Henk Markerink: 'Mijn kindje gaat op kamers'

2021-07-28

De Johan Cruijff ArenA geldt al sinds 1996 als een prominente locatie voor muziek, sport en zakelijke evenementen. Dit jaar viert het stadion niet alleen het 25-jarig jubileum, directeur Henk Markerink neemt ook afscheid van het stadion waarvoor hij zelf de eerste pennenstreken op papier zette. Per 1 september neemt Henk Markerink afscheid van de Johan Cruijff ArenA, een van de meest iconische locaties in de skyline van Amsterdam. De directeur is al 1995 in deze functie werkzaam en was in de jaren daarvoor als projectmanager nauw betrokken bij het ontwerp en de bouw van het stadion. “Dat is natuurlijk heel bijzonder en in de afgelopen twintig jaar hebben we vele hoogte- en dieptepunten beleefd.” Vanwege de coronacrisis hebben er sinds het afgelopen jaar nauwelijks evenementen met een groot publiek plaats kunnen vinden in het stadion. Gelukkig kon Markerink weer een stukje van die sfeer proeven tijdens de vier voetbalwedstrijden die zijn stadion kreeg toegewezen voor EURO 2020. Bij al die wedstrijden mochten 16.000 bezoekers op de tribunes plaatsnemen. “En om al die supporters op de tribunes hun ploegen aan te zien moedigen was balsem voor de ziel”, zegt Markerink. “Het afgelopen jaar heb ik meerdere wedstrijden bijgewoond zonder publiek en dat maakt het een stuk minder interessant. Het publiek is een bepalende factor voor de sfeer. Dat hebben de EK-wedstrijden wel bewezen.” Foto: Nathan Reinds Die wedstrijden waren vanwege de coronamaatregelen gebonden aan strenge eisen. Zo moest iedereen op de wedstrijddag worden getest op het virus, moesten bezoekers tijdig aanwezig zijn en was de Corridor langs de ArenA afgezet zodat voorbijgangers niet in contact konden komen met de voetbalsupporters. Dat er ‘slechts’ 16.000 man aanwezig mocht zijn was een voordeel. “Want de infrastructuur is natuurlijk voorbereid op meer dan 55.000 bezoekers”, stelt Markerink. “Daardoor was er meer tijd en ruimte om bezoekers op de juiste manier en volgens de gestelde regels te verwelkomen. Uiteindelijk hebben we ook weinig klachten gehoord. Bovendien denk ik dat mensen gewoon veel zin hadden om de wedstrijden te bezoeken en de maatregelen voor lief hebben genomen. Wat mij betreft had de UEFA ons nog vier wedstrijden mogen toewijzen.” Vooruitblik De aankleding voor EURO 2020 is inmiddels verwijderd en de komende weken worden herstelwerkzaamheden gedaan om de ArenA voor te bereiden op het nieuwe voetbal- en evenementenseizoen. “We verwachten dat we het nieuwe seizoen af kunnen trappen op halve capaciteit. Maar als de coronacrisis ons iets heeft geleerd, is het om van dag tot dag te leven. Sinds augustus vorig jaar is het alle kanten opgegaan, van 12.000 bezoekers tot lange tijd spelen zonder publiek. Nu zagen we dat aantal gelukkig weer groeien.” Er wordt veel meer gedacht in termen van kansen en bedreigingen Volgens Markerink hangt de capaciteit echter niet alleen af van de geldende maatregelen, maar ook van de productiecapaciteit. “Er moet natuurlijk ook voldoende personeel zijn om de evenementen en wedstrijden in goede banen te leiden.” Hij geeft aan dat daarvoor 500 stewards, 100 beveiligers en zo’n 600 tot 700 horecamedewerkers nodig zijn. “En vergeet ook de schoonmaakploeg niet. In totaal zijn er op volledige capaciteit zo’n 2.500 man personeel aan het werk. Je hoort nu echter van alle kanten geluiden dat er een tekort aan personeel is in de horeca- en entertainmentsector. Ook wij hebben daarmee te maken en dat maakt het lastig om een team samen te stellen dat de operatie aankan. Je kunt niet zomaar mensen gaan inzetten zonder de juiste training. Er liggen op dit moment dan ook verschillende scenario’s op tafel.” Omdat niet geheel duidelijk is hoe die scenario’s zich zullen ontwikkelen, wordt er al stevig ingezet op volgend jaar. Vooral richting de zomer, merkt Markerink op. “Vanaf dat moment gaan veel artiesten weer touren. Je merkt dat de livesector optimistisch is en denkt volgend jaar back in business te zijn. Voor ons betekent dat een drukke periode van mei tot en met begin augustus. Tegelijkertijd merk je ook dat er veel geleerd is van de coronacrisis. Er wordt veel meer gedacht in termen van kansen en bedreigingen. Maar er is ook sprake van meer voorzichtigheid.” Zakelijke markt is voorzichtig Die voorzichtigheid is vooral merkbaar op de zakelijke markt, waar de Johan Cruijff ArenA ook actief is. Het stadion faciliteert jaarlijks vele congressen en seminars, maar Markerink ziet op die markt nog weinig beweging. “Het is echt afwachten hoe die markt zich gaat ontwikkelen. Er staan diverse opties op de agenda voor dit jaar, maar een groot deel moet nog definitief worden bevestigd. Dat is een trend die we helaas ook bij andere locaties in de omgeving zien.” Markerink denkt dat vooral internationale congressen kleiner zullen worden. “Veel bedrijven hebben het reizen aan banden gelegd en als het afgelopen jaar iets heeft bewezen, is dat men niet fysiek aanwezig hoeft te zijn op locatie.” Het is