Interview: directeur Robert Swarts over vijf jaar Best Kept Secret

Best Kept Secret viert dit jaar zijn vijfjarig jubileum. Het driedaagse festival is de afgelopen jaren uitgegroeid tot hét festival voor muziekliefhebbers. Een gesprek met directeur Robert Swarts over muziekbeleving, scherpte, het belang van de artiest, onuitwisbare indrukken en het niet willen horen bij het establishment. “We willen anders zijn dan de anderen.”

Hoe is Best Kept Secret ontstaan?
Robert Swarts: “Het klinkt misschien cliché, maar het idee was om een festival te organiseren waar we zelf naartoe zouden gaan. Friendly Fire vertegenwoordigt veel artiesten en zodoende zijn we aanwezig op talloze festivals binnen en buiten Nederland. Daar zagen we vaak dingen waarvan we dachten: waarom is dat er bij ons niet? De ideeën stapelden zich op, en toen hebben we de stoute schoenen aangetrokken om zelf iets te organiseren. Het was onze ambitie om iets toe te voegen aan het Nederlandse festivallandschap.”

Wat waren de dingen die je miste?
“Vooral scherpte en lef. Festivals die risicovol durven te programmeren. Wij zagen veel artiesten die perfect in een festival-setting zouden passen, maar niet populair genoeg waren om die kans te krijgen. Op Best Kept Secret proberen we altijd bands of artiesten die in het clubcircuit voor twee- à driehonderd man spelen te presenteren aan een veel groter publiek. Dat past goed bij de Best Kept Secret-bezoekers. Zij zijn namelijk echte muziekliefhebbers, die niet alleen willen genieten van de grote namen maar ook op ontdekkingstocht willen gaan. Het spanningsveld tussen bekend en onbekend zoeken we continu op. Best Kept Secret is in vrij korte tijd een vaste waarde geworden op de festivalkalender. Ik denk dat we deze positie hebben bereikt door heel innovatief te zijn op het gebied van onder meer programmering, productie, betaalsystemen, terreininrichting, belasting op het milieu en creatieve cateraars. De grenzen daarvan zoeken we ieder jaar weer op. Onze insteek is elke keer: hoe kunnen we een nog betere versie van Best Kept Secret neerzetten? Ondanks het succes willen we echter niet tot het establishment worden gerekend. Dat past niet bij Best Kept Secret of Friendly Fire.”

Is onderdeel van het establishment worden niet een logisch gevolg?
“Ik hoop echt dat we daar altijd net onder-uit kunnen komen. Dat is mogelijk als je iedere keer durft te anticiperen op hoe het publiek je festival ervaart en niet bang bent om veranderingen door te voeren. We willen anders zijn dan anderen.”

Hoe ziet het Best Kept Secret-publiek eruit?
“Een deel van ons publiek bestaat uit doorgewinterde concert- en festivalbezoekers. Zij vinden het fijn om nieuwe muziek te ontdekken, lekker te eten en te drinken en wakker te worden op een camping of in een bungalow midden in de natuur. Aan de andere kant is er ook een jonger publiek dat dit ziet als een nieuw festival. Of liever gezegd: als hún festival. Voor veel van hen was Best Kept Secret vijf jaar geleden hun eerste festivalervaring, en zij komen ieder jaar terug. In deze markt waarin de consument heel veel keuze heeft om vermaakt te worden, zien wij dat een grote groep bezoekers heel loyaal is aan Best Kept Secret. Daar zijn we natuurlijk supertrots op. Het leeft bij onze bezoekers. Dat zie je ook omdat we zes à zeven maanden van tevoren al uitverkocht zijn. Hoeveel evenementen van dit kaliber kunnen dat tegenwoordig nog zeggen?”

Elk jaar uitverkopen, een trouwe fanbase, een succesvol festival. Wat houdt jullie scherp?
“Dat zijn juist de redenen om het nog beter te willen doen. Dit jaar hebben we met Radiohead en Arcade Fire voor ons de hoogst haalbare headliners in huis. De nummer een en twee bij de favorietenlijst van ons publiek. Dat legt natuurlijk heel veel druk om het heel goed neer te zetten. Dat geldt overigens niet enkel voor de headliners. Ik blijf terugkomen op het belang van de muzikale ontdekkingstocht. De onder-kant en het middelste gedeelte van onze line-up is net zo belangrijk als de bovenkant. Op langere termijn hebben bezoekersaan het totaalplaatje de meest dierbare herinneringen. Verrassingsmomenten die je niet zag aankomen. Daar doen we het voor.”

