'Hoogwaardige recycling kan perfect werken'

Vanaf 1 juli gelden er officiële regels om het gebruik van plastic terug te dringen. Dan is het namelijk verboden om kunststof bekers en voedselverpakkingen voor eenmalig gebruik gratis mee te geven aan de klant. Het verminderen van het plasticgebruik is echter een uitdaging waar het grootste gedeelte van de live-industrie al jaren mee bezig is.

Om een idee te krijgen hoe groot het wereldwijde probleem van ­plastic is publiceerde The Plastic Soup Foundation een aantal interessante, maar tegelijk ook schokkende cijfers. Zo is de hoeveelheid plastic die elk jaar wereldwijd wordt geproduceerd binnen de duur van één mensenleven significant gestegen. In 1950 was dat nog twee miljoen ton, 71 jaar later groeide dit cijfer naar 390 miljoen ton. Daarnaast plaatst de organisatie nog de kanttekening dat niet alle synthetische ­vezels zijn meegeteld. De werkelijke productie is dus nog veel groter. Meer dan de helft van al het geproduceerde plastic is na het jaar 2000 op de markt gebracht. De verwachting is dat de groei doorzet naar 1480 miljoen ton in 2050. Driemaal het ­totale gewicht van de huidige wereldbevolking. Dat steeds meer overheidsinstanties wereldwijd stappen zetten om het gebruik van plastic te beperken is dus logisch.

Hergebruik moet de norm worden

Begin vorig jaar stuurde staatssecretaris Vivianne Heijnen (Milieu) een brief aan de Tweede Kamer over de aanpak van zogeheten single use plastic. Vanaf 2024 zijn plastic wegwerpbekers en maaltijd­verpakkingen in principe niet toegestaan als er ter plaatse op een festival of in een horecagelegenheid gegeten of gedronken wordt. Hergebruik moet volgens Heijnen de norm worden. De live-industrie loopt de afgelopen jaren al voorop als het gaat om duurzaamheid en dus ook als het gaat over plastic en recycling. Zo introduceerden steeds meer bedrijven transparante ­recycle-oplossingen en werkt de branche al tijden naar de nieuwe norm van her­gebruik toe.

De hardcup én de softcup

Willem Westerman van branchevereniging VVEM onderstreept dat ‘de branche al tientallen jaren allerlei aspecten van duurzaamheid aan het benoemen is’. “Steeds weer zie je dat onze ondernemers graag meegaan in ontwikkelingen, mits die voor een aantal jaren goed te implementeren zijn. Het is belangrijk daarbij de hele keten van een product te bekijken en niet alleen op het gebruik op de evenementenlocatie te focussen. Daarbij moet uit verschillende mogelijkheden gekozen kunnen worden, want niet ieder evenement kan de uitdagingen op eenzelfde manier aanpakken. Bij dit onderwerp praat je dan dus zowel over de hardcup als de softcup.

Het is belangrijk de hele keten van een product te bekijken en niet alleen op het gebruik op de evenementen­-locatie te focussen

Elk met eigen voor- en nadelen en een eigen route van gebruik en hergebruik. Het ministerie heeft voor het recyclen van zacht plastic in Nederland wel doelstellingen geformuleerd die zwaarder zijn dan wat in de Europese Richtlijn staat. Dat blijft nog wel een stevige uitdaging. Met de testen die we dit jaar doen zien we dat we in 2024 wel heel dicht bij die doelstellingen in de buurt kunnen komen. Ook zien we specialistische leveranciers en adviseurs die juist deze aspecten goed oppakken om de organisator en de locaties goed te helpen. Veel gemeenten betalen inmiddels mee om die specialisten ook voor minder ervaren organisatoren en kleine evenementen in te ­kunnen zetten. “

Nog veel vragen

De stappen die inmiddels gemaakt zijn om anders met hoogwaardige recycling van plastic om te gaan zijn al erg groot, ­aldus Tjeerd Bijnsdorp, directeur van CircularPET, dat gespecialiseerd is in circulaire bekersystemen met softcups. “Als ik zie waar we nu staan vergeleken met een jaar geleden, dan kan ik stellen dat het al een grote vlucht heeft genomen. Iedereen die in deze branche met softcups werkt is zich ervan bewust dat recyclen straks een voldongen feit is. Er wordt daarom – al voor de wet ingaat – op grote schaal getest welke optie het beste werkt en past bij een evenement. Maar als ik eerlijk ben en kijk naar wat er rond single use plastics voor ‘to go’ is bedacht, denk ik dat de wetgeving daar nog veel inventiever moet zijn om het probleem de wereld uit te helpen. Dan moet iemand 15 cent extra betalen voor een bekertje. Hoe lost dat het probleem op als je het bekertje vervolgens nergens kunt inleveren? Dan blijf je het zien als ‘wegwerpplastic’ en niet als een grondstof die opnieuw gebruikt kan worden.”

