I Love My Ears maakt geluidsbeleving tastbaar op eerste congres

In oktober organiseerden I Love My Ears en GGD Amsterdam in de Amsterdamse Club Oliva het congres ‘Geluidsbeleving op muzieklocaties’. Het congres in een clubsetting bood de bezoekers een unieke kans om geluidsbeleving niet alleen te bespreken, maar vooral ook als publiek te ondergaan.

Tijdens het congres bracht I Love My Ears stakeholders uit diverse branches samen die als overkoepelende link het ‘werk met versterkt geluid’ hadden. Dat betekent onder meer geluidstechnici uit de concert- en festivalwereld, dj’s, artiesten en hun managers, onderzoekers, mensen vanuit de horeca, sportscholen en bioscopen, clubeigenaren, organisatoren en brancheverenigingen.

Het samenbrengen van al die disciplines was dan ook een van de uitgangspunten van het congres, zegt Victor Zuidema, programmamanager gehoorschadepreventie bij VeiligheidNL. “We hebben nu al een aantal jaren het Convenant Preventie Gehoorschade Versterkte Muziek. Wat we daarbij hebben bemerkt is dat de diverse convenantpartners de problematiek rondom gehoorschade benaderen vanuit de rol waarin zij zitten. De VVEM vanuit de evenementenhoek, Koninklijke Horeca Nederland vanuit hun achterban, de Vereniging van Podiumtechnologie vanuit de technici, et cetera. Dat is natuurlijk ook logisch, maar uiteindelijk doen we onze campagnes voor de bezoekers van plekken waar versterkte muziek te horen is. Het is belangrijk om uit de ‘eigen’ bubbel te komen en op een congres als dit ook zelf te ervaren welke beleving bepaalde geluidsniveaus precies geven aan publiek. Hoe bezoekers geluid beleven is een vraag die we onszelf in het vorige convenant hebben gesteld en ook in onze onderzoekagenda’s – mede mogelijk gemaakt door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport – centraal hebben gesteld.”

Altijd maatwerk

Tijdens het congres (zie kader) zijn onder meer uitkomsten van genoemde onderzoeken gepresenteerd, maar is door middel van presentaties en workshops ook de impact van volumeniveaus invoelbaar gemaakt. “We hebben inzichtelijk kunnen maken dat beleving en volume, maar ook beleving en gehoorbescherming, heel goed te combineren zijn,” zegt Zuidema. “We toonden onder meer de uitkomsten van onderzoek dat bij vergelijkbare clubavonden is gedaan, maar hebben bijvoorbeeld ook getest bij poppodia en leden van Koninklijke Horeca Nederland. Ik vond het persoonlijk mooi om te zien hoe er direct een discussie op gang kwam tussen verschillende vakgroepen. Ze werken allemaal met versterkt geluid en versterkte muziek, maar kijken daar op een andere manier naar omdat het verschillende werelden zijn. Dat toont eens te meer aan dat als het gaat over versterkte muziek en hoe hard en/of te hard het is dit niet over één kam geschoren kan worden, maar dat het altijd maatwerk is. Waarbij je moet differentiëren op de soort locatie, de duur dat bezoekers met versterkte muziek geluid in aanraking komen, het genre van de muziek en de verwachting waarmee de bezoeker er naartoe gaat.”

Aantrekkelijk geluid

Zuidema geeft aan blij te zijn dat VeiligheidNL met het congres in Club Oliva terecht kon, een club die dusdanig is ingericht dat het publiek op verschillende plekken verschillende volumeniveaus ervaart. “Het spanningsveld wat betreft versterkte muziek zit voor een groot deel in het soort locatie. Wat is het doel van die locatie? Is het een plek waar artiesten optreden? Is het een café waar mensen met elkaar willen praten? Het is doorgaans niet heel zwart-wit, want vaak loopt het door elkaar. Vandaar dat we een clubsetting als praktijkvoorbeeld hebben genomen. Een club wil er met goed geluid ervoor zorgen dat mensen komen dansen. Op het congres liet DJ Mink heel goed horen en vooral voelen hoe je lichaam als vanzelf begint te bewegen bij bepaalde beats, grooves en volumes. Maar een club wil tegelijk dat mensen blijven hangen, een drankje bestellen, even wat kletsen en wellicht nog eens wat consumeren, in plaats van te dansen en daarna direct weg te gaan. Je moet met geluid dus kunnen laveren en op alle gebied aantrekkelijk blijven, mét aandacht voor het gehoor van je bezoekers en de promotie en voorlichting met betrekking tot gehoorbescherming.”

