Evenementen­branche wil duidelijkheid over stikstof

De stikstofproblematiek houdt Nederland in de houdgreep. Volgens Willem Westermann van het Kenniscentrum van de VVEM lopen ook organisatoren van evenementen met vragen over deze prangende kwestie rond. “De wens vanuit de evenementenindustrie richting Den Haag is vooral: kom met duidelijkheid. Kom met iets concreets, wat werkbaar voor ons is.”

Al sinds zijn formatie worstelt het Kabinet-Rutte IV met het stikstofdossier. Er moet iets gebeuren en snel, maar wat dan precies en door wie, dat zijn antwoorden die de regering nog niet eenduidig heeft weten te formuleren. Het roept bij festivalorganisatoren dan ook onvermijdelijk de vraag op of de stikstofkwestie ook hen zal raken en in welke vorm. Bij de Vereniging van EvenementenMakers (VVEM) komen daarover steeds meer ­vragen binnen. “Het begint bij de onduidelijkheid”, zegt Westermann over de huidige wetgeving. “Dat betekent dat je nu ziet dat verschillende provincies op dit moment nog niet precies weten wat ze moeten en dat ze in de gemeenten dus ook nog onduidelijk zijn. Je moet aantonen wat je aan het doen bent en dat betekent dat, met de onduidelijkheid die we hebben, de vraag ontstaat: ‘Ik moet iets gaan aantonen, maar wat moet ik dan?’ Nou, we zijn de afgelopen maanden met diverse grote festivals druk bezig geweest om te laten zien dat wij op gebied van stikstof redelijk goed bezig zijn.”

AERIUS-calculatie

Het sleutelwoord hierin is stikstofdepositie, oftewel de hoeveel stikstof die neerdaalt op kwetsbare natuur. Daarvoor moet een zogenoemde AERIUS-calculatie ­worden uitgevoerd, die je in principe zelf kunt doen, maar waarvoor vaak aparte bureau’s ­moeten worden ingehuurd. “Dat is een programma waar iedereen naar verwijst. Aan de hand van jouw gegevens kun je bekijken wat jouw impact is. Daar zit een berekening achter die je niet altijd kunt doorgronden. Je kunt niet zomaar zeggen dat het te maken heeft met de omvang van een evenement.” Factoren die bijvoorbeeld meespelen zijn welke energiebronnen er gebruikt worden, de duur van het festival en hoeveel transport er plaatsvindt. Volgens Westermann ben je als festivalorganisator 3.000 à 4.000 euro kwijt aan zo’n berekening, wat zeker voor de kleinere festivals een flinke hap uit het budget is. “Misschien is dat helemaal niet nodig en kunnen we als branche gemakkelijk zeggen voor welke evenementen dat wel of niet van toepassing is.”

Vaagheid

Inmiddels heeft de VVEM een project opgezet om uit te zoeken hoe dat zit. “Daarmee zijn we concreet aan het kijken hoe het nou werkt met die berekeningen. Wat komt daar dan uit en hoe kun je dat positief beïnvloeden om te kijken wat voor oplossingen je kunt toepassen? Sommige dingen zijn heel praktisch, zeker als het gaat om aggregaten en batterijen. Daarvoor zijn er technische oplossingen.”

Daarnaast vindt Westermann het onterecht dat door de stikstofproblematiek alles op één hoop wordt gegooid, zonder naar de specifieke details te kijken. Zo komt de stikstofuitstoot van een festival van een paar dagen niet eens in de buurt van wat andersoortige bedrijven in dezelfde tijd uitstoten. “Er is veel vaagheid over de regels. Wordt mij hetzelfde aangerekend als een boer of als een visser? Bij de visserij is het ook best vaag: moeten we nou elektrische motoren hebben terwijl we buiten op zee varen of juist niet? Wat zeg je nou eigenlijk? Oh, nee, eigenlijk gaat het om de sleepnetten en de CO2-uitstoot in plaats van stikstofuitstoot. Dat is toch een ander verhaal.”

Papieren tijger

Gezien de beperkte stikstofuitstoot van evenementen verwacht Westermann dat de AERIUS-calculatie slechts voor enkele organisaties van toepassing is. “Ik denk niet dat het nodig is om al die evenementen die berekeningen te laten doen. Uiteindelijk gaat denk ik één procent van de evenementen in Nederland die berekening maakt. Dan moet je niet zeggen dat ze dat allemaal moeten doen. Dan krijg je een administratieve regeldruk die nergens op slaat. Dan ben je een papieren tijger aan het optuigen.” Hij kan zich best voorstellen dat sommige festivalorganisatoren wellicht gaan nadenken om in plaats van evenementen in de buitenlucht nu indoor-events te organiseren. “Een festivalorganisator zegt: ‘Buiten kan echt steeds minder of het wordt steeds lastiger. Want er moet van alles worden aangeleverd, je moet berekeningen doen en dat kost meer geld. Maar als ik het binnen ga doen, dan heb je met al die dingen vrijwel niets te maken.’”

Waan van de dag

Westermann benadrukt nog maar eens dat dit issue zeker niet nieuw is. “Duurzaamheid in al zijn facetten zie ik bij ons al 25 jaar op de agenda staan.” Hij noemt het contrast met de arbowet. “Als ik vandaag te zwaar moet tillen dan zitten er morgen wieltjes onder.” Ondanks de doemverhalen over de stikstofproblematiek die dagelijks aan de vele talkshowtafels worden uitgestrooid, oordeelt Westermann dat de Nederlandse evenementenbranche wat betreft vergroening en verduurzaming op de goede weg is en daarin ook graag wil investeren. “Wij zijn als branche niet langdurig dingen aan het belasten. Wij zoeken naar oplossingen om ervoor te zorgen dat we op een goede manier bezig zijn. Dat is de balans die gevonden moet worden bij maatschappelijk verantwoord ondernemen; dat we op een hele logische manier ons ding doen.” Daarbij is het van belang dat Den Haag snel meer duidelijkheid geeft, zodat de spookverhalen niet langer een eigen leven gaan leiden. “We moeten niet de waan van de dag laten regeren. We moeten ervoor zorgen dat we gewoon logisch blijven nadenken voor de langere termijn.”

De reactie van de demissionair minister van Natuur en Stikstof is hier terug te lezen.