Wobbe van Seijen: 'Wat het belangrijkste is? Passie voor wat je doet'

Meer dan 65 jaar werkzaam in de muziek, dat kunnen niet veel platenverkopers zeggen. De carrière van de 77-jarige Wobbe van Seijen, eigenaar van Discus in Leeuwarden, leest als een muzikaal avonturenboek.

In 1975 bracht Herman Brood zijn eerste lp Showbizz Blues uit onder de naam The Flash & Dance Band. Het album werd in de markt gezet door het Friese label Universe van retailer Wobbe van Seijen. De samenwerking ging zo goed dat op het album zelfs een nummer is te vinden over de Friese platenbaas. “Natuurlijk is dat hartstikke leuk, maar je moet niet te lang stilstaan bij het verleden. Zeker niet als je 77 bent.”

Van Seijen was als kind al gek van muziek. “Stiekem fantaseerde ik er al op jonge leeftijd over om een muziekwinkel te hebben. Dat ging natuurlijk niet zomaar. Eerst ben ik op de markt gaan staan. Als 12-jarige kocht ik oude jukebox-singles op die ik op de markt verkocht.”

Stiekem fantaseerde ik er al op jonge leeftijd over om een muziekwinkel te hebben

De volgende stap was om in de boeken­winkel van zijn vader ‘wat platen neer te zetten’. Tussen de bedrijven door maakte Van Seijen zijn school af en opende hij in 1968 zijn eigen echte platenwinkel: Bij De Put. “Dat was toen een legendarische naam voor Nederlandse platenliefhebbers. In de randstad had je onder andere Boudisque en RAF en in Leeuwarden Bij De Put. Ik verkocht destijds The Beatles, Stones, noem ze maar op. De concurrentie zette vooral in op oudere muziek. Die overigens ook in mijn winkeltje te vinden was.”

Van Seijen moet lachen bij de opmerking of hij daar tegenwoordig, als 77-jarige, ook geen last van heeft. “Zeker niet. Ik begrijp dat nieuwe tijden nieuwe helden voortbrengen. Muziek houd je jong en mijn smaak blijft iedere dag groeien. Dat komt ook door de gesprekken die je voert met de klanten. Het zal voor veel generatiegenoten vreemd in de oren klinken, maar ik kan nieuwe artiesten als Artic Monkeys, Lana del Rey en Tyler the Creator erg waarderen.”

Ik begrijp dat nieuwe tijden nieuwe helden voortbrengen

Platenlabel

In 1970 riep Van Seijen het platenlabel Universe Productions in het leven. “Ik ben begonnen met plaatselijke bandjes en dat sloeg enorm aan. In eerste instantie verkocht ik die platen alleen in mijn winkel, maar na een aantal goede recensies kreeg ik ook vraag uit de rest van Nederland. De wereld was echter groter dan Leeuwarden. Daarom ging ik samenwerken met distributeur Negam in Heemstede. Zo kwam ik op de radar bij de platenmaatschappij Phonogram. Dat was destijds de grootste en beste distributeur.

De wereld was echter groter dan Leeuwarden

Universe moest 40 lp’s per jaar aanleveren en daar zaten mooie successen bij. Ze hadden overigens geen interesse in Showbizz Blues van Herman Brood. De lp had ik eerst zelf uitgebracht in 1975 en die flopte. Ik geloof dat er uiteindelijk 713 van zijn gekocht. Bedroevend weinig als je weet dat er toen meer dan 2.000 plaatverkooppunten in Nederland waren. Ik wist het album onder te brengen bij Ariola en die brachten de lp in 1978 opnieuw uit. Van de re-release werden er 65.000 stuks verkocht. Zo zie je, in deze branche weet je het nooit.”

Onder de vlag Universe zijn rond de 800 platen verschenen van artiesten en schrijvers als Hans Dulfer en Simon Carmiggelt. “Iedere keer als ik een nieuwe muziek­beweging zag, zoals punk in de jaren zeventig, ging ik op zoek naar veelbelovende bandjes om dingen op te nemen – ook in het buitenland. Zo pendelde ik twee jaar lang tussen Leeuwarden en New York.”

Na twee jaar besloot de ondernemer een streep te zetten onder zijn buitenlandse avontuur. “Het werd te druk en dat gedoe met drugs en de sfeer om de muziekindustrie hing me de keel uit. Terug in Nederland stortte ik me op het Nederlandse volkse repertoire. Een genre dat veel platenmaatschappijen links lieten leggen. In 1981 gingen Phonogram en Universe uit elkaar. Een nieuwe directeur vond dat ik te weinig commerciële dingen uitbracht. Geen probleem, want ik ben weer voor mijzelf begonnen.”

