De staat van de Nederlandse muziekretail

Hoewel het publiek de Nederlandse muziekverkopers nog altijd probleemloos weten te vinden, zijn er flinke uitdagingen. Denk aan prijs, concurrentie, de toestand in de wereld, economie en de stijgende huren en personeelskosten. Hoe ziet het Nederlandse muziekretailandschap er anno 2025 uit? Dick van Dijk (Plato, Concerto Amsterdam), Erline Elstak (Happy Tunes Records Gorinchem), Luka Ingelse (Sounds Haarlem), Henk Visser (Kroese Arnhem) en ­­­Gert-Jan Gjaltema (Warenhuis Vanderveen Assen) reageren op vier stellingen.

Stelling 1: Het verkopen van fysieke muziek­producten is voor de komende vijf jaar nog een gezond businessmodel.

Dick van Dijk: “Sterker nog, ik denk dat het de afgelopen jaren is uitgegroeid tot een veel gezonder businessmodel dan vroeger. We zien een lichte waterscheiding tussen het online kopen van gemaksartikelen en het bewust kopen en kijken bij winkels die ertoe doen. Daarnaast brengt online bestellen tegenwoordig uitdagingen als zoekgeraakte post en late levering met zich mee. Je moet er als winkelier echter wel wat voor doen. Alles netjes in de bakken is niet meer genoeg. Denk aan goede acties, bijzondere titels en promo’s als tasjes, hoesjes, optredens of gesigneerde producten. We willen de shopbeleving een extra dimensie geven. Hierdoor zal het businessmodel alleen maar verder groeien.”

Erline Elstak: “100 procent. De jonge generatie is heel erg gecharmeerd van vinyl. Als de industrie plaatjes blijft uitbrengen voor die doelgroep dan zit het wel snor. Daarnaast is de combinatie winkel en beurzen voor ons heel aantrekkelijk. We zijn aanwezig op de grote beurzen en komen daar heel veel nieuwe klanten tegen. Daarnaast is het erg leuk om te doen.”

Henk Vissser: “En of dat businessmodel gezond is! Ik durf zelfs te zeggen dat deze voor de komende decennia gezond is en blijft. Natuurlijk zijn er uitdagingen, maar de consument blijft het aanschaffen van fysiek muziek leuk vinden. De klantengroep wordt dan ook steeds groter.”

De klantengroep wordt steeds groter

Gert-Jan Gjaltema: “Dat is moeilijk om te beantwoorden. Als ondernemer is het tegenwoordig al moeilijk om een jaar in de toekomst te kijken. Toch heb ik het volste vertrouwen in de muziekmarkt. Hoewel de toestand in de wereld niet best is blijven mensen muziek kopen. Wellicht kopen ze minder, maar daar kun je je niet tegen wapenen. Het gaat nu uitstekend en laten we hopen dat dit de komende vijf jaar niet anders wordt. Wat ik wel als een bedreiging zie is als platenmaatschappijen exclusieve versies van platen die zij ook aan ons aanbieden gelijk richting de consument verkopen.”

Luka Ingelse: “Absoluut, vooral als ik zie hoeveel jeugd wij over de vloer krijgen. Dat is natuurlijk onze belangrijkste schakel naar de toekomst. Het gaat overigens, binnen die groep, steeds meer om fandom dan om het daadwerkelijke bezit van muziek. Ze willen de  artiest steunen met wie zij zich identificeren. Dat zie ik niet snel verdwijnen. Kids schaffen daarbij niet alleen vinyl aan. Als ze minder te besteden hebben of juist meer willen kopen dan kiest een grote groep voor de cd. Dat zie ik in de toekomst alleen maar groeien.”

Stelling 3: De twee grootste uitdagingen voor muziekwinkels zijn de constant stijgende prijzen en direct-to-consumer verkoop door platenmaatschappijen.

