Jan Willem Luyken: “De afgelopen 20 jaren waren fenomenaal”

Na twintig jaar nam North Sea Jazz-directeur Jan Willem Luyken afscheid van zijn festival. Op 1 november zette hij een nieuwe stap binnen zijn carrière en startte hij als Chief Commercial Officer bij MOJO. “De afgelopen twee decennia waren fenomenaal met zoveel geweldige momenten, maar het was tijd voor een volgende stap.”

Hoe ben je bij North Sea Jazz begonnen?

Jan Willem Luyken: “In 2001 ben ik bij MOJO gestart als hoofd communicatie. Dat heb ik een jaar of vier gedaan. De toenmalige directeur van North Sea ging in 2005 weg en dat was ook het moment dat het festival van Den Haag naar Rotterdam verhuisde. De directie vroeg mij of ik interesse had in die job en daar hoefde ik niet lang over na te denken. Het was een droom die uitkwam, want ik was al heel lang bezoeker van North Sea Jazz.”

Wat trof je aan in je eerste jaar?

“De verhuizing was omstreden. Ik had een communicatieachtergrond en dat kwam goed van pas. Er was van tevoren een onderzoek gedaan en daar kwam uit dat 95 procent van het publiek de verhuizing waardeloos vond. De toenmalige MOJO-directeur John Mulder heeft mij bij de hand genomen en meegenomen in de hele productie en de verhuizing. Na die eerste editie in Rotterdam stond ik op eigen benen. Ik ben begonnen in een flinke storm en dat bracht uitdagingen met zich mee. Aan de andere kant kregen wij hierdoor ook de kans om het hele festival opnieuw uit te vinden. De eerste stappen waren zowel een vloek als een zegen.”

North Sea Jazz staat bekend als een ontdekkingsfestival. Wanneer zijn jullie begonnen om de muzikale grenzen op te zoeken?

“Dat deed de bedenker van North Sea Jazz, Paul Acket, al in de jaren zeventig en dat was bijzonder. Zeker gezien er in die tijd veel in hokjes werd gedacht. Paul programmeerde naast klassieke jazz ook Ray Charles, Chaka Khan en zelfs Van Morrison. Artiesten die een link hebben met jazz, maar niet echt bekend staan als jazz-artiesten. Ik zou die brede visie graag claimen, maar die was er dus al. Wij hebben deze geperfectioneerd en meegenomen in de tijd. De muziek is altijd in beweging en die moet je volgen. Wel blijven we trouw aan kernwaarden.”

Welke zijn dat?

“Het moet kwalitatief hoogstaande muziek zijn, waar vakmanschap bij komt kijken. Dat is het belangrijkste uitgangspunt. Overigens niet alleen bij de muziek, maar ook binnen alle andere aspecten van het festival, zoals de catering en het randprogramma.”

Wat waren je hoogtepunten?

“Dat is een moeilijke vraag, want ik heb er vele. Bij de eerste editie in Rotterdam keken we elkaar op zondagavond aan en riepen: ‘Wauw, het is ons gelukt!’ Dat was een ongelofelijke mijlpaal, gerealiseerd met bloed, zweet en tranen. De Volkskrant kopte op maandagmorgen ‘Glorieus debuut North Sea Jazz in Ahoy’. Mooier kan je het niet hebben. North Sea Jazz Curaçao was een ander hoogtepunt. Lionel Richie sloot af en het was prachtig om de emotie bij het publiek te zien. Ze hadden nooit verwacht dat een artiest van dit formaat op hun eiland zou optreden. Ook moet ik het drieluik met Prince in 2011 noemen. Hierdoor is ons festival weer enorm op de kaart gezet. Prince vroeg zelf of hij bij ons mocht spelen. We waren gelijk enthousiast, maar ook realistisch want drie concerten zouden we nooit kunnen betalen. Hij heeft genoegen genomen met een lagere fee. Een grotere eer was er niet. Vooral omdat hij alles waar North Sea Jazz voor staat belichaamt.”

En de dieptepunten?