De cd-explosie

Ook tijdens zijn buitenlandse werk­zaam­heden bleef de winkel in Leeuwarden gewoon doordraaien. “Onder onze klanten waren nog steeds veel hippies en die konden niets met punk. Om die twee groepen te splitsen heb ik een tweede winkeltje geopend. Daar konden de liefhebbers van The Sex Pistols terecht. Midden jaren tachtig werd de cd gelanceerd en dat was een groot succes. Iedere week had ik wel iemand die stapels cd’s wilde bestellen en kopen. Je praat dan over kassa-aanslagen van duizenden guldens.”

Midden jaren tachtig werd de cd gelanceerd en dat was een groot succes

Een ander kantelpunt was de concurrentie van internet. “De wereld zag er ineens heel anders uit. Klanten die voorheen in je winkel kwamen bestelden nu via internet of begonnen muziek illegaal te downloaden. Hierdoor heeft de muziekretail harde klappen moeten incasseren. Tegenwoordig zijn er geloof ik iets meer dan 100 platenwinkels aangesloten bij Record Store Day. Kun je je voorstellen hoeveel dat er geweest waren als internet en muziek elkaar niet hadden gevonden?”

In 1997 verkocht Van Seijen de winkel aan een medewerker. “Een distributeur vroeg mij of ik 65.000 exemplaren van de nieuwste cd van Marco Borsato voor het Kruidvat kon regelen. Dat kon ik, maar hield er een vreemd gevoel aan over. Dit had niets met de liefde voor de muziek te maken. Vier jaar later kreeg ik de kans om de huidige winkel op te zetten en daar sta ik nog steeds
iedere dag.”

Brand

Anno 2024 kijkt van Seijen terug op een roerige carrière met hoge pieken en diepe dalen. Het absolute dieptepunt voltrekt zich op donderdagmiddag 23 april 2020. Een brand verwoeste de winkel en opslag. “Een paar maanden daarvoor had ik mijn eigen collectie van huis naar de winkel verplaatst omdat ze daar veiliger zou staan. Maar toen kwam die verschrikkelijke brand. Ik ben echt alles kwijtgeraakt. Niet alleen de voorraad, maar ook ontelbare masters, limited editions en gesigneerde lp’s. Onvervangbaar. Ik was dagen in shock maar dan komt toch, na een tijdje, het gevoel dat je weer door moet. Een half jaar later heb ik dan ook in het pand de nieuwe versie van Discus geopend.”

Ik ben echt alles kwijtgeraakt

Hoogtepunten waren er natuurlijk ook. Zo profiteerde de winkel van de hervonden populariteit van vinyl. “Dat is natuurlijk heel erg leuk, maar nog steeds is dit onderdeel van de muziekbusiness niet gigantisch groot. Het kan in ieder geval niet in de schaduw staan van hoe het vroeger was. De stelregel was ooit dat alles wat op Universe uitgebracht werd duizenden malen over de toonbank ging. In welk genre dan ook. Tegenwoordig begin je met 300 stuks en als die op zijn laat je er nog 200 bijpersen. Dit zijn aantallen waar je de handen bij mag dichtknijpen. Gelukkig zien we nu wel een jonger publiek, met ook nog eens veel vrouwen. Zij nemen tegenwoordig meer dan de helft van onze klantengroep in.”

En hoe nu verder?

Van Seijen schudt theatraal het hoofd en brengt zijn armen naar boven, als hem gevraagd wordt hoe lang hij nog doorgaat. “Ik heb ooit de lp Boudewijn de Groot in het Fries uitgebracht. Bij de lancering riep hij naar me ‘We zijn er nog, genieten van muziek en hopen altijd door te gaan’. Die instelling is belangrijk. Ik probeer daarnaast niet te veel naar het verleden te kijken, maar vooral vooruit. Muziek is nog steeds heel belangrijk voor mij. Of dat nu om uitgeven, verkopen of luisteren gaat. Daarnaast blijft het in een winkel staan ook nog iedere dag leuk en dat komt vooral door het klantencontact. Als je als retailer succesvol wilt zijn en blijven, dan is kennis belangrijk. Het belangrijkste is echter dat je passie moet hebben voor wat je doet. Iedereen vraagt wel een keer wanneer die oude Wobbe eindelijk een keer gaat stoppen? Om eerlijk te zijn, ik heb geen idee. ‘The answer is blowing in the wind’.”

Als je als retailer succesvol wilt zijn en blijven, dan is kennis belangrijk