Dick van Dijk: “Ik weet niet of het de grootste uitdagingen zijn, maar uitdagingen zijn het zeker. Ik zie het direct naar de klant verkopen niet direct als grote concurrentie. De platenmaatschappijen kunnen het hele spectrum nooit aanbieden. De belangrijkste focus ligt immers op eigen product. De uitdagingen liggen op het gebied van exclusiviteit en soms prijs. We zijn constant in gesprek met de platenmaatschappijen over de exclusiviteit van d2c-albums. Dat vinden we een middelvinger naar de detailhandel, die weliswaar vaak niet tegen te houden is. Wat betreft prijzen is er weinig te onderhandelen helaas, maar de albums moeten niet duurder worden. 35 euro is heel veel, maar nog net te doen. 40 euro of meer is echt niet uit te leggen. Je ziet ook dat sommige titels niet meer verkopen voor de vraagprijs. Die zie je dan een jaar later terug in de aanbiedingenbak.”

Henk Visser: “Die twee ontwikkelingen hebben niet echt positief bijgedragen aan de kwaliteit van ons leven. Omdat wij niet de partij zijn die de artikelen die wij verkopen ook maken, is onze machtspositie, als gevolg van de verandering in het huidige verkoopmodel in de muziekindustrie, volledig gekanteld. Je moet accepteren dat onlinewinkels als Platenzaak en M.O.V. niet meer weggaan. Hierdoor ben ik er wel achter gekomen dat winkels anders moeten gaan denken en ­werken. Onze functie is veranderd. Ik snap dat prijzen stijgen. Cd’s en lp’s waren na de euro-conversie zo ongeveer de enige producten die net zo duur waren als daarvoor. De inhaalslag van de afgelopen jaren had echter wel een tikje subtieler uitgerold mogen worden. Het punt waar we nu op aanbeland zijn is naar mijn gevoel de bovenkant van wat klanten nog acceptabel vinden.”

Luka Ingelse: “Ik heb het idee dat de afgelopen jaren de prijzen redelijk stabiel zijn gebleven. Het zijn vooral de oudere klanten die daarover klagen. De toestand in de wereld – denk aan importheffingen – gaat natuurlijk wel voor nieuwe stijgingen zorgen. Nu halen wij niet veel uit Amerika, dus ik verwacht niet dat we daar veel van gaan merken. Uiteindelijk kun je je daar niet op voorbereiden. Het direct naar de klant verkopen is een ding. Ik heb de hoop dat platenmaatschappijen beseffen wat ze platenzaken hiermee aandoen en bijvoorbeeld een deel van die limited editions ook aan hun winkelklanten verkopen. Dat schijnt nogal moeilijk te zijn want die beslissingen worden van hogerhand en in het buitenland genomen.”

Erline Elstak: “Dat zijn natuurlijk uitdagingen. Als kleine winkel merk je dat gedeeltelijk. Natuurlijk zijn er momenten dat een plaat een paar euro duurder is dan online. Sommige mensen kijken op hun telefoon en bestellen ’m dan ergens anders. Een groot deel vindt het gelukkig belangrijk om de kleine ondernemer te steunen en rekenen de lp dan toch bij ons af. Uiteindelijk maakt de consument een keuze. Het is aan ons om het assortiment en de winkel zo goed mogelijk te presenteren.”

Gert-Jan Gjaltema: “De prijs is afgelopen jaren heel hard omhooggegaan. Dat zorgt voor een hogere omzet, maar ook voor een hogere inkoop. Het is echter moeilijk te begrijpen voor de winkels en de klant. Kijk naar de recente re-release van Tracy Chapman. Een zwartgekleurde plaat is 40 euro en voor vijf euro meer krijg je een kleurtje. Ik zou willen dat platenmaatschappijen daar iets tegenover zouden zetten, door bijvoorbeeld maandelijks keer een klassieker voor 15 euro aan te bieden. Dat gebeurde jaren geleden wel. Dat direct naar de klant verkopen is ronduit gevaarlijk. Vooral omdat ze zich met exclusieve kleurtjes richten op jonge kopers. En dat is nou net de groep die wij nodig hebben voor een gezonde toekomst.”