Interview: Extrema Outdoor blikt terug én kijkt vooruit

De twintigste editie van Extrema Outdoor (XO) vindt plaats op zaterdag 11 juli aan het recreatiestrand Aquabest bij Eindhoven. Creatief directeur Marcel Mingers en programmeur Bas Baetsen blikken terug op ’20 years of love’ én lichten alvast enkele toekomstplannen toe.

Extrema heeft zich de afgelopen twee decennia neergezet als het meest eigenzinnige jongetje van de klas. Een bewuste keus om je af te zetten? Of zit dat gewoon in de aard van het beestje?
Marcel Mingers: “Het is de aard van het beestje om ons af te zetten. Voor de goede orde: Extrema Outdoor bestaat nu 20 jaar. Mijn eerste housefeest, Ultimate Mega Party, organiseerde ik in 1992 in Heerlen. De eerste Extrema vond in mei 1993 plaats in het Belgische Hasselt. Destijds waren de diverse hardstyle-genres enorm populair, en wat we toen voor ogen hadden was om iets neer te zetten dat zich afzette tegen de kale koppen en trainingspakken die je overal zag. Wij wilden anders zijn. Extravaganter. De ‘gekleurde’ eend in de bijt. In de jaren die volgden, heb ik met compagnon Sander van der Sluis meerdere feesten georganiseerd voor we in 1996 onze eerste outdoorevenement organiseerden, The Extrema Dance Festival. Dat is de start geweest van wat nu XO is.”

“Wat ons altijd heeft gedreven, is dat we niets willen kopiëren. Er zijn in deze wereld al genoeg copycats die anderen nadoen. Als we iets neerzetten, moet het iets nieuws zijn, iets wat we zelf bedacht hebben. Zo hebben we gepionierd met een begin- en een eindshow. Je ziet dat anderen dat vervolgens hebben overgenomen. Als we iets organiseren, moet het meer zijn dan alleen muziek. Het is beleving, uitgevoerd in aankleding, podiumontwerp, voedsel en meer. Ook dat zag je in een later stadium bij anderen. We zijn altijd in beweging gebleven en daardoor nooit een allemansvriend geweest. Zie het als een kunstwerk. Dat vind je mooi, of niet.”

Toch moet je wel een groot publiek aanspreken om op deze schaal te kunnen opereren. Dan moet je toch concessies doen om een gemene deler te vinden?
Mingers: “Daar willen we voor waken. We zijn ooit gestart als tegenbeweging en dat willen we blijven. Anders hadden we nu wel een volledig EDM-programma neergezet voor onze twintigste editie. Dat doen we bewust niet en dat maakt dat de line-up van de jubileumeditie soms vragen oproept, terwijl die juist enorm tekenend voor Extrema is.”

Bas Baetsen: “XO Belgium is bijvoorbeeld al een wat meer ‘underground’ festival en dat was zeker dit jaar een enorm succes. We moesten op een gegeven moment de poorten zelfs sluiten, zo druk was het. Het toont ook aan dat mensen openstaan voor iets nieuws. Iets waar ze waarschijnlijk nog nooit van gehoord hebben, maar wat wel enorm vet is. Dus die lijn trekken we nog verder door naar de Nederlandse XO. Swedish House Mafia was – tot ze stopten – wellicht de grootste dance-act ter wereld en velen vonden hen te commercieel. Toen XO hen had geprogrammeerd, waren ze nog underground. Mensen vergeten dat ook de grootste acts daar begonnen zijn. Deadmau5, Sub Focus, Nero, ook allemaal acts die groots – commercieel – zijn doorgebroken en die XO ook in een vroeg stadium had. Dat maakt dat als je terugkijkt op de line-ups, je ‘grote namen’ ziet, die dat toen nog niet waren. Dat proberen we dit jaar ook weer te doen op de Diamond- en Quartz-stages. Daar staan bijzondere acts die je nergens ziet, zoals Jamie Jones en Nic Fanciulli, of Flosstradamus en RL Grime. Misschien wel de grote namen van de toekomst. Op de main stage hebben we Madeon staan. Dat wordt muzikaal en visueel echt fantastisch, maar dat moeten we aan sommige mensen wel uitleggen.”

Hoewel vooruitstrevend, blikt XO ook terug dit jaar. Met oudgedienden als DJ Jean, Lady Aïda, Miss Monica, Joost van Bellen, DJ Marcello en Isis op het XO-programma en het boek Extrema 20 Years Of Love van Mark van Bergen. Waarom als vooruitstrevend festival terugblikken?
Mingers: “De tijd is er gewoon rijp voor. Een twintigste editie vinden we heel bijzonder en hadden we nooit durven dromen toen we daar in 1996 met 1.500 man stonden, of een jaar later toen de kas was leeggeroofd en we de dj’s niet meer konden betalen. Ik ben zelf iemand die vooral vooruit kijkt en eigenlijk nooit de tijd neemt om stil te staan. Maar toen het boek uitkwam en de afgelopen twintig jaar letterlijk en figuurlijk op één punt samenkwam tijdens de lancering in het Philips Stadion, werd ik daar toch heel emotioneel van. Alles staat erin, alle hoogtepunten, maar ook de dieptepunten en de keren dat we als bedrijf langs de rand van de afgrond zijn gegaan.”

