‘Oormerk moet een breed gedragen keurmerk worden’

Nederland is een nieuw geluidsinitiatief rijker. Oormerk is een label dat bezoekers moet garanderen dat een optreden zonder oordoppen en risico op gehoorschade ervaren kan worden. Een interview met medeoprichter Mike Hendrixen en ambassadeur Mike Manders. “Wij willen laten zien dat minder volume juist zorgt voor een betere concertbeleving.”

Oormerk komt uit de koker van oud-muzikanten en muziekliefhebbers Chris van Kreij en Mike Hendrixen. Het begon allemaal met een vraag, vertelt Hendrixen. “Wanneer en waarom zijn oordoppen essentieel geworden als je naar een concert gaat?”

Het probleem van te hard geluid is in de loop der jaren bij bezoekers neergelegd, legt hij uit. “Koop gehoorbescherming en je kunt naar binnen. Wij willen die perceptie kantelen en binnen de branche en in de media een bredere discussie op gang brengen. De oplossing is er namelijk al en die heeft niets te maken met gehoorbescherming. Onze ambassadeur Mike Manders is geluidstechnicus voor onder andere Suzan & Freek, Racoon en Miss Montreal. Hij mixt het geluid tijdens concerten expres zachter. Hierdoor kunnen de doppen weer terug in de la en krijgen bezoekers de geluidsbeleving zoals de artiest die van tevoren heeft bedacht.”

Wij willen binnen de branche en in de media een bredere discussie op gang brengen.

Manders: “Ik sta al meer dan 30 jaar achter de mengtafel. Het is begrijpelijk maar voor ons ook frustrerend dat bezoekers oordoppen indoen. Een artiest steekt veel tijd, geld en energie in het bedenken van een liveshow met de juiste spullen, materialen en muzikanten. Bezoekers met oordoppen horen de show niet zoals die is bedoeld. Natuurlijk, ik snap waarom bezoekers oordoppen gebruiken. Het geluid bij optredens staat immers vaak erg hard. Daarom ben ik al jaren zachter aan het mixen. Dat lukt en hierdoor krijg je uiteindelijk een betere geluidskwaliteit en minder gehoorschade.”

Een andere benadering

De concertbeleving staat centraal bij Oormerk, aldus Hendrixen. “De puurheid en nuance van de muziek, maar ook de beleving, wordt minder als je oordoppen indoet. Door zachter te mixen komt de ervaring veel beter naar voren. En nee, dit alles is niet begonnen met de mening van twee oude mannen die bij ieder concert mopperen dat het geluid te hard staat. Ook de jongere generatie klaagt over het volume tijdens optredens of op festivals. Onze boodschap is: het kan zachter, maar beslist niet zo zacht dat je niets meer hoort.”

Manders staat achter de knoppen bij onder meer de concerten van Suzan & Freek en erkent dat het publiek alle liedjes luidkeels meezingt, waardoor het aantal decibels ook toeneemt. “Sommige technici zullen in dat geval de muziek nog harder zetten. Het resultaat is dat het publiek ook harder gaat meezingen. Ik doe dat niet.  We kunnen tegenwoordig voor een betere spreiding van de muziek binnen de venue zorgen. Ik zeg: maak gebruik van die technologische hulpmiddelen. Waar het op neerkomt is de manier waarop je het mixen en geluid benadert. Dat was ook de insteek van de presentatie bij de lancering”

Onze boodschap is: het kan zachter, maar beslist niet zo zacht dat je niets meer hoort.

Dutch Disease

Begin dit jaar tijdens de vakbeurs CUE in Ahoy Rotterdam verzorgde Manders een van de best bezochte presentaties. “Ik heb daar een testje gedaan. We speelden een mix die rechtstreeks uit mijn mengtafel was opgenomen. Zachtjes begonnen en langzaam werd deze steeds harder gezet. Het publiek zou de hand opsteken als zij dachten dat het volume 103 decibel was. Bij 92 dba gingen de eerste handen de lucht in en bij 94 deed bijna iedereen dat. Mensen, ook uit de industrie, hebben geen benul hoe hard muziek soms staat. De reacties op de presentatie waren goed. Het leeft echt in de branche en mensen willen er meer van weten. Dat zagen we ook aan de LinkedIn-post over de lancering. Deze werd meer dan 30.000 keer bekeken en kreeg honderden reacties.”

Ga je harder draaien, dan gaan bezoekers zeker harder lullen.

Hendrixen gaat iets dieper in op sommige van de comments. “Een aantal concertbezoekers was bang dat als er zachter gedraaid wordt, het geouwehoer van andere bezoekers nog beter te horen zal zijn. We kunnen natuurlijk niet zeggen of de zogenoemde Dutch Disease hierdoor erger wordt, maar ik denk dat het de wet van communicerende vaten is. Ga je harder draaien, dan gaan bezoekers zeker harder lullen.”

Kortere pieken

Manders noemt zijn werk ‘het vergrootglas van de band’. “Als een band zacht speelt, ben ik geneigd ook zachter te mixen. Dat werkt ook anders om. Het publiek gaat aan op dynamiek en door zachter te draaien kan je daar veel beter mee werken. Natuurlijk zijn er bij mij ook hoge pieken van 98 of 100 dba. Die zijn kort maar ze zijn er wel. Ook op een festivalterrein mist het publiek dan niets. Afgelopen jaar stond ik tijdens Concert at SEA gemiddeld op 92/93 decibel te mixen. 50.000 man stonden te springen, te dansen en zongen mee. Iedereen heeft de muziek gehoord.”

De geluidsman is bij de concerten van Suzan & Freek nog bewuster bezig met zijn werk. “Het publiek is tijdens deze optredens een stuk jonger dan op een gemiddeld festival. Op de zondagmiddag matinee bij de Ziggo Dome zag ik veel kids in de leeftijdscategorie van 7 tot 10. Die komen dan vaak met die grote koptelefoons op binnen, maar na twee of drie liedjes zijn die vaak af, omdat het niet nodig is.”

Andere insteek

De live-industrie is al jaren bezig met het bestrijden van gehoorbeschadiging. Zo is er onder meer een convenant van onder andere Veiligheid.nl en zijn er verschillende andere initiatieven. Hendrixen: “We hebben inmiddels met veel van die partijen contact. Allemaal vinden ze onze boodschap en benadering heel fijn. De deuren staan open voor gesprekken en ze begrijpen dat wij beslist niet anti-oordoppen zijn. Daarnaast heeft Oormerk geen commercieel belang. Iedereen die hieraan meewerkt doet dat uit liefde voor muziek. Wij willen het gesprek op gang brengen met de insteek dat het ook anders kan.”

Iedereen die hieraan meewerkt doet dat uit liefde voor muziek.

Keurmerk

Oormerk heeft een duidelijke missie en is druk bezig met het maken van nieuwe stappen. Hendrixen benadrukt wel dat alles ‘pas is begonnen’. “Wat ik hoop is dat we uiteindelijk als een keurmerk breed gedragen worden door zowel venues als bezoekers. Bijvoorbeeld door vermelding bij optredens dat het gaat om een Oormerk-concert. Of dat festivals een hele dag programmeren in een Oormerk-tent. We zijn op dit moment bezig met het opstellen van een manifest. We hopen dat artiesten, venues, technici dat willen ondertekenen. De volgende stap is een showcase voor b2b en b2c. Deze staat in het najaar gepland. Een kleine twee maanden na de lancering weten we inmiddels dat het zachter draaien leeft. Iedereen lijkt geïnteresseerd te zijn in de stelling van minder volume juist zorgt voor meer impact. Wordt vervolgd dus.”