Interview: het humanitaire programma van Open-House

Twee jaar na de lancering op ADE heeft Open-House niet alleen enkele spraakmakende innovaties een beslissend duwtje in de rug kunnen geven, ook heeft het de meerwaarde getoond die een festival kan bieden ‘als proeftuin voor de samenleving’. Een focus voor dit jaar is het Humanitarian Program, in samenwerking met het Rode Kruis.

Open-House is een onafhankelijk innovatieplatform waar start-ups en mkb’ers hun ideeën voor de event-, dance- en muziekindustrie kunnen uitwerken. Door problemen te verzamelen bij festivalorganisatoren, ontwikkelt Open-House – een initiatief van ID&T, in samenwerking met onder meer het ministerie van Economische Zaken – een duidelijk programma, waarna het op zoek gaat naar passende partijen. Tijdens dit programma biedt Open-House de ondernemers een volledig incubatie- en acceleratieprogramma in de event-, dance- en muziekindustrie; het draagt daarbij direct ‘een lancerende klant’ aan in de vorm van een festival.

Veel overeenkomsten
De extra laag in datgene wat Open-House faciliteert is de tweeledigheid van het werken met festivals. Naast het zoeken naar oplossingen voor de organisator, wordt het festival ook gebruikt om innovaties te testen die ook toepasbaar zijn voor sectoren buiten de festivalsetting. “Een festival is als een miniatuurstad, en daarmee een proefparadijs om innovatie aan te jagen. Gezien de tijdelijke flexibiliteit van festivals, is de link met humanitair werk een logische stap”, zo vertelt Barbara Vos, programmamanager bij Open-House.

“Hoewel een festival vol feestende mensen en een kamp vol mensen in nood ogenschijnlijk mijlenver uiteenliggen, zijn er veel overeenkomsten. Er moet in beide gevallen uit het niets in zeer korte tijd een kleine stad worden neergezet, met alle benodigdheden van dien voor de tijdelijke bewoners. De wereldwijde vluchtelingenproblematiek waar veel hulpverleningsorganisaties aan werken heeft dit besef alleen maar groter gemaakt. In hoeverre is een festivalcamping vergelijkbaar met een vluchtelingenkamp? Hoe ga je om met de diverse voorzieningen? Het zijn vragen die goed toepasbaar zijn en waar onze partner, het Rode Kruis, op dagelijkse basis mee bezig is. En niet alleen in vluchtelingenkampen natuurlijk; het geldt ook voor noodkampen na bijvoorbeeld een aardbeving of een overstroming.”

Levenslijn
Tijdens ADE Green werd op 19 oktober in De Brakke Grond het humanitaire programma gepresenteerd. Dit vormde het startpunt van de zoektocht naar innovatieve ondernemers en passende ideeën die binnen dit programma kunnen worden (door)ontwikkeld. “In dit programma ligt de focus op drie pijlers”, aldus Vos. “Sanitatie, energie en verlichting. Al is er natuurlijk veel overlap tussen die pijlers. Met name energie is het punt dat overal in terugkomt. Iets wat voor een festival evengoed geldt als voor een opvangkamp, is dat de tijdelijke bewoners vrijwel allemaal beschikken over een mobiele telefoon of smartphone. Dat is een levenslijn, een communicatiemiddel. Het vraagstuk blijft hoe je al die toestellen over langere tijd van energie voorziet. En Open-House faciliteert partijen die potentiële oplossingen hebben bij de uitwerking ervan.”

Levens redden
Overlap is tevens te vinden in eerdere challenges die Open-House heeft geïnitieerd. Zo zijn op Mysteryland innovaties getest uit het energieprogramma dat in samenwerking met Stichting DOEN is uitgezet. “Hierin zochten we naar duurzamere oplossingen voor de dieselaggregaat. Sommige van deze innovaties passen ook perfect in ons humanitaire programma. Dit werd duidelijk gemaakt door een test op het festival met de Renovagen: een oprolbare mat van dertig meter lang, die volledig voorzien is van zonnecellen.”

