Grote steden roepen kabinet op om kunstsector te redden

De wethouders van de vier grote steden hebben zondag een dringend beroep gedaan op het kabinet om de kunstsector te redden. Zij stellen dat het Rijk geld moet vrijmaken omdat gemeenten niet genoeg reserves hebben om alle podia, musea en gemeenschappen te ondersteunen tijdens de coronacrisis. 

De wethouders van cultuur van de gemeenten Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht deden de oproep zondag in een open brief bij de Volkskrant. “Door de sluiting van podia, musea en theaters branden de reserves van de culturele sector op”, schrijven zij. “Analyses van de gevolgen voor de culturele sector in de vier grote steden laten een verlies zien van circa 114 miljoen euro tot 1 juli 2020. De anderhalvemetersamenleving heeft enorme financiële gevolgen voor de sector.”

De wethouders stellen dat de sector op dit moment wanhopig naar oplossingen zoekt. Dat theaters vanaf 1 juni enkele tientallen bezoekers mogen ontvangen, betekent niet dat zij gered zijn, merken zij op.

“Die financiële klappen kunnen zowel de gesubsidieerde als de niet-gesubsidieerde instellingen in onze steden, maar ook kunstenaars en creatieve makers, niet opvangen. Cultureel erfgoed dreigt onomkeerbaar te verdwijnen. We begrijpen dan ook maar al te goed dat de sector ons om ondersteuning vraagt”, schrijven de wethouders.

De sector is noodzakelijk voor verbeelding, vernieuwing, vooruitgang, vitaliteit en leefbaarheid.

De vier grote steden zeggen hun uiterste best te doen om aanvullende maatregelen voor de cultuursector te zoeken. “Maar daarmee redden we het niet. De 300 miljoen euro van het Rijk is een mooi bedrag, maar – zoals de minister zelf ook al aangaf – het is niet genoeg. Niet genoeg om ons fundament te redden.”

Ook zeggen zij dat de economische waarde van de sector niet onderschat moet worden. “De culturele sector biedt werk aan 114.000 mensen, goed voor gemiddeld 7 procent van de beroepsbevolking in de vier grote steden. Ook zijn musea, podia, concertgebouwen en andere culturele instellingen bepalend voor de keuze of mensen hier willen wonen, bedrijven zich hier willen vestigen en toeristen ons willen bezoeken. Deze bezoeken leveren een economische spin-off van honderden miljoenen euro’s aan extra bestedingen waarvan iedereen in Nederland profiteert.”

Met de oproep willen de wethouders het kabinet doordringen van het belang van kunst en cultuur voor de samenleving. “De sector is noodzakelijk voor verbeelding, vernieuwing, vooruitgang, vitaliteit en leefbaarheid.”

Kwijtschelding huur

Vorige week riepen diverse belangenorganisaties voor de culturele sector gemeenten nog op om de huur van culturele instellingen kwijt te schelden. Het gaat om een bedrag van vijftien miljoen euro per week.

Vanwege de coronamaatregelen ligt de culturele sector grotendeels stil en zijn de vaste lasten voor veel instellingen binnenkort niet meer op te brengen, aldus de belangenorganisaties. Verder wordt er verwezen naar soortgelijke regelingen die zijn getroffen voor de gehuurde accommodaties in de sportsector.

“Door de tijdelijke sluiting maken deze organisaties en hun gebruikers niet of minder gebruik van hun huisvesting”, schrijven de cultuurorganisaties. “Niettemin betalen zij daar wel volledige huisvestingslasten voor.” De huurkwijtschelding zou kunnen worden afgebouwd als zich voor instellingen een rendabele bedrijfsvoering aandient.

Steunmaatregelen

Minister van Engelshoven lanceerde eind april met een noodpakket ter waarde van 300 miljoen euro. Diverse culturele instellingen die hun ruimten van het Rijk huren, kregen huuruitstel. Ze riep gemeenten op dat voorbeeld te volgen, al was niet duidelijk of die financiële ruimte er daar is. Uit de brief van de vier grote gemeenten blijkt dat niet altijd het geval te zijn.

De cultuursector en de oppositie in de Tweede Kamer gaven eerder al aan dat het totale noodpakket voor de cultuursector te klein is. De beleidsvrouw gaf in een Kamerdebat aan dat ze het met de oppositie eens is dat er een groter noodpakket nodig is om de cultuursector door de coronacrisis te loodsen. Er wordt volgens haar dan ook gewerkt aan een groter steunpakket. Daarnaast hebben de zes grootste rijkscultuurfondsen 15 miljoen euro vrijgemaakt voor de sector.