BREIN-directeur Bastiaan van Ramshorst: 'Ik vrees dat we relevant blijven'

Bastiaan van Ramshorst volgde begin dit jaar Tim Kuik op als directeur bij Stichting BREIN. Iemand opvolgen die al 25 jaar het boegbeeld is van een organisatie, is geen sinecure. “Een belangrijke les die ik van Tim leerde, was dat je constant je nek moet uitsteken.”

Bastiaan van Ramshorst is geen onbekende bij BREIN. Hij werkt al bijna 15 jaar met en bij de piratenbestrijder. Eerst in opdracht en daarna als vaste advocaat. “In 2010 heb ik Tim gebeld. Ik wist dat zijn hoofd juridische zaken naar de Motion Picture Association was overgestapt was en heb de stoute schoenen aangetrokken. Ik wilde bij BREIN werken en dat vond Tim een goed idee.”

Vorig jaar werd bekend dat Tim Kuik met pensioen ging en werd Van Ramshorst gevraagd of hij zijn functie wilde overnemen. “Het leukste van deze job is dat je aan het roer staat in de strijd tegen illegale content. Je bedenkt de strategie en ziet de resultaten. Met Tim maakten we een raamwerk van rechtspraak en dit mag ik nu met mijn collega’s uitvoeren en verder aanvullen als directeur.”

Je bedenkt de strategie en ziet de resultaten

Kuik stond bekend als gepassioneerd, met het hart op de tong en voor de duivel niet bang. Hij was dan ook vaak de kop van jut en werd regelmatig bedreigd door boze downloaders die steeds moeilijker illegaal films konden kijken of muziek luisteren. “Een belangrijke les die ik van Tim leerde, was dat je constant je nek moet uitsteken. Hij liep bijna altijd voor de troepen uit en ging niets uit de weg. Dat kan soms lastig zijn. Zeker als veel mensen van mening zijn dat internet vrij moet zijn en iedereen een mening heeft over piraterij, een mening die niet per se gebaseerd is op feiten.”

Focus

De strijd tegen piraterij is anno 2024 compleet anders dan toen Kuik in 1999 bij BREIN begon. Grote inbreukmakers als The Pirate Bay zijn marginale spelers geworden en de consument heeft het gemak van legaal aanbod omarmd. “Er is meer begrip gekomen voor het werk dat BREIN doet. Daarnaast is het speelveld anders geworden. Het hangt van de sector af waar onze focus ligt. We houden ons niet alleen bezig met muziek en films, maar ook met boeken en beelden. Daar zien we verschillende uitdagingen. In de audiovisuele sector is IPTV een probleem en daar zitten we bovenop. Daarnaast is de illegale vinylverkoop terug van nooit weggeweest. We controleren op platenbeurzen en ook bij online-aanbieders op illegale persingen of bootlegs. Generatieve AI-systemen zien we daarnaast als een bedreiging voor alle sectoren. De eerste excessen hebben we al gezien bij muziek en boeken. Je kunt op je vingers natellen dat dit ook onze andere sectoren gaat raken.”

Er is meer begrip gekomen voor het werk dat BREIN doet

Schaken op meerdere borden

Van Ramshorst ziet de strijd tegen bijvoorbeeld IPTV niet als water naar de zee dragen. Ondanks de successen die BREIN afgelopen jaren boekte tegen verkopers blijft het relatief makkelijk om online aanbieders te vinden. “We hebben de afspraak met Google dat er niet meer geadverteerd kan worden met het zoekwoord IPTV. Het is en blijft een constante strijd.

Het is en blijft een constante strijd

Die overigens werkt, want door de jaren heen hebben we al veel wederverkopers aangepakt. We pakken echter wel het liefst de bron aan en niet alleen de aanbieder. Om buitenlandse spelers te stoppen werken we met internationale collega’s. IPTV is een dusdanig groot probleem dat we ons al eerder hebben gerealiseerd dat BREIN alleen dit niet kan stoppen. Daarom hebben we een beroep gedaan op de strafautoriteiten, medegeholpen door onze nieuwe voorzitter Fred Teeven. Dat heeft in 2023 voor de grootste actie tegen online piraterij ooit geleid. We hopen de eerste veroordeling eind dit jaar te zien. We schaken op heel veel borden en dat lukt goed.”

Smoes

De afgelopen jaren zag de wereldwijde consument de prijzen van alles, van boodschappen tot streamingdiensten, significant stijgen. De nieuwe BREIN-directeur denkt niet dat de prijsstijgingen bij onder andere Spotify of Netflix een valide argument zijn voor een toename in illegaal gebruik. “Vroeger was de smoes: het is niet beschikbaar dus ik haal van het van The Pirate Bay. Tegenwoordig is een veel­gehoord argument de prijs. Het is onbetaalbaar om van alle streamingdiensten lid te zijn. Maar niet eerder zagen we een zo compleet en uitgebreid aanbod van een extreem hoge kwaliteit. Een logisch gevolg is dat je dan als consument keuzes moet maken. Je hebt toch geen tijd om alles wat verkrijgbaar is te luisteren of te kijken.

Daarnaast werken de aanbieders met gratis versies of goedkopere abonnementen met reclame. Dat alles duurder is geworden is een feit, maar het kan niet als argument worden gebruikt om goed te praten dat je overstapt naar illegale aanbieders. Wij gaan overigens niet over de prijzen van de streamers. BREIN is er alleen voor de aanpak, het stoppen en tegenwerken van illegaal aanbod.”

Geen Amerikaanse toestanden

Op moment van het interview werd bekend dat in de VS een aantal platenmaatschappijen een internetprovider heeft aangeklaagd omdat deze illegaal downloadende abonnees toegang gaf tot snel internet – ondanks meerdere waarschuwingen van rechthebbenden. In Nederland is BREIN al jaren verwikkeld in een juridische strijd met internetserviceproviders. Van Ramshorst verwacht echter dat we dit soort Amerikaanse praktijken hier niet gaan zien.

“Een Nederlandse of Europese rechter zal niet meegaan in een eis om consumenten helemaal af te sluiten van internet na illegaal downloaden. Je bent immers tegenwoordig van internet afhankelijk voor verschillende levensbehoeften. Zo’n Amerikaanse actie is hier dus niet haalbaar. De politiek heeft daarnaast geen voorkeur om consumenten te vervolgen. We hebben in het verleden waarschuwingen gezonden naar inbreukmakende consumenten. Uiteindelijk gaat het erom dat zij voorgelicht worden. Met downloaden ondersteun je een industrie van parasieten waar niemand uiteindelijk beter van wordt.”

Met downloaden ondersteun je een industrie van parasieten

Toekomst

Een toekomst waar de werkzaamheden van BREIN niet meer nodig zijn omdat piraterij verdwenen is ligt volgens Van Ramshorst niet in het verschiet’ “Ik vrees dat we relevant blijven. Piraterij is en blijft een internationaal probleem, waar Nederland een grote rol in speelt. Veel illegaal spul wordt hier gehost. De komende jaren is er dus op verschillende niveaus genoeg werk en daar zijn we klaar voor.”