‘Van houten kist naar geïntegreerd retoursysteem’

Met inmiddels 750 statiegeldautomaten in Nederland groeit Statieheld snel. De scale-up, onder leiding van CEO Valerie van Zuijlen, ontwikkelt en produceert de automaten volledig in eigen beheer. Na eerdere pilots op Mysteryland en SAIL Amsterdam zet het bedrijf dit jaar de eerste grootschalige stappen binnen de evenementenindustrie.

Statieheld werd 2,5 jaar geleden opgericht, na de uitbreiding van statiegeld naar blikjes. “Dit zou weleens één grote rotzooi kunnen worden,” was destijds de verzuchting vanuit de oprichters.

Die constatering vormde het vertrekpunt voor een oplossing die beter aansluit op ‘consumptie on-the-go’. Waar traditionele innamepunten zich vooral bij supermarkten bevinden, richt Statieheld zich juist op locaties waar direct wordt geconsumeerd, zoals onderwijsinstellingen, stations, evenementen en festivals.

De eerste prototypes – in de vorm van houten kisten – werden via Innofest getest op Mysteryland. Die pilot bleek cruciaal. Er werd namelijk een technische fout ontdekt die leidde tot ongewenste uitbetalingen en aandacht op sociale media. “Dat was voor ons de eerste keer dat we een productie meemaakten,” aldus Valerie van Zuijlen. “Alles wat fout kon gaan, ging fout. Maar juist daardoor kom je echt door de test heen. Daarna kun je meteen je verbeterpunten aanpakken. We hebben er zelfs de Fuck Up Award mee gewonnen van Innofest.”

Van pilot naar landelijke dekking

Na de eerste tests wist Statieheld aansluiting te vinden bij Statiegeld Nederland, de partij die verantwoordelijk is voor het statiegeldsysteem. Waar de stichting inzet op meer innamepunten en hogere retourpercentages, bood Statieheld een aanvullende oplossing. De organisatie bouwde twintig automaten en plaatste deze op strategische locaties, waaronder universiteiten en vakantieparken. Het succes leidde ertoe dat Statiegeld Nederland de automaten ging inkopen.

De technologie achter de automaten combineert barcodeherkenning, camera’s en gewichtsmetingen om verpakkingen te valideren. Gebruikers ontvangen direct hun statiegeld via een app (en in eerdere fases ook via Tikkie). Inmiddels biedt de app extra functionaliteiten zoals sparen, doneren aan goede doelen en promotionele acties waarbij statiegeld kan worden verdubbeld.

Aan de achterkant is het systeem ingericht op bestaande logistieke stromen. Volle zakken worden verzameld en via leveranciers teruggevoerd naar telcentra. Tegelijkertijd biedt een dashboard real-time inzicht in gebruik, volumes en piekmomenten, wat locaties helpt bij optimalisatie.

 Focus op evenementen als stress test en groeimarkt

Na de uitrol in onderwijs en publieke ruimtes verschuift de focus steeds nadrukkelijker naar evenementen. In het afgelopen jaar testte het bedrijf op festivals, waarbij ook bekerretoursystemen werden meegenomen. Bezoekers ontvangen daarbij bijvoorbeeld tokens bij inlevering. “We zijn ons aan het klaarmaken voor het festival seizoen en dit jaar volgt de eerste volledige implementatie op grotere schaal.”

Als je het op een festival voor elkaar krijgt, kun je het ook in stadions

De keuze voor festivals is strategisch. “Als je het op een festival voor elkaar krijgt, kun je het ook in stadions,” stelt Van Zuijlen. Evenementen fungeren daarbij als stresstest voor systemen die grote bezoekersstromen en piekbelasting aankunnen.

Eigen technologie als onderscheidende factor

Een belangrijk onderscheidend element is volgens Van Zuijlen dat zowel de hardware als software volledig in eigen huis wordt ontwikkeld. “Dat maakt snelle iteratie mogelijk: updates worden op afstand uitgerold en alle automaten blijven functioneel up-to-date, ongeacht de versie.”

Updates worden op afstand uitgerold

Daarnaast biedt het platform organisatoren inzicht in gebruiksdata, zoals innamevolumes per tijdstip of type verpakking. Die data kunnen worden ingezet voor operationele optimalisatie en duurzaamheidsrapportages.

Internationale ambities richting 2030

Met het oog op Europese regelgeving, die voorschrijft dat lidstaten richting 2030 uitgebreide retourstromen moeten faciliteren, kijkt Statieheld nadrukkelijk over de grens. De ambitie is helder: doorgroeien van nationale speler naar Europese aanbieder, met evenementen als belangrijke versneller.