Jullie waren de eerste partij die het aandurfde om in Noorwegen een evenement te starten. Is dat zo’n rand van de afgrond geweest?
Mingers: “We waren de eerste partij die in Noorwegen een dancefestival organiseerde. Op zich was het qua opkomst een groot succes. Noorwegen is tienmaal zo groot als Nederland, maar heeft slechts een derde van het aantal inwoners. Dus als je daar iets organiseert en je trekt 5.000 man, dan doe je het goed. Wij trokken 10.000 bezoekers, dus dat was heel goed. Maar Noorwegen is ook een enorm duur land en we hebben veel pech gehad met betaalsystemen en autoriteiten en media die wat dance betreft nog twintig jaar terug in de tijd leefden. Dat brak ons op en heeft ons meer dan een miljoen euro gekost. Die klap zijn we als bedrijf, we hebben tot nu toe alles volledig uit eigen middelen bekostigd, net te boven gekomen. Ik wil er absoluut nog wel eens teruggaan, want ik ben ervan overtuigd dat we daar nogmaals iets moois kunnen neerzetten. Maar ik denk niet dat ik nogmaals bereid ben om zo veel financieel risico te nemen, dus daar zal dan een investeerder bij moeten komen of iets dergelijks.”

Over investeerders gesproken: heeft SFX nooit bij jullie aangeklopt?
Mingers: “Zeker, dat was in ruwweg diezelfde periode. Solar Weekend maakte op dat moment veel winst, XO had net de genoemde klap gehad en een Amerikaans boekingskantoor had voor SFX dertig festivals op een rij gezet om te benaderen. Ik ben destijds meerdere malen naar Ibiza gevlogen, om te praten met SFX-topman Shelly Finkel, een enorm leuke man overigens. Voor mij was het vooral interessant om eens te zien wat mijn toko nu exact waard was, maar ik had voor mezelf bedacht dat ik, mits we een stuk vrijheid en creativiteit konden behouden, best geïnteresseerd zou zijn in SFX als partner. Het heeft even geduurd voor wij van onze kant de cijfers bij elkaar hadden die we konden presenteren en uiteindelijk is een deal met SFX niet gelukt. Of we hebben het niet gedaan, het is lastig uit te leggen aan welke kant het nu doodbloedde. SFX was op dat moment ook al ver met ID&T, wij hechtten veel waarde aan onze autonomie, voor hen was een festival als Solar Weekend, waar 1.200 kunstenaars bij betrokken zijn, wellicht ook wat te complex. Er is moeilijk een punt aan te wijzen waarop het spaak liep, maar inmiddels ben ik heel erg blij dat we nog steeds volledig zelfstandig zijn en naar eigen inzicht vooruit kunnen.”

De twintigste editie van XO heet 20 Years Of Love. Wat zijn de plannen voor de komende twee decennia?
Baetsen: “We hebben net de eerste aanvragen de deur uitgedaan voor een nieuw concept, dat we in België gaan ontwikkelen: een indoor-editie genaamd Extrema Noir. Die vindt plaats op dinsdag 10 november, voorafgaand aan een nationale feestdag die op woensdag valt. Hiermee geven we weer een nieuwe draai aan het succes van XO Belgium. Met zulke initiatieven willen we onszelf blijven uitdagen en vernieuwen.”

Mingers: “Wij zien onszelf als een grote familie. Dat zijn we ook echt, wij gedijen het best als we mensen om ons heen hebben en mensen blij kunnen maken. Dat is altijd ons uitgangspunt geweest. Extrema betekent voor ons ook creatieve vrijheid en vernieuwing en doen wat je hart ingeeft. Mijn dochtertje heeft toen ze drie was een tekening van een festivalterrein gemaakt. Met een parkeerplaats recht naast een camping en het was ‘voor papa, voor mij en voor allemaal lieve mensen’. Mandala Festival noemde ze het. Apetrots heb ik die tekening toen online geplaatst, een aantal media heeft het zelfs overgenomen. Later bedacht ik me dat we dat festival gewoon moeten gaan organiseren, omdat het perfect past bij de puurheid die we hier binnen Extrema voor ogen hebben. Mandala Festival is dus nu een toekomstig Extrema-project en wordt vanuit de puurheid en creativiteit van kinderen bedacht. Waar, dat mag ik nog niet zeggen, maar toen ik het terrein bezocht, lag de parkeerplaats recht naast de camping. Dat moet zo zijn.”

Een uitgebreidere versie van dit interview is te vinden in het nieuwe nummer van EB Live, dat vorige week is verschenen.