Op Mysteryland is deze op laagdrempelige manier getest door er entertainment mee van energie te voorzien, en op deze manier het publiek bewust te maken van de mogelijkheden. “Tijdens het festival bewees die Renovagen dat hij het energieverbruik prima aankon, ook al werden er in dit geval geen levens mee gered. Maar in een hulpverleningssetting kan één zo’n makkelijk te vervoeren mat van zonnecellen genoeg energie opwekken om een noodhospitaal met zo’n 120 bedden van stroom te voorzien. Door te kijken wat de Renovagen nog meer aankan – of wat meerdere Renovagens aankunnen – kan er worden opgeschaald, en dat is bij uitstek het proces waarvoor Open-House is ontwikkeld.”

Fouten maken
Het grote verschil tussen een festival waar getest wordt en een noodsituatie, is uiter-aard dat er geen levens van afhangen. Vos geeft aan dat het voor het werk dat Open-House doet in de breedste zin van het woord geldt. “In dit geval is het humanitaire hulp, maar we hebben natuurlijk ook al challenges als Celebrate Energy en Nature Calls gehad. Er wordt nog weleens aan voorbijgegaan dat die innovaties met name een testgrond wordt geboden. Er hangt nog niet van alles van af, het mág nog misgaan, er mogen nog fouten worden gemaakt. Die vrijheid tot het maken van fouten heeft een partij in een later stadium niet meer. Het is zelfs de bedoeling om een innovatie, na het draaien op een festival, nóg verder te tweaken, zodat het eindproduct geoptimaliseerd kan worden.”

Bredere bewustwording
Meer nog dan eerdere challenges en projecten van Open-House is dat wat er vanuit het Humanitarian Program wordt gerealiseerd daadwerkelijk een op en toepasbaar buiten een festivalsetting, waar ‘het festival als proeftuin voor de maatschappij’ eerder vooral nog hypothetisch is.

Toch bespeurt Vos ook al op breder vlak de impact die innovaties die vanuit Open-House ontwikkeld en gepresenteerd zijn, teweeg kunnen brengen. “Bijvoorbeeld ICEK, een van de eerste partijen die zichzelf vanuit Open-House in de kijker heeft gespeeld. Hun koelingssysteem dat het bier in buitenbars op evenementen veel zuiniger koud houdt, is twee jaar later al bijna niet meer weg te denken uit de festivalwereld. En binnen de Nature Calls-competitie tijdens ADE Green, vorig jaar, won de start-up KarTent de prijs voor ‘Beste groene idee’, en daarmee stroomden zij door naar het Open-House traject. Hun oplossing – de stevige, kleine kartonnen tent, die na gebruik bij het oud papier ingeleverd kan worden – heeft bij gebruikers voor inzicht gezorgd in de manier waarop je met afval omgaat. De Mysteryland-camping waar deze KarTents stonden, was na afloop van het festival binnen drie uur brandschoon.”

“Als maar een deel van die festival-gangers die bewustwording meeneemt het dagelijks leven in, dan is de impact buiten het terrein al aanzienlijk. Een ander voorbeeld is de discussie over ‘bezit’ die de modulaire koptelefoon van Gerrard St. bij sommige mensen heeft aangejaagd. Het zijn kleine stapjes, maar mensen gaan anders nadenken over de manier waarop ze leven en consumeren, of over hun plek in de wereld. Uiteraard blijft het primaire doel van Open-House nog steeds om de juiste bedrijven te zoeken bij de juiste partijen en de challenges, en zo het festivalterrein als proeftuin te gebruiken voor innovatie in de festivalindustrie en daarbuiten. Maar als we daarmee ook evenementbezoekers kunnen inspireren en doen nadenken, is dat een heel mooie bonus.”