Column Frank Helmink: 'AI kan alles maken. Maar wie maakt het verschil?'

Het antwoord zit ‘m volgens mij niet in de techniek. Het zit in de maker. In smaak. In eigenwijsheid. In het horen van iets wat een ander niet hoort. En vooral in het maken van keuzes.

Want ja, met een paar prompts kan straks iedereen een aardige track produceren. Maar toegang tot hetzelfde gereedschap maakt ons nog niet allemaal even goede makers. Geef mij een Hasselblad-camera van 10.000 euro en ik ben tenslotte ook niet automatisch Anton Corbijn. En ‘aardig’ heeft nog nooit een muziekstroming veranderd.

Toegang tot hetzelfde gereedschap maakt ons nog niet allemaal even goede makers.

Maar die vergelijking gaat niet helemaal op. Die Hasselblad is gereedschap, bedacht en gemaakt door vakmensen. Generatieve AI is óók gereedschap, maar wel gereedschap dat is getraind op enorme hoeveelheden bestaand werk van de makers waar we het hier over hebben. Vaak zonder dat zij daar toestemming voor hebben gegeven of ervoor zijn vergoed. Dat maakt de discussie over deze technologie een stuk ingewikkelder. Het gaat niet alleen over wat AI kan, maar ook over auteursrecht, eigenaarschap en de vraag welke waarde we toekennen aan menselijke creativiteit.

En juist daar zit voor mij de crux. AI leert van wat er al is. De maker probeert iets te maken wat er nog niet was. Natuurlijk ontstaat ook menselijke creativiteit nooit in een vacuüm, maar het vermogen om invloeden te vertalen naar iets eigens, onverwachts en herkenbaars blijft essentieel. Juist daarom wordt creativiteit nog belangrijker en zeker niet minder belangrijk.

Momenteel is Amsterdam tijdens het Amsterdam Dance Event weer even het middelpunt van de internationale elektronische muziek. Een plek waar technologie altijd een enorme rol heeft gespeeld, maar waar uiteindelijk de ideeën van producers, componisten en andere makers het verschil maken.

Buma Cultuur en BumaStemra stonden als founding partners aan de basis van ADE. Sterker nog: het evenement ontstond bij Buma Cultuur. Niet toevallig. Nederland heeft een uitzonderlijke traditie opgebouwd in elektronische muziek, met makers die voortdurend nieuwe geluiden, stijlen en productietechnieken de wereld in sturen.

Als straks iedereen hetzelfde gereedschap heeft, wordt één vraag alleen maar interessanter.

AI gaat die wereld opnieuw veranderen. Natuurlijk. En waarschijnlijk veel sneller dan we nu denken. Maar als straks iedereen hetzelfde gereedschap heeft, wordt één vraag alleen maar interessanter: wie weet er iets bijzonders mee te maken?

Tijdens ADE krijgen 600.000 mensen daar vijf dagen lang, tijdens meer dan 1.000 events, het antwoord op.

Frank Helmink is managing director Buma Cultuur. Buma Cultuur ondersteunt en promoot het Nederlands muziekauteursrecht in zowel Nederland als in de belangrijkste exportmarkten voor de muziek.