Duitse rechter: ChatGPT schendt auteursrecht met gebruik songteksten

De rechtbank in München heeft geoordeeld dat ChatGPT het Duitse auteursrecht heeft geschonden door songteksten van onder meer Herbert Grönemeyer te reproduceren. De zaak, aangespannen door muziekrechtenorganisatie GEMA, kan grote gevolgen hebben voor het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal bij het trainen van AI-modellen.

Volgens de regionale rechtbank in München heeft OpenAI zijn taalmodellen getraind op beschermde teksten uit negen Duitse liedjes, waaronder Grönemeyers hits Männer en Bochum. De rechter concludeerde dat zowel het opslaan van deze teksten in het model als het opnieuw weergeven daarvan via ChatGPT een schending vormt van de exploitatierechten van de auteurs.

Aansprakelijkheid en schadevergoeding

OpenAI voerde aan dat de modellen geen specifieke teksten opslaan, maar patronen leren op basis van grote hoeveelheden data. Volgens het bedrijf ligt de verantwoordelijkheid bij de gebruiker die de prompt invoert. De rechtbank verwierp dit verweer en oordeelde dat OpenAI aansprakelijk is voor het gebruik van beschermd materiaal. Het bedrijf moet een schadevergoeding betalen, al werd het bedrag niet openbaar gemaakt.

Belangrijke uitspraak voor Europa

De uitspraak kan een precedent scheppen voor soortgelijke zaken binnen de Europese Unie over hoe AI-bedrijven omgaan met auteursrecht. “Het internet is geen zelfbedieningswinkel en creatieve prestaties zijn geen gratis sjablonen,” aldus GEMA-directeur Tobias Holzmüller. “Vandaag is een precedent geschapen dat de rechten van makers beschermt.”

Een woordvoerder van OpenAI liet weten het niet eens te zijn met het vonnis en overweegt beroep aan te tekenen. Volgens het bedrijf betreft het slechts “een beperkte set songteksten” en heeft de uitspraak geen gevolgen voor het dagelijkse gebruik van ChatGPT door miljoenen Duitse gebruikers.

Breder debat over AI en auteursrecht

De kwestie staat niet op zichzelf. Eerder dit jaar startten grote Indiase muzieklabels een soortgelijke zaak in New Delhi tegen OpenAI, vanwege vermeend ongeoorloofd gebruik van geluidsopnamen. De uitspraak in Duitsland kan daarom invloed hebben op lopende en toekomstige rechtszaken wereldwijd over het gebruik van creatieve werken in AI-training.