Bewustwording en bereidheid

Toch is Bijnsdorp blij met de komende regelgeving. “Niets doen is geen optie en ik zie nu wekelijks dat hoogwaardige recycling perfect kan werken. Het succes van de nieuwe regels  of het nu werken met softcups is of met herbruikbaar – valt of staat met de bewustwording en bereidheid van het publiek om een plastic beker daadwerkelijk terug te brengen. Gewenning zal daar zeker een rol gaan spelen. CircularPET werkte in mei voor Breda Jazz, een vierdaags stadsfestival met een open karakter. “Ik verwacht dat we de eerste dag een wat hoger uitval­percentage gaan zien maar dat drie dagen later de bezoekers eraan gewend zijn. Ook de communicatie over het terugbrengen van de bekers naar de bar kan niet vaak genoeg worden uitgedragen. Het is belangrijk dat bezoekers en organisatoren hier constant aan herinnerd worden. Daarom zijn wij ook blij met de wetgeving.”

Het succes van de nieuwe regels – of het nu werken met softcups is of met herbruikbaar – valt of staat met de bewustwording en bereidheid van het publiek

Keurmerk

Wel zijn er nog veel vragen en uitdagingen. Bijnsdorp: “De belangrijkste is misschien wel hoe er straks gecontroleerd gaat worden en door wie? Als ik nu de factsheet lees die het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft gepubliceerd vind ik het nog te vrijblijvend klinken. Er wordt wel gesproken over dwangsommen maar wij weten uit ervaring hoe lastig het is om een betrouwbaar recyclingpercentage te berekenen en met welke factoren je te maken hebt. Terwijl die controle essentieel is, en streng en overal opgepakt moet worden. Mijn doemscenario is dat dit niet of niet goed gebeurt en we vervolgens te horen krijgen dat de overheid concludeert dat de uitzondering voor hoogwaardige recycling niet heeft gewerkt. Om dat te voorkomen zijn we nu bezig met collega’s uit het werkveld om tot een keurmerk te komen dat de overheid kan helpen met de handhaving en de controle. Met hoge eisen en gebaseerd op het zelfregulerende vermogen dat in onze branche al veel aanwezig is, zoals bij het geluidsconvenant. Er zijn zoveel voorbeelden van samenwerking tussen overheid en de markt waar het gaat om naleving van regelgeving. Vergelijk het met het CBR en de rijscholen of onlangs nog de testlabs op covid.”

Bezoeker opvoeden

Maaike Engelen van Bredenoord, leverancier van aggregaten, is het eens als de branche omschreven wordt als ‘koploper op het gebied van duurzaamheid’. De marketingmanager ziet echter ook de noodzaak van nieuwe toekomstige stappen die gemaakt moeten worden. “Het is goed dat het terugdringen van plasticgebruik op de agenda staat. Op dezelfde manier doorgaan als in het verleden is geen optie. Er zijn wel verschillende uitdagingen om die groene stappen waar te maken. De belangrijkste is misschien wel het opvoeden van het publiek. Hoe krijg je het voor elkaar dat zij daadwerkelijk die bekers en flessen tijdens een event niet op de grond gooien maar voor recycling inleveren? Voldoende en makkelijke inleverpunten zijn hier essentieel.”

Engelen is blij dat de branche zijn verantwoording pakt als het gaat om duurzaamheid en niet wacht tot zaken via regelgeving veranderd worden. “Je ziet dat er niet afgewacht wordt. Het plastic-probleem stond in de branche al hoog op de agenda voordat er wettelijke stappen werden genomen. Het voor de troepen uit lopen zie je overigens ook bij andere toekomstige duurzaamheidsuitdagingen. Kijk naar de evenementen die in natura2000-gebieden georganiseerd worden. Organisatoren kijken daar al jaren hoe alles nog groener kan en wachten wetgeving niet af. Ze willen voorsorteren om al te laten zien aan gemeente en provincie hoe zij duurzamer kunnen ondernemen.”

Groen ondernemen

In alle lagen van de industrie wordt nagedacht over groene oplossingen. Ook de relatieve nieuwkomer cashless-specialist Tactile zet vol in op duurzaamheid. Het terugdringen van de plastic berg staat daar hoog op de agenda. Managing director Tim Leunissen heeft zelfs een mogelijk antwoord om het terugbrengen van plastic bekers of borden gemeengoed bij de bezoekers te laten worden. “Je zou het daadwerkelijk retour brengen kunnen bevorderen met een puntensysteem. Binnen deze gamification prikkel, ontvangen bezoekers dan punten wanneer zij een beker of voedselverpakking terugbrengen. Wij zijn al geruime tijd toegewijd aan een ecosysteem dat ingericht is ter vermindering van het gebruik van single use plastics. Dit gebeurt onder andere door middel van een cashless betaalsysteem, waardoor de noodzaak voor het gebruik van plastic munten wordt vermeden. Daarnaast maken we gebruik van polsbandjes die van duurzaam materiaal zijn gemaakt en faciliteren wij inzameling voor recycling of hergebruik. Als jong bedrijf met jonge mensen is duurzaamheid voor ons een gegeven. Iets dat heel normaal is. We zien het als onze taak om mee te helpen om bezoekers van evenementen bewust te maken en te zorgen dat bijvoorbeeld plastic na gebruik weer gewoon bij de bar wordt ingeleverd. Je ziet gelukkig steeds meer dat organisatoren en bedrijven ook zo in de race staan. Groen ondernemen is belangrijk voor de toekomst.”