Dertig jaar ADE: van clubfestival tot wereldpodium

ADE bestaat dertig jaar. Hoe kijk je terug op de afgelopen jaren? Wat vraagt de markt nu bijvoorbeeld van ADE wat vijf jaar geleden nog nauwelijks speelde?

Jan-Willem van de Ven: “Als ik terugkijk, zie ik hoe ADE is getransformeerd van een gesloten vakconferentie en clubfestival tot een wereldwijd cultureel en zakelijk kompas dat de agenda zet voor de hele sector. Wat de markt vandaag van ons vraagt, is wezenlijk anders dan vijf jaar geleden. De industrie vraagt dat we vooroplopen bij fundamentele transities. Denk aan de impact van nieuwe technologieën zoals AI, de ontwikkeling van het verdienmodellen voor makers, het belang van onafhankelijkheid. Maar minstens zo urgent is de roep om verantwoordelijkheid, zaken als het waarborgen van de fysieke ruimte voor nachtcultuur, en het bouwen van een duurzame infrastructuur voor opkomend talent.”

Wat de markt vandaag van ons vraagt, is wezenlijk anders dan vijf jaar geleden.

Kun je alvast een tipje van de sluier oplichten van de komende editie? Waar kijk je zelf bijvoorbeeld naar uit?

“Het gekke is dat er is niet één enkel evenement is dat de totale ADE-ervaring volledig samenvat, het zijn zo veel verschillende dingen voor zo veel verschillende mensen. Je kunt binnen een paar uur schakelen tussen een intieme panelsessie, een museumopening, een grensverleggende liveshow en een clubnacht. En overal waar je komt zie je een andere groep mensen die zich met volle passie onderdompelen in hun eigen stukje ADE. Wat me extra trots maakt op deze jubileumeditie, is dat we die veelzijdigheid gebruiken om niet achterom te kijken, maar juist vooruit. We willen dat dertig jaar ADE voelt als een vooruitblik op wat onze cultuur de komende dertig jaar kan worden.”

We willen dat dertig jaar ADE voelt als een vooruitblik.

ADE is tegelijk conferentie, festival en internationaal handelsplatform. Welk onderdeel is zakelijk het belangrijkst voor de toekomstige groei?

“Die onderdelen kun je niet los van elkaar zien, ze voeden elkaar in een constante cyclus. Cultuur en commercie kunnen in onze scene niet zonder elkaar overleven. Voor de underground en jonge makers om duurzame carrières op te bouwen, is een gezonde zakelijke infrastructuur noodzakelijk. En zakelijke partijen komen massaal naar Amsterdam omdat hier de meest authentieke, vernieuwende cultuur te vinden is.”

Het programma ontstaat voor een groot deel in samenwerking met podia, promotors en andere partners. Hoe bewaak je binnen dat omvangrijke netwerk de kwaliteit en de samenhang van het evenement?

“ADE is binnen het festival een gedecentraliseerd platform. Wij bezitten die paar honderd podia niet en we organiseren niet al die feesten zelf. Dat is juist onze grootste kracht: het gevoel van collectief ownership door de stad en de scene.

Onze rol als overkoepelende organisatie is die van curator, verbinder en bewaker van waarden. We sturen op inhoudelijke scherpte, diversiteit en vernieuwing, bijvoorbeeld binnen ons Festival Fund. Doordat we een onafhankelijke stichting zijn zonder winstoogmerk, kunnen we compromisloos sturen op kwaliteit en maatschappelijke relevantie. Partijen kiezen er zelf voor om onder onze vlag te opereren omdat ze begrijpen waar het merk ADE voor staat.”

Onze rol als overkoepelende organisatie is die van curator, verbinder en bewaker van waarden.

Amsterdam loopt tijdens ADE tegen grenzen aan op het gebied van ruimte, vergunningen, veiligheid en hotelcapaciteit. In hoeverre remt de stad inmiddels de verdere groei?

“De fysieke, kwantitatieve grens van ADE in Amsterdam is bereikt, en die grens respecteren we volkomen. We hebben nooit de ambitie gehad om oneindig door te groeien in bezoekersaantallen, die schaal is überhaupt nooit een doel geweest. Dat brengt ons juist tot de essentie: kwalitatieve verdieping. Meer focus op wat we mensen juist kunnen bieden als ze hier zijn. Het stimuleert ons om programma's overdag uit te breiden, de kracht van nachtcultuur op meer verschillende manieren beschikbaar te maken, en alle verschillende elementen en groepen te verbinden.”