afwachten hoe de zakelijke markt zich gaat ontwikkelen Om op die trend in te spelen, heeft de Johan Cruijff diverse oplossingen in de markt gezet. “Denk aan mogelijkheden om een fysiek congres op locatie uit te breiden met een digitale component. Ik verwacht dat de fysieke component belangrijk zal blijven voor de zakelijke markt, maar dat bezoekers uit het buitenland vaker zullen kiezen voor een virtuele deelname. Niet alleen omwille van gezondheidsrisico’s, maar ook vanwege het kostenplaatje.” Volgens Markerink staat dat in contrast met de live-entertainmentmarkt. “De zakelijke markt zie ik niet snel terugkeren naar business as usual, maar mensen hunkeren er wel naar om concerten en wedstrijden te bezoeken. Vooral vanwege de beleving. Thuis een registratie opzetten van een live-concert of een stream volgen is écht anders dan er daadwerkelijk bij zijn.” Vooruitstrevend Toen het stadion in 1996 werd geopend was het zijn tijd al ver vooruit. Het was het eerste stadion in Europa dat multifunctioneel kon worden ingezet én beschikte over een schuifdak. Markerink heeft het stadion steeds verder zien ontwikkelen sinds hij de eerste schetsen op papier zette. “Natuurlijk hebben we in de begindagen hobbels moeten nemen. Een gebouw als de ArenA bestond toen nog niet, dus we hadden geen vergelijkingsmateriaal. De problemen met de grasmat en de akoestiek van het stadion hebben ons bakken kritiek opgeleverd, al konden we aan dat laatste niet altijd iets doen. Desondanks hebben we altijd onze verantwoordelijkheid genomen om op alle vlakken uitstekend uitgerust te zijn.” Ook nu blijft de ArenA continu stappen ondernemen om voorop te blijven lopen. Vanzelfsprekend is er ook veel aandacht voor duurzaamheid. Zo is het dak voorzien van 7.200 vierkante meter aan zonnepanelen, goed voor 10% van het energieverbruik van het stadion. Daarnaast zijn er grote accu’s geplaatst met een capaciteit van 3MW. “Die accu’s liggen er niet alleen voor ons, maar ook om extra capaciteit te leveren aan onze buren als de energiebehoefte daar om vraagt. We leveren de opgewekte stroom direct terug aan het elektriciteitsnet.” Volgens Markerink is het de bedoeling om dit verder uit te breiden. “Er is nog veel ruimte in Amsterdam-Zuidoost om meer van dit soort accu’s te plaatsen en het aantal zonnecollectoren te vergroten. Op die manier kunnen we, als stadsdeel waar 80.000 mensen wonen en dagelijks duizenden mensen werken, zelfvoorzienend worden op het gebied van energie. Op die manier geven we ook iets terug aan de buurt. Naast dat we staan voor entertainment, vervullen we ook een maatschappelijke rol. Daar blijven we ons ook voor inzetten.” Pensioen Per 1 september zal Markerink na dertig jaar afscheid nemen van de Johan Cruijff Arena. “Het voelt alsof mijn kindje op kamers gaat. Samen met mijn team hebben we er alles aan gedaan om de ArenA telkens verder te verbeteren.” Gedurende drie decennia heeft de directeur vele hoogte- en dieptepunten meegemaakt. Hij noemt de opening van de ArenA in 1996, maar ook het koninklijk huwelijk in 2002 en de concerten van Tina Turner en Michael Jackson als absolute hoogtepunten. “Maar ook de uitschakeling van Ajax in de halve finale van de Champions League was op een bepaalde manier een hoogtepunt. Natuurlijk was het jammer dat ‘we’ eruit lagen, maar je zag hoe hartstochtelijk mensen meeleven met sport, met evenementen.” Ik droom soms van een sabbatical Over enkele weken draagt Markerink het stokje over aan Tanja Dik. Zij was de afgelopen vijf jaar werkzaam als Algemeen Directeur Consumer Products & Services bij Schiphol Group. Hoe zou zij zich de ArenA eigen kunnen maken? Markerink: “Het stramien van de ArenA ligt voor ongeveer tachtig procent vast, met voetbal, evenementen en zakelijke congressen. Het is die andere twintig procent waar zij het verschil mee kan maken, door ruimte te bieden aan bijzondere evenementen met een ander publiek.” Ondanks zijn pensionering zal Markerink niet stil gaan zitten. Zo vervult hij enkele commissariaten en is hij voorzitter van VNO-NCW Metropoolregio Amsterdam. “Daarmee kan ik een hele werkweek vullen. Maar ik droom soms van een sabbatical. Even helemaal niets. Maar eerst tot rust komen en een goed boek lezen. Daar heb ik de afgelopen jaren geen moment tijd voor gehad.” Jubileum Op 14 augustus bestaat de Johan Cruijff Arena 25 jaar. Die avond speelt Ajax de eerste competitiewedstrijd van het seizoen op de eigen grasmat. Voorafgaand aan de wedstrijd zal er stil worden gestaan bij het jubileum, al wordt er niet groots uitgepakt. “Ook de ArenA is financieel hard geraakt. We zullen dus geen show neerzetten als destijds bij de opening van het stadion is gebeurd. Dat kunnen we ons op dit moment niet veroorloven.” Wel wordt er een omvangrijk programma opgezet waarmee wordt stilgestaan bij het jubileum. “Niet alleen in het stadion zelf, maar bijvoorbeeld ook via social media en een magazine.” Dit interview is afkomstig uit onze juli-/augustus-editie van EB Live. Het volledige magazine is hier kosteloos in te zien.

