Doorgroei openluchttheaters blijkt lastige puzzel
In het afgelopen jaar vonden 654.879 bezoekers hun weg naar openluchttheaters. Dat is een groei van 30 procent ten opzichte van 2022. Het aantal voorstellingen, waaronder veel concerten, is in tien jaar tijd verdubbeld. Is verder groeien mogelijk? “Ja, maar beperkt vanwege enkele uitdagingen,” zegt Henk Voets, voorzitter van de Vereniging Nederlandse Openluchttheaters (VNO).
In het afgelopen jaar vonden 654.879 bezoekers hun weg naar openluchttheaters. Dat is een groei van 30 procent ten opzichte van 2022. Het aantal voorstellingen, waaronder veel concerten, is in tien jaar tijd verdubbeld. Is verder groeien mogelijk? “Ja, maar beperkt vanwege enkele uitdagingen,” zegt Henk Voets, voorzitter van de Vereniging Nederlandse Openluchttheaters (VNO).
Het afgelopen jaar was er binnen het circuit van openluchttheaters een sterke groei in ‘muziektheater’: groots opgezette, musicalachtige producties met een boeiend verhaal en moderne muziek. Een voorbeeld daarvan is ‘Het was Zondag in het Zuiden’, een musical over hoogwater in Limburg op muziek van Rowwen Hèze. Deze voorstelling werd opgevoerd in De Doolhof in Tegelen en trok maar liefst 65.000 bezoekers naar het dorp bij Venlo.
Jonger publiek
Meer algemeen heeft muziek met 44% van de bezoekers het grootste aandeel in de publieksaantallen van openluchttheaters. Het gaat daarbij ook om popconcerten. Henk Voets, voorzitter VNO: “Van oudsher worden er veel toneelvoorstellingen georganiseerd, maar het is voor de theaters moeilijk om daar de kosten mee te dekken. Concerten vormen een beter verdienmodel. Dat aandeel is gestaag gegroeid: de openluchttheaters hebben de markt gevonden en de artiesten de openluchttheaters. Het publiek is de grote winnaar, want we zien steeds meer bezoekers en vooral meer jongeren.”
Oprukkende wijken
Voets, die namens de VNO 42 openluchttheaters vertegenwoordigt, voorziet ook voor dit jaar weer een groei in bezoekersaantallen. “Afgelopen jaar was geen incident, de curve stijgt al langer. De vraag is wel waar het eindigt, want er zijn ook uitdagingen. Zo draaien de openluchttheaters in sommige regio’s volledig op vrijwilligers. Elders drukken juist de kosten voor professionals op de begroting. Bij groei worden dergelijke zaken voor organisaties complexer. De grootste uitdaging is voor de meeste theaters echter de omgeving. De woonwijken rukken op naar het buitengebied, waar de openluchttheaters zitten. Voor de vergunningen die vaak nodig zijn om luidere concerten te organiseren, is dat geen goed nieuws.”
De Kersouwe
De Kersouwe
Programmaboekje overbodig
Betere profilering
De populariteit van het openluchttheater schrijft Van den Berg toe aan een mix van zaken: naamsbekendheid, een gevarieerde programmering en een goede profilering. “Dat laatste zien we in de hele sector en is ook te danken aan de publiciteit die de Vereniging Nederlandse Openluchttheaters genereert. De zichtbaarheid is flink beter dan voorheen. Ook de populariteit van festivals speelt een rol. Mensen vinden het enorm fijn om in de buitenlucht van een show te genieten. En dan is een openluchttheater toch weer een andere, intiemere beleving dan een groot festival.”
Binnen de perken houden
De Kersouwe organiseert momenteel zo’n 40 activiteiten per jaar. Problemen met geluidsontheffingen spelen hier niet. De entreeprijzen zijn de laatste jaren omhoog gekropen tot rond de 40 euro voor grote concerten. Het publiek lijkt daar geen problemen mee te hebben. Meer shows zouden volgens Van den Berg vast wel mogen van de gemeente en omgeving, maar toch gaan die er volgens haar waarschijnlijk niet komen. “Wij draaien voornamelijk op vrijwilligers en daar wordt best veel van gevraagd. Bekende artiesten als Danny Vera en Davina Michelle komen hier graag en vragen een zekere professionaliteit van de organisatie. Die bieden wij en dat betekent dat het team nogal wat op z’n bord krijgt. De uitdaging voor De Kersouwe is vooral om het niet uit de klauwen te laten lopen voor de vrijwilligers. Wij willen dit theater nog heel lang heel gezellig houden voor iedereen.”
Wij willen dit theater nog heel lang heel gezellig houden
Caprera
Druk op omgeving
In 2023 bestond Caprera 75 jaar en organiseerde het openluchttheater extra shows. Dat jaar werden er voor het eerst in de historie rond de 90.000 bezoekers verwelkomd. Van Piggelen: “Dat is ervaren als iets te veel; de druk op de omgeving wordt dan te hoog. Met aantallen van 60.000 tot 70.000 zijn wij tevreden en die halen wij met een goede, gevarieerde programmering vrij eenvoudig.”
Foto: Jaap Kroon
Geluidsontheffingen
De omgeving waar Van Piggelen op duidt vormt de grootste uitdaging voor Caprera. “Wij hebben 12 geluidsontheffingen per seizoen. Op die dagen programmeren wij twee keer per dag een popconcert. Op de andere dagen programmeren we andere shows, want dan moet het geluidsniveau onder 85db blijven. Dat is met hardere muziek en juichend publiek een moeilijke opgave. We doen er alles aan om met technische middelen zoveel mogelijk grip op het geluid te krijgen, maar dat heeft natuurlijk beperkingen.”
Groeiende maatschappelijke rol
“Het is weleens lastig om aan de normen te voldoen, maar we doen graag ons uiterste best. We willen namelijk juist een positieve rol vervullen in onze omgeving. Dat doen we onder meer door te investeren in educatieve en sociale programma’s voor mensen uit de buurt en verduurzaming van onze faciliteiten en processen. Onze groei zit vooral in die maatschappelijke rol. We willen dat iedereen hier kan genieten van de magische sfeer die ons openluchttheater biedt, op een manier waar de omgeving blij van wordt.”
Foto: Jaap Kroon – Suzan & Freek
Rubriek: Podia & Locaties