“Over het algemeen hebben we altijd goede edities gehad, maar de editie van 2010 was een aaneenschakeling van rampen. Alles wat fout kon gaan, ging ook fout. Daar heeft de bezoeker niets van gemerkt, maar achter de schermen was dat een ander verhaal. De Tour de France vertrok dat jaar vanuit Ahoy en dat gebeurde een week voor North Sea Jazz. Ondanks veel overleg hield de organisatie zich niet aan afspraken, waardoor onze productieschema’s de prullenbak in konden. We begonnen al met 10-0 achterstand.

We begonnen al met 10-0 achterstand

Op de vrijdag werd Nederland getroffen door een hittegolf en de volgende dag was er noodweer. We hebben hierdoor podia moeten sluiten. Daar kwamen ook nog een aantal andere zaken bij. Het Sportpaleis werd verbouwd, Ahoy was een grote bouwput. De kaartverkoop op zaterdag was matig. De reden? Prince stond in Gent en dat merkten we. Een substantieel aantal vaste North Sea Jazz-gangers ging toch liever naar België. Begrijpelijk want Prince trad in die tijd niet veel op. Op zondagavond was het de WK-finale Nederland – Spanje. Stevie Wonder stond bij ons geprogrammeerd, maar bezoekers wilden ook voetbal kijken. Het was een uitdaging om dat voor 30.000 man te doen, maar dat lukte. De wedstrijd begon om negen uur en in overleg met het management zou Stevie een uur later dan eerder gepland beginnen. Vervolgens kwam er een verlenging en strafschoppen. Het grote geluk was dat de tourmanager van Wonder een Brit was en voetbal dus begreep. Als het een Amerikaan was geweest dan zou hij waarschijnlijk geroepen hebben ‘De groeten, we gaan op.’ Dat is gelukkig niet gebeurd. Na het optreden kwam er nog een uitsmijter. Om twee uur ‘s nachts waren er namelijk geen metro’s meer en dat zorgde voor gevaarlijke opstoppingen bij de uitloop. We hebben via de burgemeester de directeur van de RET bereid gevonden om alsnog extra metro’s in te zetten. Achteraf gezien is dit een bijzonder verhaal maar je leert veel van dit soort situaties. Festivaldirecteur zijn is dan ook echt een ervaringsvak.”

Van succesvol festivaldirecteur tot CCO, hoe is dat gegaan?

“Ik ben zeer dankbaar dat ik North Sea Jazz zo lang heb mogen doen. De afgelopen 20 jaar waren fenomenaal met zoveel geweldige momenten, maar het was tijd voor de volgende stap. Na corona stelde ik mij steeds vaker de vraag hoe lang ga ik dit nog doen? Tegelijkertijd dacht ik ook wie gaat er nu weg bij een fantastische job als dit? Ik heb de knoop doorgehakt en bij de directie gevraagd om aan mij te denken als er een nieuwe functie beschikbaar zou komen die bij mij zou passen. Een paar weken later kwam het aanbod om Chief Commercial Officer te worden en dat heb ik geaccepteerd.”

Wat neem je mee uit 20 jaar North Sea Jazz binnen je nieuwe baan?

“Mijn ervaring. Dit is mijn derde baan binnen MOJO. Ik ken het bedrijf tot in de puntjes. Begonnen in de marketing, daarna de festival-kant en nu ga ik me bezighouden met de grote lijnen als CCO. Het is bijzonder dat ik nu de ervaring die John destijds aan mij gaf kan doorgeven aan de nieuwe generatie.”

Hoe kijk je naar de toekomst?

“Ik heb door de jaren heen wel geleerd dat onze branche heel veerkrachtig is. Dat zagen we met corona, maar ook tijdens de kredietcrisis. De behoefte aan live­muziek en festivals is niet echt conjunctuur­gevoelig gebleken en blijven groeien bij het publiek. Hoe de toekomst eruitziet, voor MOJO of de industrie is niet te voorspellen, maar ik heb er wel heel veel vertrouwen in dat het goed blijft gaan.”