Achtergrond: woekerprijzen accepteren of tickets op naam?

Shows van Adele en Muse en festivals als Zwarte Cross hebben één ding gemeen: zodra het bordje ‘uitverkocht’ op de deur hangt, worden kaarten voor een veelvoud van de prijs online aangeboden. Organisatoren reageren woedend. Maar hoewel de secondary ticketingmarkt goed zou zijn voor 5 à 10% van de totale kaartverkoop, gaat bijna niemand over tot verkoop van tickets op naam.

De problemen rondom de doorverkoop van tickets zijn niet los te zien van vraag en aanbod. Zo is de Britse zangeres Adele zo immens populair, dat haar Ziggo Dome-concerten in een half uur uitverkocht waren. Veel fans grepen mis, en de enorme vraag leidde ertoe dat de ticket-prijs op Marktplaats en bij ticketbureaus als Viagogo en Seatwave omhoogschoot: van de oorspronkelijke 59 euro tot rond de 1500 euro. Onlangs gebeurde hetzelfde met het concert van Bruce Springsteen op het Haagse Malieveld, waarvoor de 65.000 kaarten in anderhalf uur uitverkocht waren. Zwarte Cross deed er iets langer over, maar inmiddels zijn de driedagenkaarten en de dagkaarten voor zaterdag en zondag weg. Om even later online weer op te duiken, tot grote woede van de organisatie. “Je betaalt grof geld en je krijgt vaak niets”, waarschuwt het Achterhoekse festival op Facebook. “Deze mensen willen je geld stelen, trap hier niet in! Klootzakken zijn het. Deel dit bericht aub, dan lezen ze  hopelijk zelf ook dat ’t klootzakken zijn.”

Illegale ticketsites en oplichters
Woordvoerder Pieter Holkenborg van Zwarte Cross noemt de wederverkoop voor woekerprijzen een ‘nare ontwikkeling’. “Voor ons is het nog niet eens zo vervelend, want de meeste van die illegale ticketsites kopen wel bij ons in. Maar ze hanteren verkeerde voorwaarden en rekenen te hoge prijzen. Wij willen dat onze bezoekers niet teleurgesteld worden.”

Ook Into The Great Wide Open, dat in januari binnen het uur alle zesduizend kaarten verkocht, waarschuwt bezoekers om geen kaarten van derden te kopen. Door de schaarste zien ook oplichters hun kans schoon. Volgens TivoliVredenburg gebeurt het regelmatig dat die kaarten aanbieden in het Facebook-event. “We raden je aan het profiel van de verkoper goed te checken en niet zomaar geld over te maken”, berichtte het podium, nadat de show van De Staat uitverkocht was.

De ‘tweedehands’-ticketingmarkt is internationaal enorm gegroeid. Grote artiesten als Elton John, Coldplay en Mumford and Sons spraken hun afschuw uit over de schandalige prijzen. Secondary ticketingbedrijven verdedigen zich desgevraagd door te stellen dat de vraag – dus de klant zelf – de hoogte van de prijs bepaalt. Concertpromotor Willem Venema van Double Vee Concerts vindt dat echter te makkelijk. Hij meent dat onlineticketshops puur voor financieel gewin kaarten opkopen en de prijs opdrijven, en dat vindt hij onacceptabel. “Ik heb liever dat dat geld bij de artiest komt dan bij derden.”

Geaccepteerd als realiteit
Als artiesten als Coldplay, consumentenorganisaties, organisatoren van evenementen en politici van bijvoorbeeld SP en CDA de overheid oproepen om maatregelen te nemen, waarom gebeurt daar dan niets mee? Waarom ligt de wet op de online ticketing al jaren in een Haagse la en nemen veel partijen secondary ticketing tegenwoordig voor lief? Venema wijt dat aan de heersende, ‘typisch libertijnse VVD-visie’: “Dit is handel, mijn handel, en daar moeten anderen zich niet mee bemoeien. Dat is een visie, maar daar gaat nog een moraal aan vooraf. Wij vinden dat je kaarten moet verkopen op de beste manier, en zó dat het uitverkoopt. En zó dat het fatsoenlijk is. Ik voel mij moreel bezwaard als ik afspreek dat iemand een show van ons verkoopt voor bedrag X en die blijkt bedrag Y binnen te hengelen, waarbij niet duidelijk is waar het verschil tussen bedrag X en Y is gebleven.”