Per 1 september neemt Henk Markerink afscheid van de Johan Cruijff ArenA, een van de meest iconische locaties in de skyline van Amsterdam. De directeur is al 1995 in deze functie werkzaam en was in de jaren daarvoor als projectmanager nauw betrokken bij het ontwerp en de bouw van het stadion. “Dat is natuurlijk heel bijzonder en in de afgelopen twintig jaar hebben we vele hoogte- en dieptepunten beleefd.”

Vanwege de coronacrisis hebben er sinds het afgelopen jaar nauwelijks evenementen met een groot publiek plaats kunnen vinden in het stadion. Gelukkig kon Markerink weer een stukje van die sfeer proeven tijdens de vier voetbalwedstrijden die zijn stadion kreeg toegewezen voor EURO 2020. Bij al die wedstrijden mochten 16.000 bezoekers op de tribunes plaatsnemen. “En om al die supporters op de tribunes hun ploegen aan te zien moedigen was balsem voor de ziel”, zegt Markerink. “Het afgelopen jaar heb ik meerdere wedstrijden bijgewoond zonder publiek en dat maakt het een stuk minder interessant. Het publiek is een bepalende factor voor de sfeer. Dat hebben de EK-wedstrijden wel bewezen.”

Foto: Nathan Reinds

Die wedstrijden waren vanwege de coronamaatregelen gebonden aan strenge eisen. Zo moest iedereen op de wedstrijddag worden getest op het virus, moesten bezoekers tijdig aanwezig zijn en was de Corridor langs de ArenA afgezet zodat voorbijgangers niet in contact konden komen met de voetbalsupporters. Dat er ‘slechts’ 16.000 man aanwezig mocht zijn was een voordeel. “Want de infrastructuur is natuurlijk voorbereid op meer dan 55.000 bezoekers”, stelt Markerink. “Daardoor was er meer tijd en ruimte om bezoekers op de juiste manier en volgens de gestelde regels te verwelkomen. Uiteindelijk hebben we ook weinig klachten gehoord. Bovendien denk ik dat mensen gewoon veel zin hadden om de wedstrijden te bezoeken en de maatregelen voor lief hebben genomen. Wat mij betreft had de UEFA ons nog vier wedstrijden mogen toewijzen.”

