Jan ‘Mister Pinkpop’ Smeets: ‘Wij spelen Champions League’

Al 47 edities is Jan Smeets de drijvende kracht achter Pinkpop. De inmiddels 71-jarige organisator vertelt over onder andere de komende festivaleditie, de onzin van cashless betalen, de concurrentie en de toekomst. “Wij spelen in de Champions League. Zolang we de Messi’s en de Ronaldo’s van deze wereld in de voorhoede kunnen blijven opstellen, blijven we meedoen.”

Het programma van Pinkpop 2016 heeft de tongen losgemaakt; vooral de grote variatie van de acts was onderwerp van discussie: van Doe Maar tot Rammstein en van de Red Hot Chili Peppers tot Lionel Richie.
Jan Smeets: “De programmeringscommissie heeft dit jaar inderdaad gewaagde keuzes gemaakt. We hadden flink wat kritiek verwacht op social media. Kreten als ‘Oprotten Smeets, je bent veel te oud’ zijn echter dit keer uitgebleven. Binnen de Pinkpopprogrammering is een belangrijke factor dat kwaliteit belangrijker is dan kwantiteit. Uiteindelijk hebben we maar plaats voor 55 namen – de helft minder dan bijvoorbeeld bij Pukkelpop. Daarnaast vergeten mensen nog wel eens dat je als programmeur rekening moet houden met een aantal vaste waarden. De belangrijkste is het aanbod. Je kunt die ene supergroep nog zo graag op je festival willen, als de band in kwestie niet op tournee is heb je pech. Wij werken altijd ‘top down’. Eerst de drie headliners, daarna de secundaire headliners, waarna de rest volgt. Het jaarlijkse Eurosonic Noorderslag speelt daarbij ook een belangrijke rol. In Groningen kijken we welke nieuwe of nog kleine bandjes goed bij ons zouden passen. Je moet als organisator constant op zoek zijn naar de nieuwe Editors.”

De komende editie zou binnen een uur uitverkocht zijn, kopten verschillende media. Terwijl er via de reguliere kanalen nog gewoon Pinkpopkaarten verkrijgbaar waren.
“In Nederland is het woord ‘uitverkocht’ dodelijk. Dat hebben wij onlangs gemerkt. Op de dag dat de tickets voor Pinkpop in de verkoop gingen, stond er hier een rij van meer dan een kilometer. Bij de vaste verkooppunten was er een vergelijkbare situatie. Een aantal van die verkooppunten heeft toen, in hun enthousiasme, meer kaarten geprint dan er verkocht werden. De regel is dat er eerst betaald moet worden, waarna op de printknop gedrukt mag worden. Uiteindelijk bleken er zo’n drieduizend kaarten niet verkocht te zijn, of verkeerd – zelfs zonder barcode. Best wel een probleem voor die aanbieders. Wij zijn toen ingestapt en hebben die tickets overgenomen en ze in twee weken tijd weer verkocht. Dit hadden we overigens niet hoeven doen, het is de fout van de voorverkoopadressen. Ik vind het echter belangrijk dat die fysieke verkooppunten er zijn en blijven bestaan. Daar een kaart kopen is toch een compleet andere belevenis dan vanachter je computer. Ik heb overigens nooit het woord ‘uitverkocht’ geroepen en ben daar altijd heel voorzichtig in. We spreken nu over ‘niet meer beschikbaar’. Op dit moment loopt de verkoop gewoon nog door. We hebben voor vrijdag nog drieduizend kaarten en voor zaterdag vierduizend.”

Hoe kijk je naar het met woekerwinsten doorverkopen van tickets?
“Het doorverkopen van goederen is zo oud als de weg naar Rome, bij welk product dan ook. Natuurlijk ben ik daarop tegen. Figuren die dit doen verdienen geld over de rug van de mensen die het eigenlijke risico nemen. Het laat echter ook zien dat de behoefte er is bij de kopers. De stelregel is wat de gek er voor geeft. En gekken zijn er – kijk maar eens naar de prijzen die op de secundaire markt zijn betaald voor het concert van Adele. Oplossingen zijn er wel: kijk naar het concert van Kraftwerk, daar werden alle tickets op naam verkocht. Dit werkt natuurlijk niet op Pinkpop of andere grote festivals. Je praat over een compleet andere schaalgrootte.”