De fysieke, kwantitatieve grens van ADE in Amsterdam is bereikt, en die grens respecteren we volkomen.

Wat merken jullie van het veranderende internationale speelveld? Is ADE nog vanzelfsprekend dé mondiale ontmoetingsplaats voor elektronische muziek, of neemt de concurrentie van andere steden toe?

“Er gebeuren internationaal fantastische dingen, en events in bijvoorbeeld Miami of op Ibiza vervullen een mooie rol voor specifieke seizoenen of marktsegmenten. Maar ADE is niet te vergelijken met een typische conferentie of afgebakend festival. De reden dat Amsterdam het onbetwiste epicentrum blijft, ligt in die combinatie van allebei en in het unieke speelveld van de stad zelf. De Amsterdamse clubcultuur heeft een diepgang, maatschappelijke inbedding en infrastructuur die je nergens ter wereld kunt kopiëren.”

De Amsterdamse clubcultuur heeft een diepgang, maatschappelijke inbedding en infrastructuur die je nergens ter wereld kunt kopiëren.

Welke rol willen jullie buiten de vijf dagen in oktober spelen? Blijft het zwaartepunt bij het jaarlijkse evenement, of moet ADE zich ontwikkelen tot een platform dat het hele jaar actief is?

“Oktober zal altijd het magische momentum blijven waarop de hele wereld fysiek samenkomt, die energie kun en moet je niet proberen 365 dagen per jaar uit te smeren. Wat we door het jaar heen wel doen is de culturele uitwisseling opzoeken en stimuleren met internationale scenes, zoals we in afgelopen jaren in Nigeria en Brazilië hebben gedaan. Je ziet dat die aandacht die we daar in steken zich ook terugvertaalt naar een verrijking van wat hier in Amsterdam gebeurt.”

Wanneer is de jubileumeditie voor jou zakelijk geslaagd: bij meer bezoekers en omzet, bij meer internationale professionals of juist bij aantoonbare kansen voor makers en bedrijven?

“Zoals gezegd, succes meet ik niet af aan omzet of bezoekersaantallen. Zulke cijfers zeggen niets over culturele impact. Deze editie is voor mij geslaagd als een jonge producer bij ADE Lab een connectie kan maken waardoor er een internationale doorbraak volgt. Als een tech-ondernemer tijdens ADE Pro de juiste investeerder vindt om een baanbrekend muziekplatform te realiseren. En als we collectief de gesprekken hebben gevoerd die het fundament leggen voor een betere muzieksector. Als jij na afloop kan zeggen: 'Mijn idee, mijn carrière of mijn visie is gegroeid dankzij de omstandigheden die ADE dit jaar heeft gecreëerd', dan hebben onze rol vervuld.”

Ik hoop dat ADE over dertig jaar nog steeds een nieuwsgierige, eigenzinnige en inclusieve plek is waar je thuis kunt komen.

30 jaar is een enorme mijlpaal – wat zijn de ambities, dromen en/of plannen voor de komende 30 jaar?

“Mijn overtuiging is dat nalatenschap niet iets is wat je krampachtig moet conserveren, maar iets wat je moet doorgeven. De pioniers die dertig jaar geleden in kleine zalen waren begonnen, zijn vandaag wereldiconen geworden. Onze verantwoordelijkheid voor de komende dertig jaar is ervoor te zorgen dat de volgende generatie diezelfde ruimte krijgt om te experimenteren en iets nieuws op te bouwen. Dus ik hoop dat wij die ultieme brug blijven slaan tussen waar elektronische muziek vandaan komt en waar het naartoe beweegt. ”

“Dat betekent dat we de clubcultuur blijven beschermen als kraamkamer van innovatie, dat we technologische veranderingen omarmen zonder dat makers hun autonomie verliezen, en hopelijk dat ADE over dertig jaar nog steeds een nieuwsgierige, eigenzinnige en inclusieve plek is waar je thuis kunt komen.”