Vooruitblik

De aankleding voor EURO 2020 is inmiddels verwijderd en de komende weken worden herstelwerkzaamheden gedaan om de ArenA voor te bereiden op het nieuwe voetbal- en evenementenseizoen. “We verwachten dat we het nieuwe seizoen af kunnen trappen op halve capaciteit. Maar als de coronacrisis ons iets heeft geleerd, is het om van dag tot dag te leven. Sinds augustus vorig jaar is het alle kanten opgegaan, van 12.000 bezoekers tot lange tijd spelen zonder publiek. Nu zagen we dat aantal gelukkig weer groeien.”

Er wordt veel meer gedacht in termen van kansen en bedreigingen

Volgens Markerink hangt de capaciteit echter niet alleen af van de geldende maatregelen, maar ook van de productiecapaciteit. “Er moet natuurlijk ook voldoende personeel zijn om de evenementen en wedstrijden in goede banen te leiden.” Hij geeft aan dat daarvoor 500 stewards, 100 beveiligers en zo’n 600 tot 700 horecamedewerkers nodig zijn. “En vergeet ook de schoonmaakploeg niet. In totaal zijn er op volledige capaciteit zo’n 2.500 man personeel aan het werk. Je hoort nu echter van alle kanten geluiden dat er een tekort aan personeel is in de horeca- en entertainmentsector. Ook wij hebben daarmee te maken en dat maakt het lastig om een team samen te stellen dat de operatie aankan. Je kunt niet zomaar mensen gaan inzetten zonder de juiste training. Er liggen op dit moment dan ook verschillende scenario’s op tafel.”

Omdat niet geheel duidelijk is hoe die scenario’s zich zullen ontwikkelen, wordt er al stevig ingezet op volgend jaar. Vooral richting de zomer, merkt Markerink op. “Vanaf dat moment gaan veel artiesten weer touren. Je merkt dat de livesector optimistisch is en denkt volgend jaar back in business te zijn. Voor ons betekent dat een drukke periode van mei tot en met begin augustus. Tegelijkertijd merk je ook dat er veel geleerd is van de coronacrisis. Er wordt veel meer gedacht in termen van kansen en bedreigingen. Maar er is ook sprake van meer voorzichtigheid.”

Zakelijke markt is voorzichtig

Die voorzichtigheid is vooral merkbaar op de zakelijke markt, waar de Johan Cruijff ArenA ook actief is. Het stadion faciliteert jaarlijks vele congressen en seminars, maar Markerink ziet op die markt nog weinig beweging. “Het is echt afwachten hoe die markt zich gaat ontwikkelen. Er staan diverse opties op de agenda voor dit jaar, maar een groot deel moet nog definitief worden bevestigd. Dat is een trend die we helaas ook bij andere locaties in de omgeving zien.” Markerink denkt dat vooral internationale congressen kleiner zullen worden. “Veel bedrijven hebben het reizen aan banden gelegd en als het afgelopen jaar iets heeft bewezen, is dat men niet fysiek aanwezig hoeft te zijn op locatie.”

Het is afwachten hoe de zakelijke markt zich gaat ontwikkelen

Om op die trend in te spelen, heeft de Johan Cruijff diverse oplossingen in de markt gezet. “Denk aan mogelijkheden om een fysiek congres op locatie uit te breiden met een digitale component. Ik verwacht dat de fysieke component belangrijk zal blijven voor de zakelijke markt, maar dat bezoekers uit het buitenland vaker zullen kiezen voor een virtuele deelname. Niet alleen omwille van gezondheidsrisico’s, maar ook vanwege het kostenplaatje.” Volgens Markerink staat dat in contrast met de live-entertainmentmarkt. “De zakelijke markt zie ik niet snel terugkeren naar business as usual, maar mensen hunkeren er wel naar om concerten en wedstrijden te bezoeken. Vooral vanwege de beleving. Thuis een registratie opzetten van een live-concert of een stream volgen is écht anders dan er daadwerkelijk bij zijn.”

