er gewoon minder business dan twaalf jaar geleden, omdat de wereld zo snel verandert. Het is niet zo dat we op Eurosonic ineens een act ontdekken van wie we nog nooit gehoord hebben, dat bestaat bijna niet meer. Voor live snap ik dat nog, omdat je een artiest dan voor het eerst echt ziet optreden. Maar qua labelbusiness doen wij daar minder dan tien jaar geleden. Het draait nu vooral om netwerken en kennisdeling.”

Lisa Sportel, Designer ESNS

“Voor wie al jaren meedraait bij Eurosonic Noorderslag, is het ­onmogelijk om slechts één favoriete herinnering te kiezen. Jaren geleden had ESNS een dagelijkse krant, de Daily, boordevol laatste nieuwtjes van de conferentie. Mijn collega en ik maakten die krant vaak rond vier uur ’s ochtends af, zodat hij om zes uur bij de drukker kon liggen, en vervolgens zo rond 9 uur verspreid kon worden in de Oosterpoort tijdens de conferentie. Mijn kantoor zat destijds boven Simplon – letterlijk een kleine overstap van de ene venue in de nacht naar de volgende werkplek in de vroege ochtend. Half slapend reden we in mijn krakkemikkige Suzuki Alto richting een drukkerij op een verlaten industrieterrein. Brak van de nacht, compleet gedesoriënteerd en per ongeluk zelfs even spookrijdend, maar alles werd op tijd afgeleverd. Het was chaos, het was zwaar, maar zo veel lol gehad… en precies dát maakte het onvergetelijk.

De showcase van LYNX in 2023 was een opmerkelijke avond. Terwijl de Grote Markt volstroomde voor Joost, weken wij uit naar het Grand Theatre. Daar ontplofte de zaal. LYNX speelde met een waan­zinnige energie. Een totale verassing en is wel heel kenmerkend voor ESNS, expect the unexpected. Joost zal ongetwijfeld fantastisch zijn ­geweest, maar ik heb geen seconde spijt dat ik hem miste.

Een moment dat ik nog altijd koester, is de show die we maakten voor de EBBA’s – nu bekend als de Music Moves Europe Awards – in de MartiniPlaza. Wekenlang werkten we aan de visuals, zodat ieder optreden een eigen identiteit en sfeer kreeg. Tijdens de repetities viel alles samen: licht, regie, video, de enorme professionaliteit van ­iedereen op én achter het podium. Het was een indrukwekkende puzzel die ineens klopte. En dat is slechts één voorbeeld van de vele bijzondere samenwerkingen binnen het grote netwerk dat ESNS omringt. En als ik één moment opnieuw zou mogen beleven? Wat een enorm lastige vraag. Dan kies ik denk ik voor De Staat op de Grote Markt. Toen ze Witch Doctor inzetten en het hele publiek als één kolkende massa begon te draaien. Het pompende ritme, de strakke performance, de overweldigende energie van mensen die mee­draaiden in die kolk – dat zijn de momenten waarvoor je het doet, ik werd er zelfs een beetje emo van.”