‘Oude dogma’s achterlaten’

Tijdens het congres vertelde Diane Smit, KNO-arts en otoloog bij UMC Utrecht, dat publiek zich behoorlijk bewust is van de gevaren van hard geluid en dat uit hun onderzoeken is gebleken dat bezoekers daar ook hun eigen verantwoording willen nemen. Zelfs al ontlopen ze locaties met (te) hard geluid dan weer niet. “We moeten met het oog op geluidsbeleving en gehoorbescherming oude dogma’s achter ons laten”, aldus de oorheelkundig specialist. “De situatie is veranderd, en er is meer bereidheid dan ooit om hier op een verantwoorde manier mee om te gaan.”

Hidde Pielage, onderzoeker bij VeiligheidNL, presenteerde enkele uitkomsten van onderzoek dat door VeiligheidNL is opgezet. Ook hier is het duidelijk; hoge geluidsniveaus sluiten niet per se aan bij de wens van de bezoekers.

Victor Zuidema noemt het nu organiseren van het congres daarom een logische vervolgstap. “Bezoekers zijn uiteraard geen convenantpartner, maar hun gehoor is voor een groot deel wel waarvoor we het doen. Het momentum is nu sterk. Niet alleen bij die bezoekers, maar ook bij professionals. Ik denk dat het een paar jaar geleden niet mogelijk was geweest om deze groep mensen op een congres bijeen te brengen. Enerzijds omdat we nog niet zo ver waren met onze onderzoeken, het is mooi als je data kunt presenteren op zo’n dag, maar vooral omdat het belang van gehoorbescherming steeds breder leeft en de bereidheid om iets te doen hoog is. Koninklijke Horeca Nederland en VPT zijn bijvoorbeeld pas bij het laatste convenant aangesloten. Je ziet dat mensen van elkaar willen leren. We hadden bezoekers vanuit de hoek van sportscholen, er waren vertegenwoordigers van verschillende gemeenten, ook ­waren verschillende GGD- en zorginstellingen aanwezig. Dat over en weer gesprekken en zelfs mogelijke samenwerkingen zijn ontstaan, is heel belangrijk.”

Verwachtingen

VeiligheidNL wil in de toekomst graag meer van dergelijke congressen organiseren. Er zijn nog veel stappen te nemen en bewustwording, educatie en samenwerking zijn daarbij sleutelingrediënten. “Het thema van dit congres was ‘Geluidsbeleving op muziek­locaties’, maar in het filmpje dat tijdens de conferentie-intro werd vertoond, kreeg je al een beeld over de verwachting van bezoekers. Ik denk dat – en dat bleek ook uit het rondetafelgesprek tijdens het congres – hier nog veel te leren valt. Wat verwacht een bezoeker als deze naar een concert, festival, club of bioscoop gaat? Hoe kun je met goed geluid aan die verwachting voldoen? Maar ook: wat verwacht bijvoorbeeld een artiest? Die specifieke partij is ook geen convenantpartner, maar zorgt er wel voor dat mensen naar versterkte muziek komen luisteren. Verwachten zij dat het publiek hen goed kan verstaan? Of willen zij juist harde muziek maken die je kunt voelen? Om aan die wensen en verwachtingen te voldoen, maar ook om voorlichting te geven over verantwoorde volumes en het dragen van gehoorbescherming, daar zijn dan weer wel de diverse partijen voor die convenantpartner zijn. Dus ja, we zien een vervolg op dit congres zeker voor ons. Het moment is daar om op dit gebied door te pakken.”