Vooruitstrevend

Toen het stadion in 1996 werd geopend was het zijn tijd al ver vooruit. Het was het eerste stadion in Europa dat multifunctioneel kon worden ingezet én beschikte over een schuifdak. Markerink heeft het stadion steeds verder zien ontwikkelen sinds hij de eerste schetsen op papier zette. “Natuurlijk hebben we in de begindagen hobbels moeten nemen. Een gebouw als de ArenA bestond toen nog niet, dus we hadden geen vergelijkingsmateriaal. De problemen met de grasmat en de akoestiek van het stadion hebben ons bakken kritiek opgeleverd, al konden we aan dat laatste niet altijd iets doen. Desondanks hebben we altijd onze verantwoordelijkheid genomen om op alle vlakken uitstekend uitgerust te zijn.”

Ook nu blijft de ArenA continu stappen ondernemen om voorop te blijven lopen. Vanzelfsprekend is er ook veel aandacht voor duurzaamheid. Zo is het dak voorzien van 7.200 vierkante meter aan zonnepanelen, goed voor 10% van het energieverbruik van het stadion. Daarnaast zijn er grote accu’s geplaatst met een capaciteit van 3MW. “Die accu’s liggen er niet alleen voor ons, maar ook om extra capaciteit te leveren aan onze buren als de energiebehoefte daar om vraagt. We leveren de opgewekte stroom direct terug aan het elektriciteitsnet.”

Volgens Markerink is het de bedoeling om dit verder uit te breiden. “Er is nog veel ruimte in Amsterdam-Zuidoost om meer van dit soort accu’s te plaatsen en het aantal zonnecollectoren te vergroten. Op die manier kunnen we, als stadsdeel waar 80.000 mensen wonen en dagelijks duizenden mensen werken, zelfvoorzienend worden op het gebied van energie. Op die manier geven we ook iets terug aan de buurt. Naast dat we staan voor entertainment, vervullen we ook een maatschappelijke rol. Daar blijven we ons ook voor inzetten.”

Pensioen

Per 1 september zal Markerink na dertig jaar afscheid nemen van de Johan Cruijff Arena. “Het voelt alsof mijn kindje op kamers gaat. Samen met mijn team hebben we er alles aan gedaan om de ArenA telkens verder te verbeteren.” Gedurende drie decennia heeft de directeur vele hoogte- en dieptepunten meegemaakt. Hij noemt de opening van de ArenA in 1996, maar ook het koninklijk huwelijk in 2002 en de concerten van Tina Turner en Michael Jackson als absolute hoogtepunten. “Maar ook de uitschakeling van Ajax in de halve finale van de Champions League was op een bepaalde manier een hoogtepunt. Natuurlijk was het jammer dat ‘we’ eruit lagen, maar je zag hoe hartstochtelijk mensen meeleven met sport, met evenementen.”

Ik droom soms van een sabbatical

Over enkele weken draagt Markerink het stokje over aan Tanja Dik. Zij was de afgelopen vijf jaar werkzaam als Algemeen Directeur Consumer Products & Services bij Schiphol Group. Hoe zou zij zich de ArenA eigen kunnen maken? Markerink: “Het stramien van de ArenA ligt voor ongeveer tachtig procent vast, met voetbal, evenementen en zakelijke congressen. Het is die andere twintig procent waar zij het verschil mee kan maken, door ruimte te bieden aan bijzondere evenementen met een ander publiek.” Ondanks zijn pensionering zal Markerink niet stil gaan zitten. Zo vervult hij enkele commissariaten en is hij voorzitter van VNO-NCW Metropoolregio Amsterdam. “Daarmee kan ik een hele werkweek vullen. Maar ik droom soms van een sabbatical. Even helemaal niets. Maar eerst tot rust komen en een goed boek lezen. Daar heb ik de afgelopen jaren geen moment tijd voor gehad.”

Jubileum

Op 14 augustus bestaat de Johan Cruijff Arena 25 jaar. Die avond speelt Ajax de eerste competitiewedstrijd van het seizoen op de eigen grasmat. Voorafgaand aan de wedstrijd zal er stil worden gestaan bij het jubileum, al wordt er niet groots uitgepakt. “Ook de ArenA is financieel hard geraakt. We zullen dus geen show neerzetten als destijds bij de opening van het stadion is gebeurd. Dat kunnen we ons op dit moment niet veroorloven.” Wel wordt er een omvangrijk programma opgezet waarmee wordt stilgestaan bij het jubileum. “Niet alleen in het stadion zelf, maar bijvoorbeeld ook via social media en een magazine.”

Dit interview is afkomstig uit onze juli-/augustus-editie van EB Live. Het volledige magazine is hier kosteloos in te zien.

Rubriek: Nieuws