Het Nederlandse festivalaanbod is de afgelopen jaren flink gegroeid. Wat merkt Pinkpop daarvan?
“Gelukkig helemaal niks. We hebben de afgelopen elf jaar constant een volle bak gehad. In 2015 waren er in Nederland zevenhonderd festivals. Tweederde van dat aanbod viel in de categorie dance. Eerlijk gezegd kijken we daar niet naar. Bij internationale festivals als Rock am Ring, Roskilde en Rock Werchter is dat natuurlijk een ander verhaal. Binnen dat genre speelt Pinkpop in de Champions League. Zolang we de Messi’s en de Ronaldo’s van deze wereld in de voorhoede kunnen blijven opstellen, kunnen we blijven meedoen.”

Zijn er bedreigingen voor het succes van Pinkpop?
“Het gaat te ver om het een bedreiging te noemen, maar het is duidelijk dat we steeds beter moeten nadenken over beveiliging in de breedste zin van het woord. We geven op dit moment meer dan een miljoen euro uit aan alles wat met security te maken heeft. Dat is belangrijk, en ik verwacht dat dit bedrag alleen maar zal toenemen. Nu denk ik niet dat Landgraaf een mogelijk doelwit is hoor, maar je moet wel bedenken dat hier drie dagen lang heel veel mensen bij elkaar zijn. Het spreekt voor zich dat de beveiliging dan goed op orde moet zijn.”

Pinkpop doet niet aan cashless. Waarom niet?
“Laat ik een voorbeeld geven waarom we dat niet doen. Ik vertrouw een bank en ▶ parkeer daar mijn geld. Dan kan ik er zelf bij en weet precies en op ieder moment hoeveel er op de rekening staat. Misschien nog wel belangrijker: ik weet dat de bank morgen nog bestaat. Mocht het toch misgaan, zoals we hebben gezien tijdens de crisis, dan ben je niet per se je geld kwijt. Bij cashless is dat compleet anders. Die systemen incasseren voor jou, en de zekerheid dat ze er de volgende dag nog zijn heb je niet. Als ze verdwijnen, kun je naar je geld fluiten. Wij, en ik denk onze bezoekers ook, zijn tevreden over de manier waarop het nu werkt. Er worden bonnen verkocht en hierdoor hebben we de geldstroom goed en transparant in de hand. Feitelijk ook een vorm van cashless. Waarom zou je dan overstappen? Ik denk daarnaast dat Pinkpopbezoekers liever 100 euro zien krimpen in de portemonnee dan constant op een bandje te moeten checken hoeveel geld ze nog kunnen uitgeven.”

Hoe ‘groen’ is het festival?
“Zeer groen, en dat zijn we al een heel lange tijd, zo’n twintig jaar. Bij alles wat we doen kijken we hoe het verantwoord kan. Ik noem bekers en het scheiden van afval. Maar ook of de T-shirts van de medewerkers Fair Trade zijn. Het is belangrijk dat je als festival op dat gebied alles doet wat mogelijk is. Pinkpop is bijvoorbeeld ook op het gebied van voedsel zo verantwoord mogelijk. Zo moet iedere leverancier een certificaat tonen waarop staat dat hij geen plofkippen serveert. Ook laten we chef-kok Hans van Wolden van het Michelinsterrenrestaurant Beluga in Maastricht de friet controleren. Bij Pinkpop moeten de aardappelen en de plantaardige olie vers zijn.”

Wie was je favoriete headliner aller tijden?
“Dat is een onmogelijke vraag om te beantwoorden. Pearl Jam in 1992 was fantastisch. Status Quo in 1974 was ook te gek. Er zijn zo veel namen, zo veel bijzondere optredens. Als ik echt een ‘all-time favourite’ moet kiezen, dan zeg ik Bruce Springsteen. Wat een optreden en wat een vent. Het toonbeeld van werklust, gezondheid en eerlijkheid.”

Je staat al vanaf de eerste editie aan het roer. Hoelang blijf je dit nog doen?
“Ik ben nu aan het werk voor de 47ste editie en maak al plannen voor de vijftigste in 2019. Maar ik moet natuurlijk wel denken aan mijn gezondheid. Ik heb al twee zware hartoperaties gehad, de teller staat op 71 en ik heb niet het eeuwige leven. Er zijn wereldwijd niet veel concertorganisatoren die op hoge leeftijd actief zijn. Ik heb gekozen voor een leven zoals de komiek Tommy Cooper. Sterven in het harnas. Maar mijn vader is 85 jaar geworden, dus ik kan nog wel even door.”

Het volledige interview met Jan Smeets is te vinden in het meinummer van EB Live, dat begin deze maand is verschenen.