Kunsten ’92 pleit voor € 250 miljoen extra cultuurbudget en bescherming makers tegen AI
— Arnold Le Fèbre
Belangenorganisatie Kunsten '92 roept de Tweede Kamer op om structureel minstens € 250 miljoen extra per jaar beschikbaar te stellen voor kunst en cultuur. In een brief aan de cultuurwoordvoerders, voorafgaand aan het wetgevingsoverleg over de cultuurbegroting 2027 op 9 november, vraagt de organisatie daarnaast aandacht voor de hervorming van het cultuurbestel, de positie van makers en de gevolgen van kunstmatige intelligentie.
Volgens Kunsten ’92 staat de financiële basis van de culturele en creatieve sector onder druk. Hoewel de uitgaven aan cultuur in de OCW-begroting voor 2027 stijgen van € 1,447 miljard naar € 1,473 miljard, betekent dit volgens de organisatie door de verwachte inflatie van 2,7% een reële krimp van ongeveer 0,9%.
De belangenorganisatie sluit zich aan bij het advies Ieder zijn aandeel van de Raad voor Cultuur, waarin wordt gepleit voor het wegwerken van de achterstand in publieke cultuurinvesteringen, te beginnen met € 250 miljoen per jaar. Ook vraagt Kunsten ’92 om een structurele indexering van cultuursubsidies, zodat deze gelijke tred houden met de stijgende kosten.
Zorgen over hervorming cultuurbestel
Kunsten ’92 vraagt de politiek voldoende tijd te nemen voor de voorgenomen herinrichting van het cultuurbestel. De organisatie betwijfelt of de voorgestelde overheveling en herstructurering vóór 1 januari 2029 zorgvuldig kunnen worden afgerond.
Volgens de belangenorganisatie ontbreekt bovendien een duidelijke visie op de toekomstige culturele basisinfrastructuur. Kunsten ’92 wil dat eerst wordt vastgesteld welke culturele functies langdurig moeten worden gewaarborgd, voordat het financieringsstelsel wordt aangepast.
Daarnaast pleit de organisatie voor transparante beoordelingsprocedures, minder administratieve lasten en een wettelijke verankering van de doelstellingen van het cultuurbeleid.
AI en auteursrechten
Een ander belangrijk aandachtspunt is de opkomst van generatieve AI. Kunsten ’92 stelt dat AI nieuwe mogelijkheden biedt voor artistieke ontwikkeling, maar tegelijkertijd bestaande verdienmodellen van makers onder druk zet.
De organisatie vraagt om afdwingbare transparantie, zeggenschap en een eerlijke vergoeding wanneer auteursrechtelijk beschermd werk wordt gebruikt voor AI-systemen. Ook pleit zij voor investeringen in Europese en publieke AI-infrastructuur om de afhankelijkheid van commerciële technologiebedrijven te verminderen.
Op het gebied van arbeidsvoorwaarden vraagt Kunsten ’92 om verdere invoering van fair pay, verbetering van de bestaanszekerheid van zelfstandige makers en voortzetting van de financiering van Platform ACCT.
Ook aandacht voor talentontwikkeling en verduurzaming
Naast financiering en AI benoemt Kunsten ’92 de noodzaak van een landelijke strategie voor talentontwikkeling, versterking van cultuureducatie en structurele ondersteuning bij verduurzaming.
De organisatie vraagt ook om vereenvoudiging van de toepassing en verantwoording van de Fair Practice Code, Governance Code Cultuur en Code Diversiteit & Inclusie, zonder de inhoudelijke doelstellingen ervan los te laten.
Lees de volledige brief hier.
Categorie: Beleid & Veiligheid