Nationaal Klimaat Platform: festivals cruciaal voor maatschappelijke vernieuwing

Festivals en dorpsfeesten spelen een sleutelrol in maatschappelijke vernieuwing en sociale verbinding, maar staan onder toenemende druk door klimaatverandering, netcongestie en veranderende regelgeving. Dat concludeert het Nationaal Klimaat Platform (NKP) in het adviesrapport De toon maakt de muziek, dat vorige week is gepresenteerd tijdens Eurosonic Noorderslag.

Het NKP deed het afgelopen jaar onderzoek naar de impact van hetere zomers, extremer en minder voorspelbaar weer en nieuwe randvoorwaarden, waaronder de Kaderrichtlijn Water. Daarbij is specifiek gekeken naar zowel grootschalige festivals als lokale dorpsfeesten.

Uit gesprekken met organisatoren blijkt dat vooral kleinere evenementen kwetsbaar zijn. Eén zware onweersbui of hittegolf kan voldoende zijn om een dorpsfeest, dat vaak gedragen wordt door vrijwilligers en van groot belang is voor de lokale samenhang, financieel en organisatorisch te ontwrichten.

Tegelijkertijd signaleert het NKP een grote mate van veerkracht en innovatie in de sector. Op verschillende festivals wordt al geëxperimenteerd met oplossingen als decentrale waterzuivering, tijdelijke lokale energiesystemen en slimme omgang met schaarse netcapaciteit. Volgens NKP-voorzitter Kees Vendrik laten festivals daarmee zien hoe concrete klimaatoplossingen in de praktijk kunnen werken.

Oproep aan overheid

Het rapport schetst een tweedeling binnen de sector: een beperkte groep koplopers die ver is met verduurzaming en een grote middengroep die nog zoekende is. Juist voor die laatste categorie is ondersteuning essentieel. De ‘maatschappelijke realisatiekracht’ van festivals en dorpsfeesten is groot, stelt het NKP, maar vraagt om structurele kennisdeling, financiële instrumenten en beleidscontinuïteit.

NKP laat weten zich zorgen te maken over het aflopen van het budget voor de Green Deal Circular Festivals per 2026. Het stoppen van deze regeling kan ertoe leiden dat opgebouwde kennis, netwerken en samenwerkingen verloren gaan, terwijl de druk op organisatoren verder toeneemt.