Fusie moet Gigant en cultuurcentrum Markant in Apeldoorn sterker maken

Filmhuis en Poppodium Gigant en centrum voor kunsteducatie in Apeldoorn stevenen af op een fusie. De culturele instellingen huizen al in één pand en onderzoek van interim-directeur Loek Sijbers van Markant wijst op de mogelijke versterkingen. Sijbers denkt aan 1 januari 2017. Eerst wil de gemeenteraad eind mei een financiële onderbouwing van de plannen zien.

Volgens bestuurslid Marcel Jetz van Gigant is de aanleiding voor de fusie een logische. “We zitten samen in één gebouw en doen eigenlijk dingen die in elkaars verlengde liggen. We zien dat zowel bij programmeren als bij opleiden de boel aan het veranderen is. Dat mensen een avond willen organiseren met bepaalde muziek of het eigen dj-collectief. Dat gaat veel meer uit van de community en dat is eigenlijk ook wat Markant wil: Vanuit gemeenschappen je gezamenlijk ontwikkelen. Dan is één en één twee: waar kunnen we elkaar versterken? Dat is de insteek.”

‘Niet mee in trend podiumland van alsmaar groter’
“We willen niet meegaan in de ontwikkeling van veel podia, die veel groter worden en dan vanuit groter worden kijken of je nog voldoende publiek kan bereiken om je bestaan te legitimeren”, stelt Jetz beslist. “Dat is wat we zien in podiumland en hoe dat bestaansrecht steeds lastiger wordt. De overheid trekt zich terug, subsidies worden minder en bands stellen hele andere eisen. In het verleden tourden ze om hun nieuwe album te promoten. Nu worden nieuwe albums nog wel gemaakt, maar moeten bands veel meer inkomen halen uit optredens. Dat zijn allemaal ontwikkelingen waarvan wij zeiden: ‘Op oude voet doorgaan is leuk, maar daar gaan we het uiteindelijk niet mee redden’.”

Naast dat realisme is er ook een financiële noodzaak om samen te gaan werken. Volgens regionaal dagblad De Stentor komen beide cultuurcentra structureel geld tekort en levert een fusie kostenbesparingen op. “Die legitimiteit heeft ook met financiën te maken. Als er minder mensen komen en de kosten gaan omhoog, dan wordt het lastig om hetzelfde te kunnen blijven bieden. Dus we moeten ook wat anders, we moeten anticiperen op die veranderingen.”

Qua kostenbesparing nuanceert Jetz de verwachtingen. “Dat zal op termijn moeten blijken. In dit soort processen kosten de eerste jaren altijd meer geld. Je hebt de fusiekosten, de dubbele functies waar je wat mee moet en het gebouw dat aangepast moet worden. Dus ik verwacht dat in ieder geval de eerste jaren er meer geld naartoe zal moeten. En dat het op de langere termijn misschien wel besparingen op kan leveren. Waar het om gaat is dat we een goed fundament hebben, waarop we verantwoord een goed cultuurpodium en educatie kunnen blijven bieden in Apeldoorn.”

‘Geen dreigend faillissement’
Jetz weerspreekt de berichten dat Gigant zonder financiële steun op korte termijn op de fles zal gaan. “Als je nu naar onze jaarrekening kijkt dan dreigt er geen faillissement. Het enige is dat we goed op onze kosten moeten letten. Dat betekent dat we wat meer mainstream moeten gaan programmeren en minder risico nemen met beginnende bands waar minder mensen op afkomen.”

Uitgangspunt is om via een fusie een dergelijke ‘cultuurverarming’ te voorkomen en ‘de cultuur in Apeldoorn op een moderne manier in te vullen en de samenleving erij te betrekken’. “Als we daar onvoldoende geld voor hebben dan zullen we dat op een mindere manier moeten doen. Bijvoorbeeld door niet meer zeven dagen in de week open te zijn, maar alleen donderdag tot en met zondag.”

Fusie nog niet zeker
De gemeenteraad sprak op 10 maart over de toekomst van Markant en Gigant. Meerdere politieke partijen zijn kritisch over subsidie aan de noodlijdende instellingen. De meeste politici zien volgens de bestuurder van Gigant het belang en de meerwaarde van de fusie wel, maar plaatsen vraagtekens bij de financiering. Of zoals de ChristenUnie het verwoordt: “We willen wel het gesprek aangaan over hoe vér die infuuskraan open mag.”

Gigant kreeg eerder klappen in wat Jetz ‘een flinke bezuinigingsoperatie’ noemt. “In 2012 is er stevig op onze subsidie bezuinigd en gingen we van 650.000 euro op jaarbasis naar ongeveer 550.000, waarbij het gebruik van het pand wel duurder is geworden.” In principe blijft de subsidie wel op dezelfde hoogte de komende jaren, denkt de bestuurder. “Maar dat is ook afhankelijk van de uitkomst van het onderzoek naar samenwerking. Bij een fusie krijg je ook een andere financieringsconstructie. Dan moeten we kijken hoe dat er uitziet en daarop anticiperen.”

Presentatie plan eind mei
Organisatorisch en programmatisch hebben de instellingen het plan in hoofdlijnen op orde volgens Jetz. “We zijn nu aan het kijken hoe dat er financieel uit gaat zien. De afspraak is dat we dat eind mei presenteren. We hebben er alle vertrouwen in. Het plan ziet er op zich ook goed uit, alleen de financiering nog.”