Achtergrond: talentpodium ETEP internationaal zeer succesvol

Bijna 25 jaar na de ondertekening van het Verdrag van Maastricht wordt Europa ook muzikaal steeds meer één. Dat is mede te danken aan het succes van het European Talent Exchange Programme (ETEP), dat de uitwisseling van artiesten tussen Europese landen bewerkstelligt. “Alle partijen profiteren: bands, publiek en festivals.”

Hoe kunnen we ervoor zorgen dat meer Europese bands buiten hun
eigen landsgrenzen voet aan de grond krijgen en daar kunnen optreden? Hoe kunnen we de culturele diversiteit vergroten en de uitwisseling van artiesten bevorderen, zodat een Spaanse band ook in Noorwegen kan optreden, of andersom? Dat zijn twee vragen die Peter Smidt, artistiek directeur van Eurosonic Noorderslag, zichzelf dertien jaar geleden stelde. Met het opzetten van het European Talent Exchange Programme (ETEP) hebben uitvoerend producent Ruud Berends en hij een platform gecreëerd dat zijn missie van uitwisseling van bands tussen Europese landen bewerkstelligt.

Amerikaanse hegemonie
Voor Nederlandse artiesten is de stap naar het buitenland snel gezet, omdat ze uit een klein land komen. Maar ook in grotere landen hebben artiesten behoefte om in het buitenland op te treden en zo hun plafond te verhogen. Voor Europese bands is het echter vaak lastig opboksen tegen de hegemonie van vooral Amerikaanse en Engelse bands.

“Dat wij via de muziek wel weten wat er leeft in een bepaalde wijk in New York of Londen, maar niet in Barcelona of Berlijn, is vanuit cultureel oogpunt merkwaardig”, aldus Smidt. “Bovendien is het voor artiesten zelf ook niet goed als je gedwongen wordt alleen verdiensten te halen uit het publiek uit je eigen land. Voor artiesten is er een enorme noodzaak de markt te verruimen door in het buitenland op te treden. Dan begin je dicht bij huis: in Europa. En Europa zelf verdient dan ook meer geld door deze circulatie van Europees repertoire. Dat zagen organisaties als Buma Cultuur, Sena Performers, Export Music Norway en de Europese Unie ook in. Zo is ETEP ontstaan.”

Spannende nieuwe namen
Centrale rol in ETEP zijn de Europese festivals die deelnemen aan het programma. Smidt: “In een club zou een onbekende buitenlandse band weinig mensen trekken. Op festivals is dat anders. Festivalbezoekers komen voor de headliners, maar zijn tegelijkertijd open minded genoeg om ook naar iets te kijken dat ze nog niet kennen. Niet alleen in Noorwegen zullen mensen van Aurora houden, zoals is gebleken. Alle partijen profiteren: bands, publiek en festivals. Het publiek wordt verrast met iets dat ze misschien niet hadden leren kennen zonder ETEP, het festival heeft een spannende nieuwe naam erbij en krijgt een symbolische tegemoetkoming in de boekingskosten, en de band kan een nieuw buitenlands publiek aanboren. Daarbij: als ze op een groot festival staan, zien de kleinere festivals in een land de band vaak ook, en kan dat ook daar een optreden opleveren. Zo vormen festivals een goed platform voor onbekend Europees talent, ook omdat ze vaak verbonden zijn aan radiostations, die op hun beurt weer aandacht geven aan een nieuwe buitenlandse artiest. Zo komt een band als My Baby na hun optreden op Exit festival ook op de Servische radio. De radiostations zijn bovendien ook al op EuroSonic, waar ze interessante nieuwe bands als eerste kunnen oppikken om vervolgens op hun zender te draaien.”

Internationaal succes
Inmiddels doen er honderd Europese festivals mee aan ETEP, waaronder grote namen als Iceland Airwaves, Roskilde en Glastonbury. De directeuren en programmeurs van de festivals tippen elk jaar de organisatie van EuroSonic Noorderslag over de beste nieuwe artiesten uit hun land. Een deel daarvan wordt vervolgens geboekt voor EuroSonic. In Groningen ontmoetten de festivaldirecteuren en programmeurs elkaar ook. Smidt: “Daar tippen Jan Smeets van Pinkpop en Eric van Eerdenburg van Lowlands hun buitenlandse collega’s welke Nederlandse bands ze echt moeten gaan checken op Eurosonic. Andersom gebeurt dat ook. Het effect daarvan kan groot zijn; bands als Kaizers Orchestra uit Noorwegen, Ewert and the Two Dragons uit Estland en naar eigen zeggen Franz Ferdinand uit Schotland hebben een belangrijk deel van hun internationale succes aan het programma te danken.”

Indrukwekkende cijfers
Dat ETEP een succes is, blijkt uit de indrukwekkende cijfers die sinds de oprichting in 2003 zijn behaald. In 2015 namen 115 acts deel aan het programma, die gezamenlijk 271 shows gaven in 26 verschillende Europese landen. Daarmee staat het totaal op 2690 shows van 972 Europese acts op 95 aangesloten festivals in 31 landen, sinds de start van het programma. Smidt is dan ook tevreden: “Het is een simpel maar effectief programma, dat werkt doordat het collega’s zijn die elkaar adviseren, en niet de managers van de bands. De festivals blijven ook gedurende het jaar met elkaar in contact over de muzikale ontwikkelingen in hun land. Omdat we zagen dat Centraal- en Oost-Europa nog aansluiting misten met de rest van het continent, is
enkele jaren terug CEETEP opgericht, het Central Eastern Europe Talent Exchange Programme. Daardoor hebben ook festivals als Heineken Open Air in Polen, Exit Festival in Servië en Positivus in Letland zich aangesloten. Inmiddels hebben we een dekking in heel Europa, en de komende jaren willen we de dekking in Zuid-Europa nog verder uitbreiden. Er zit nog steeds groei in het programma, met positief resultaat voor de deelnemende artiesten.”