Best Kept Secret heeft de afgelopen jaar meerdere keren gediend als inspiratiebron voor andere festivals. Wat vinden jullie daarvan?
“Voor ons zijn dat heel grote complimenten. We proberen heel veel uit, en het is logisch dat dit met horten en stoten gebeurt. Het is een constant proces. Dat andere evenementen bepaalde aspecten overnemen, is iets waar je trots op mag zijn. Als je front runner bent, dan heeft wat je doet invloed op de rest van de omgeving. Tegelijkertijd zet het ons op scherp om weer die extra stap te zetten.”

Kun je daarvan een voorbeeld geven?
“Toen we vijf jaar geleden de eerste editie neerzetten, was het voor een festival ongekend om met meerdere creatieve cateringbedrijven te werken. Veel mensen riepen dat dit niet mogelijk was: je kon dit niet servicen. Dat hebben we toch gedaan, en nu zie je dat kwalitatieve en creatieve keuzes op het gebied van eten en drinken gemeengoed zijn geworden, ook bij andere festivals. Wij leunen nu niet achterover om te genieten van ons succes, maar ontwikkelen het idee verder door. We draaien niet alleen 100% op creatieve cateraars, maar willen dit jaar bepaalde keukens beter onder de aandacht brengen door ze bij elkaar te plaatsen. Op deze manier worden ze meer uitgelicht voor de bezoekers.”

Heeft Friendly Fire met Best Kept Secret internationale ambities?
“Nee, die hebben we niet. We hebben het festival naar dit niveau gebracht en willen daar blijven of eroverheen gaan. Daar ligt voor ons de prioriteit – niet om een vertaal-slag te maken richting het buitenland. We hebben het druk genoeg. Zo zijn collega’s bijvoorbeeld nu al bezig met mogelijke koerswijzigingen voor 2018, en dat heeft focus nodig. De tijd en aandacht is er niet om Best Kept Secret ook nog in een andere markt neer te zetten.”

Hoe ervaart de artiest het festival?
“Het is ons heel veel waard dat zij het ook erg naar hun zin hebben. Backstage wordt er heel goed voor hen gezorgd. We begrijpen dat artiesten tijdens een tour iedere dag ergens anders uit hun bus stappen. Daar spelen we op in. Naast kwalitatief hoogstaand eten en drinken worden er ook bijzondere dingen georganiseerd. Zo bieden we artiesten een excursie in Safaripark Beekse Bergen. Sinds het eerste jaar zit iedere reservering tjokvol. Iedereen wil dit meemaken, ook de headliners. Het is nu al zo dat artiesten in het najaar hun show bevestigen, waarna hun tourmanager mailt en zegt: ‘Ze willen wel op safari! Kunnen we dat alvast regelen?’ Daarnaast is optreden op Best Kept Secret bijna een uitje te noemen; ons publiek bestaat uit pure muziekliefhebbers.”

De wereld is de afgelopen vijf jaar nogal veranderd. Hoe gaat Best Kept Secret daarmee om?
“De afgelopen jaren zagen we veel terreur-aanslagen op grote groepen mensen. We zijn dan ook extra alert. Tegelijkertijd moet je er als organisator, maar ook als samenleving, voor waken niet te verkrampen. Het leven en de mogelijkheid om de vrijheid te kunnen vieren is ons ongelofelijk veel waard. Dat moeten we blijven doen. Natuurlijk gaat iedere vorm van dreiging mee in de productionele voorbereiding. In Nederland en België neemt iedere concert- of festivalorganisator zijn job heel serieus. Het leeft binnen de hele sector. We praten daar onderling heel open over en wisselen informatie, kennis en ervaring uit. We zijn dan niet bezig met concurrentie, maar proberen elkaar te helpen en te ondersteunen.”

Waar ben je het meest trots op?
“Op heel veel dingen. Wat betreft de artiest is het mooiste als je ziet hoe een act groeit naar een headlinestatus. Een mooi voorbeeld is alt-J. Deze Engelse indierockband stond tijdens de eerste editie in de tweede tent, waar ze de sterren van de hemel speelden – een van de bijzonderste momenten in de geschiedenis van Best Kept Secret. Dat optreden had niet enkel impact op het publiek, maar ook op de band; alt-J stond nog aan het begin van hun carrière. In 2015 verkochten ze de HMH uit en waren ze headliner bij Best Kept Secret. Dat is voor ons de mooiste route die een artiest kan afleggen. Natuurlijk hebben ze dit op eigen kracht bereikt. Maar het is bijzonder leuk dat wij een van die stenen op hun carrièrepad hebben mogen zijn. Dat geeft een trots gevoel. Voor het publiek is het onze missie om een onuitwisbare indruk achter te laten. Ik noem het optreden van Wilco vorig jaar, waarbij het hele publiek collectief ontroerd raakte. Na afloop was het even stil. Je merkte dat iedereen deze ervaring moest verwerken en tot zich laten doordringen. Dat soort momenten zijn uniek, en kenmerkend voor Best Kept Secret.”