Europese vertegenwoordigers creative professionals roepen op tot strengere regelgeving AI

Een brede coalitie van Europese organisaties die schrijvers, artiesten, muzikanten en andere creatieve professionals vertegenwoordigt, heeft een open brief gestuurd aan de EU-commissarissen Henna Virkkunen en Glenn Micallef. In de brief dringen zij aan op een ambitieuzere AI-strategie die de impact van generatieve AI op de culturele en creatieve sectoren aanpakt.

De organisaties uiten hun bezorgdheid over het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal en persoonlijke gegevens door AI-bedrijven zonder toestemming of vergoeding. Ze benadrukken dat de huidige EU AI-wet en de Auteursrechtrichtlijn van 2019 slechts tijdelijke oplossingen bieden en onvoldoende bescherming bieden aan de rechten van makers.

De organisaties wijzen specifiek op de uitzondering voor tekst- en datamining (TDM) in de EU Auteursrechtrichtlijn van 2019. Deze uitzondering stelt bedrijven in staat om tekst- en datamining uit te voeren, mits rechthebbenden expliciet aangeven dat hun rechten zijn voorbehouden. De coalitie stelt dat deze uitzondering door de Europese Commissie met terugwerkende kracht op generatieve AI is toegepast, waardoor AI-bedrijven systematisch beschermde werken kunnen gebruiken zonder toestemming. Makers hebben te maken met een gebrekkig opt-out-mechanisme, wat het voor hen moeilijk maakt hun rechten te beschermen. AI-bedrijven profiteren hiervan door auteursrechtelijk beschermd materiaal te gebruiken voor AI-training zonder dat makers een kans hebben om in te stemmen of zich te verzetten.

De brief benadrukt ook het gebrek aan transparantie over welke werken worden gebruikt om AI-modellen te trainen. De EU AI-wet bevat transparantieverplichtingen, maar de coalitie stelt dat deze verplichtingen pas effectief zullen zijn als ze concreet worden gehandhaafd. Zonder transparantie kunnen makers niet achterhalen of hun werken zijn gebruikt en kunnen ze geen juridische stappen ondernemen. De organisaties roepen op tot de oprichting van een strenger en doeltreffender wettelijk kader dat ervoor zorgt dat makers vooraf toestemming moeten geven voordat hun werken voor AI-training worden gebruikt. Ook pleiten ze voor eerlijke vergoeding voor de creatieve gemeenschap wanneer hun werk wordt geëxploiteerd door generatieve AI.

De organisaties dringen aan op een AI-strategie die verder gaat dan de huidige wetgeving en die de principes van transparantie, toestemming en eerlijke vergoeding centraal stelt. Ze pleiten voor een juridische basis waarin de rechten van auteurs en uitvoerende artiesten worden versterkt, inclusief duidelijke verplichtingen voor AI-bedrijven om informatie te verstrekken over de gebruikte data en om de rechten van makers te respecteren. Ze roepen de EU-commissarissen op om ervoor te zorgen dat toekomstige AI-regelgeving gericht is op een ethisch, eerlijk en mensgericht gebruik van AI. Hiermee willen ze voorkomen dat de creatieve sector verder wordt ondermijnd door de onbeperkte exploitatie van auteursrechtelijk beschermd werk door AI-modellen.