Niettemin wordt het fenomeen van secondary ticketing en online marktplaatsen meer en meer geaccepteerd als iets dat niet meer weggaat en te prefereren is boven de illegaliteit van de ‘echte zwarte markt’. Sommige partijen omarmen het zelfs openlijk. Zo sloot Dutch Valley (het Nederlandstalige broertje van Dance Valley) in 2012 al een driejarige deal om alle kaarten via de site Vakantieveilingen.nl te verkopen, en ging organisator Q-Dance in 2014 in zee met ticketmarktplaats Viagogo, wat tot veel onbegrip bij de fans leidde. Omdat Q-Dance eigendom is van SFX, moest de organisatie volgen toen het Amerikaanse concern een sponsordeal afsloot met Viagogo (voor 75 miljoen dollar). Ook Awakenings zit aan Viagogo vast. Het danceplatform levert kaarten, maar bedong dat Viagogo die voor de originele prijs moet verkopen zolang Awakenings niet uitverkocht is.

LiveNation
Marktleider Mojo Concerts, destijds mede-initiator van de Weet Waar Je Koopt-campagne (tegen het doorverkopen van tickets met winstoogmerk), beseft dat secondary ticketing niet uit te roeien is. Dat moederbedrijf LiveNation naast Ticketmaster ook secondary ticketingbureau Seatwave in de portefeuille heeft, wekt de schijn van belangenverstrengeling. Vermoedens over ‘onderhands doorverkopen’ en andere afspraken ontkent Mojo resoluut. Mark Yovich, president van Ticketmaster International: “Ticketmaster en Seatwave zijn op het gebied van tickets niet met elkaar verbonden. Ticketmaster schuift geen tickets door, we kunnen dat niet eens, we verkopen ze tenslotte voor de promotors. In de emotie die speelt bij de mensen die naar een concert willen en die achter het net vissen, is die boodschap echter maar lastig over te brengen.”

Kaarten op naam?
Hoewel bij onder meer concerten van Kraftwerk en Nick Cave succesvol is geëxperimenteerd met het verkopen van kaarten op naam, zijn veel organisaties daar nog niet aan toe. Zo zegt Mojo dat alleen bij kleinere shows te kunnen, maar onmogelijk bij de Arena, Ziggo Dome of Gelredome. Praktische problemen als te lange wacht-rijen worden aangevoerd, en vastzitten aan je kaart als je ziek bent wordt als te klant-onvriendelijk ervaren. Zwarte Cross is ook nog niet zover, vertelt Holkenborg. “Mijn collega is vorig jaar op Glastonbury geweest, waar ze dat wel doen. Je moet daarvoor ook je foto uploaden. Wellicht is dat de toekomst.” Het voorbeeld van het grote Glastonbury bewijst volgens Venema dat het op Lowlands en Pinkpop ook kan. Het is vooral een investering, iets wat bij kleinere concerten waarschijnlijk niet loont. “Technisch zijn er niet zo verschrikkelijk veel bezwaren. Uiteindelijk betaalt de artiest aan elke ticketcontrole mee, dus je kunt het gewoon vragen.” Holkenborg: “Voor ons is dat nog niet concreet, maar we houden de ontwikkelingen wel in de gaten. Voor nu is het vooral vervelend voor de bezoekers.”

En zo zijn we weer bij de bezoekers. Aangezien de overheid niet met maatregelen komt en de markt zich niet verder reguleert, kunnen alleen consumenten iets veranderen. Dat zou een ongekend gebaar van solidariteit vergen, waarbij bezoekers massaal weigeren te veel te betalen. Maar gezien de huidige bereidheid om grote bedragen neer te tellen, lijkt dat niet realistisch.