SCP brengt beleidssignalement cultuur uit

2020-11-23

Het Sociaal Cultureel Planbureau heeft het beleidssignalement ‘Corona en de betekenis van het culturele leven’ geschreven over de maatschappelijke gevolgen die de coronamaatregelen hebben voor de culturele sector. Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) heeft als taak om te volgen, te verkennen en te verklaren hoe het met de mensen in Nederland gaat op sociaal en cultureel gebied. Vanuit die taakopvatting schreef het SCP dit signalement over de mogelijke gevolgen van corona voor de betekenis van het culturele leven voor individuen en de samenleving. De nadruk ligt op de eventuele invloed van corona op de publiekskant van dat leven: op culturele interesse, bezoek aan cultuuruitingen, cultureel mediagebruik, beoefening van vormen van cultuur en vrijwillige ondersteuning van cultuur. Het document is volgens het bureau een verkenning van de gevolgen van corona voor het culturele leven als onderdeel van het dagelijks leven van mensen. In het document wordt uitgebreid ingegaan op het cultuurbezoek. Volgens het SCP is cultuurbezoek zonder twijfel de vorm van culturele betrokkenheid waarbij de coronacrisis het sterkst voelbaar as, onder andere vanwege het verbod op evenementen en de sluiting van culturele instellingen. Daarna kreeg de sector te maken met de anderhalvemetermaatregel. “Of na het loslaten van die restricties per medio 2021 het cultuurbezoek in 2022 zal zijn teruggekeerd naar het ‘oude normaal’ hangt af van zowel de vraag naar de ‘live experience’ als het aan­bod aan die ervaring”, zeggen de onderzoekers. “Naarmate mensen de verminderde mogelijkheid tot bezoek meer hebben gemist, is er minder reden om te verwachten dat het cultuurbezoek zich niet herstelt. Toch kan de balans vanuit de vraagkant bezien naar twee kanten uitslaan. Enerzijds kan er in 2022 meer cultuurbezoek zijn dan in 2020. Het zal dan nog te vroeg zijn om te weten of die stijging blijvend is; de stijging kan zijn veroorzaakt doordat mensen hebben ervaren hoe het is om het te moeten missen, of tijdelijk zijn doordat mensen in reactie op de ‘culturele onthouding’ de eerder gemiste bezoeken willen compenseren. Anderzijds kan een gewenning aan culturele thuisconsumptie in de vorm van streaming van voorstellingen op podia en van virtuele rondleidingen door musea leiden tot enige vraaguitval voor ‘the real thing’.” Ook zou de waakzaamheid voor het virus de toeloop kunnen remmen, met name van oudere bezoekers. Daar zouden vooral musea en de gecanoniseerde kunst de gevolgen van kunnen ondervinden. Groei digitaal aanbod Het SCP merkte op dat de beperkte mogelijkheden voor fysiek bezoek aan kunst en erfgoed werden beperkt, maar dat er meer ruimte kwam voor digitaal cultuuraanbod, zoals live streaming van concerten, podcasts en virtuele museumtours. Dat aanbod kwam al op gang tijdens de lockdown. Daardoor is de digitale transformatie van de sector aanzienlijk versneld. Het bureau merkt daarbij wel op dat uit onderzoek blijkt dat de digitale content voor de aanbieders financieel nog niet altijd rendeert. “Vooralsnog is niet bekend in hoeverre het plots sterk verruimde digitale aanbod even gretig aftrek vond als het werd aangeboden. Onduidelijk is ook in hoeverre dit aanbod in 2022 in die mate aangeboden zal blijven worden en in hoeverre het een vervanger of concurrent zal blijken te zijn van de ‘live’ ervaring bij podia en in musea. Dit zou het geval kunnen zijn onder degenen bij wie ook postcorona de schrik (nog) niet uit de benen is en/of bij degenen die de digitale toegang tot cultuur hebben leren waarderen. Wat dat laatste betreft duidt de eerdere groei en bloei van de bioscopen terwijl tegelijk de (digitale) mogelijkheden om thuis films te zien sterk in aantal en kwaliteit toenamen erop dat voor velen het genoegen van de ‘live experience’ of het ‘uitje’ thuis niet te evenaren is.” Het volledige beleidssignalement van het Sociaal Cultureel Planbureau is hier te downloaden (PDF).

Rubriek: Nieuws